Жас ерекшелік педагогиканың объектісі
Психологиялық-педагогикалық дамудың басымдылығы
Психологиялық-педагогикалық дамудың басымдылығы баланың іс-әрекетіндегі жетекші рөл атқаратын қажеттіліктерден туындайтын мотивтермен және сол мотивтердің арасындағы қайшылықтармен тығыз байланысты. Яғни бала белгілі бір әрекетке не үшін барады, оны қандай ішкі және сыртқы себептер итермелейді деген сұрақтар осы тақырыптың өзегін құрайды.
Баланың іс-әрекетін талдаудың негізгі сұрақтары
Іс-әрекеттің жетекші рөлін түсіндіру үшін баланың жас және жеке бас ерекшеліктерін ескере отырып, оның мінез-құлқының себептерін анықтау қажет. Талдау барысында төмендегі сұрақтарға жауап ізделеді:
-
Бала бұл әрекетке неге барды, оның негізгі мотиві қандай?
-
Осы әрекетті жасауына қандай қолайлы жағдайлар ықпал етті?
-
Қандай факторлар оны тежеді, ал қайсысы қозғаушы күш болды?
Педагогикалық идея және балалар ұжымы
Негізгі педагогикалық идеяның өзегі — жағымды іс-әрекеттерді жүйелі түрде іске асырудың жолдарын қарастыру. Бұл үдеріс көбіне балалар ұжымы арқылы жүзеге асады. Ұжымдық жұмыс баланың қарым-қатынас мәдениетін, жауапкершілігін, өзара түсіністігін қалыптастыруға және әлеуметтік тәжірибесін кеңейтуге мүмкіндік береді.
Негізгі бағыттар
Оқу-тәрбие процесі
Заңдылықтар, әдіс-тәсілдер және оқытуды ұйымдастыру тетіктері.
Іс-әрекет пен қарым-қатынас
Қарым-қатынасты ұйымдастыру құралдары және ұжымдық өзара әрекет.
Педагогикалық қызмет
Ұстаздық қызметтің мазмұны, технологиясы және басым бағыттары.
Жас кезеңдері
Әр жас кезеңіне тән ортақ және дара қасиеттерді ескеру.
Жас және жеке ерекшеліктерді ескерудің маңызы
Педагогикалық үдерісте бірқатар бөлімдер баланың жасына байланысты әр кезеңде қайталанып отырады. Сондықтан барлық кезеңдерге ортақ қасиеттер болуы мүмкін. Дегенмен әр жас кезеңінің өзіне тән ерекшеліктері және әр баланың жеке басына байланысты дара белгілері болады. Мұны үнемі есте ұстап, оқыту мен тәрбиенің тиісті түрін, әдістемесін және тәсілдерін жағдайға сай таңдаған жөн.
Негізгі қағида
Әдіс пен тәсілді таңдау баланың жас ерекшелігіне ғана емес, оның жеке тәжірибесіне, қызығушылықтарына және әрекетке түрткі болатын мотивтеріне сәйкес құрылуы керек.
Жас ерекшелік педагогикасы: объектісі мен пәні
Объектісі
Бала және оның туғаннан есейгенге дейінгі кезеңдеріндегі психологиялық әрекеттері.
Пәні
Баланың әр кезеңіндегі оқу-тәрбие процесі барысында байқалатын психологиялық заңдылықтар, әдістер, құралдар және педагогикалық технологиялар.