Салық сараптамасы
Экспортталатын шикі мұнай мен газ конденсатына салынатын рента салығы
Өнімді бөлу туралы келісім-шарттар жасасқан жер қойнауын пайдаланушыларды қоспағанда, шикі мұнайды және газ конденсатын экспортқа өткізетін жеке және заңды тұлғалар экспортталатын шикі мұнай мен газ конденсатына салынатын рента салығын төлеушілер болып табылады.
Салық салу объектісі
Экспортқа өткізілетін шикі мұнай мен газ конденсатының көлемі.
Есептеу базасы
Экспортталатын көлемнің құны: нарықтық баға негізге алынады, оған сапа бойынша төмендетілген баға/үстеме баға ескеріледі және тасымалдау шығыстары шегеріледі.
Тасымалдау шығыстары: нені шегеруге болады?
Осы бөлімнің мақсаттары үшін шикі мұнайды және газ конденсатын тасымалдауға арналған шығыстар ретінде төмендегілер танылады:
-
а
Теміржол, магистральдық құбыр және (немесе) теңіз жолдары арқылы тасымалдау кезінде көлік тарифін төлеу.
-
б
Мұнайды және газ конденсатын ағызу және құю жөніндегі шығыстар.
-
в
Жол үстінде сақтандыру жөніндегі шығыстар.
Нарықтық бағаны айқындау
Өткізілетін шикі мұнай мен газ конденсатының нарықтық бағасын айқындау тәртібін Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді.
Сапаға байланысты баға түзетулері
Төмендетілген баға
Егер салық төлеушінің мұнайы немесе газ конденсатының сапа көрсеткіштері магистральдық құбыр арқылы тасымалданатын мұнай/конденсат қоспаларының көрсеткіштерінен төмен болса, төмендетілген баға қолданылады.
Үстеме баға
Егер сапа көрсеткіштері жоғары болса, шикі мұнай сапасына үстеме баға қолданылады.
Салық кезеңі, төлеу және декларация тапсыру тәртібі
Салық кезеңі
Күнтізбелік ай.
Төлеу мерзімі
Есептелген сома салық кезеңінен кейінгі айдың 20-сынан кешіктірілмей бюджетке төленеді.
Декларация
Декларация тіркеу орны бойынша салық органына салық кезеңінен кейінгі айдың 20-сынан кешіктірілмей тапсырылады.
Рента салығының ставкалары (нарықтық бағаға байланысты)
Ставкалар бір баррель үшін нарықтық бағаға қарай прогрессивті түрде белгіленеді.
| Нарықтық баға (1 баррель үшін) | Ставка |
|---|---|
| 19 АҚШ долларынан кем | 0% |
| 19–20 АҚШ доллары | 1% |
| 20–21 АҚШ доллары | 4% |
| 21–22 АҚШ доллары | 7% |
| 22–23 АҚШ доллары | 10% |
| 23–24 АҚШ доллары | 12% |
| 24–25 АҚШ доллары | 14% |
| 25–26 АҚШ доллары | 16% |
| 26–27 АҚШ доллары | 17% |
| 27–28 АҚШ доллары | 19% |
| 28–29 АҚШ доллары | 21% |
| 29–30 АҚШ доллары | 22% |
| 30–31 АҚШ доллары | 23% |
| 31–32 АҚШ доллары | 25% |
| 32–34 АҚШ доллары | 26% |
| 34–36 АҚШ доллары | 28% |
| 36–37 АҚШ доллары | 29% |
| 37–38 АҚШ доллары | 30% |
| 38–40 АҚШ доллары | 31% |
| 40 АҚШ долларынан астам | 33% |
Ескерту
Салық режимінің бірінші үлгісі бойынша салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер жөніндегі міндеттемелер оларды төлеу міндеті туындаған кезде қолданыстағы Қазақстан Республикасының салық заңдарына сәйкес есептеледі.
Роялти: келісім-шартқа дейінгі өндіру
Пайдалы қазбаларды өндіруді жер қойнауын пайдалануға келісім-шарт жасалғанға дейін жүзеге асыратын жер қойнауын пайдаланушылар республикалық бюджет кірісіне Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейтін мөлшерде роялти түрінде аударымдар жүргізеді.
Бұл ретте салық салу объектілері мен аударымдарды төлеу мерзімдері осы Кодексте роялти төлеу үшін белгіленген тәртіппен айқындалады.
Өнімді бөлу туралы келісім-шарттар және салық режимі
Салық режимінің тұрақтылығы
Міндетті салық сараптамасынан өткен және 2004 жылғы 1 қаңтарға дейін жасалған келісім-шарттарда айқындалған салық режимі оның қолданылуы белгіленген бүкіл мерзім ішінде сақталады және қолданылады. Қазақстан Республикасы салық заңдарының өзгеруіне байланысты ол тараптардың келісімі бойынша түзетілуі мүмкін.
