Қазақша рефераттар

Осылайша, қолданыстағы заңнамаға сәйкес ХҚЕС - қа көшу барлық ұйымдарға қатысты, бірақ бұл ретте неғұрлым сарабдалдық ұстаным қажет

ХҚЕС-қа көшу: қаржылық ақпарат сапасы мен нарықтық шынайылықтың байланысы

Шаруашылық тетіктегі өзгерістермен және нарықтық институттардың нақты жұмыс істеуімен байланыссыз бухгалтерлік есептегі реформаларды жеделдету экономикадағы қаржылық ақпараттың сапасын төмендетуі мүмкін. Мұндай асығыстық ХҚЕС-тың беделіне нұқсан келтіріп, қаржылық тәртіптің әлсіреуіне алып келеді. Сондықтан қолданыстағы заңнама бойынша ХҚЕС-қа көшу барлық ұйымдарға қатысты болғанымен, бұл үдерісте неғұрлым сарабдал, кезең-кезеңімен іске асатын ұстаным қажет.

Негізгі тәуекел

Нарықтық институттардың нақты жұмыс істеуі мен шаруашылық тәжірибесіне сүйенбеген өзгерістер есептіліктің мазмұнын әлсіретіп, пайдаланушылар үшін оның құндылығын төмендетеді.

Неліктен ХҚЕС шағын және орта бизнес үшін әрдайым қолайлы емес

Кешенділігі