Режимнің қайда айқындалатыны
Салық режимі тек өнімді бөлу туралы келісім-шартта, Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен жасалған жағдайда ғана айқындалады.
Қол қойылған күн қағидаты
Өнімді бөлу туралы келісім-шартта белгіленетін салық режимі келісім-шартқа қол қойылған (жасалған) күні қолданылатын Қазақстан Республикасының салық заңнамасының ережелеріне сәйкес болуы тиіс.
Егер салық сараптамасы жүргізілген күн мен келісім-шартқа қол қойылған күннің арасында салық заңнамасы өзгерсе, қайта сараптама жүргізіліп, салық режимі сол өзгерістерге сәйкестендірілуі тиіс.
Бір келісім-шарт — бірнеше салық төлеуші
Бір келісім-шарт бойынша жер қойнауын пайдалануды бірнеше салық төлеуші жүзеге асырса, келісім-шартта белгіленген салық режимі олардың барлығы үшін ортақ болып табылады.
- Келісім-шарт аясындағы қызмет бойынша салық салу мақсатында бірыңғай шоғырландырылған есеп жүргізіледі және келісім-шартта көзделген барлық салықтар мен төлемдер төленеді.
- Резидент емес жер қойнауын пайдаланушылар келісім-шартта белгіленген салықтар бойынша осы Кодекстің 184–186-баптарына сәйкес салық салынуға тиіс.
Бөлек есеп жүргізу міндеті
Жер қойнауын пайдаланушы келісім-шарт аясындағы қызмет бойынша салық міндеттемелерін есептеу және келісім-шарт аясынан тыс қызмет бойынша салық міндеттемелерін есептеу үшін бөлек есеп жүргізуге міндетті.
Салық салу үлгілері: екі түрлі тәсіл
Жер қойнауын пайдаланушыларға салық салу келісім-шарттардың негізгі түрлеріне қарай екі үлгіге бөлінеді:
1-үлгі
Өнімді бөлу бойынша Қазақстан Республикасының үлесін қоспағанда, жер қойнауын пайдаланушының басқа да міндетті төлемдерді төлеуін көздейді.
2-үлгі
Жер қойнауын пайдаланушының өнімді бөлу бойынша Қазақстан Республикасының үлесін төлеуін (беруін) және басқа да міндетті төлемдердің барлық түрлерін төлеуді көздейді.
Бұл үлгіде төленбейтін төлемдер:
- экспортталатын шикі мұнайға, газ конденсатына салынатын рента салығы;
- роялти;
- шикі мұнайға, газ конденсатына салынатын акциз;
- үстеме пайда салығы;
- жер салығы;
- мүлік салығы.
Келісім-шарттағы шарттарды түзету
Өнімді бөлу туралы келісім-шарттарда белгіленген салық салу шарттары тараптардың келісімі бойынша салық заңнамасының өзгеруіне байланысты түзетілуі мүмкін. Егер өзгерістер нәтижесінде жер қойнауын пайдаланушыға салық салу шарттары жақсарса, Қазақстан Республикасының экономикалық мүдделерін қалпына келтіру мақсатында келісім-шарттағы салық салу шарттарына түзетулер енгізіледі.
Келісім-шартта көзделген салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің жекелеген түрлерінің күші жойылған жағдайда да, жер қойнауын пайдаланушы келісім-шартта белгіленген тәртіппен және мөлшерде оларды бюджетке төлеуді жалғастырады.
Міндетті салық сараптамасы
Салық сараптамасы — құзыретті орган жүргізетін міндетті сараптама. Ол жер қойнауын пайдалануға арналған келісім-шарт жобасына, сондай-ақ оған енгізілетін толықтырулар мен өзгерістерге талдау жасау мен баға беруді қамтиды. Мақсаты — жер қойнауын пайдаланушылардың арнаулы төлемдері мен салығын белгілеуді қоса алғанда, салық режимін бекіту.
Қашан өткізіледі?
Жер қойнауын пайдалану жөніндегі барлық келісім-шарттарға қол қойылғанға дейін, Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейтін тәртіппен және мерзімдерде міндетті түрде өткізілуге тиіс. Бұл ереже бұрын жасалған келісім-шарттарға енгізілетін өзгерістер мен толықтыруларға да қолданылады.
Нәтижесінің құқықтық салдары
Сараптама нәтижелері бойынша белгіленген салық салу шарттары өнімді бөлу туралы келісім-шарттың түпкілікті мәтініне ешбір өзгерістер мен түзетулерсіз міндетті түрде енгізілуге тиіс.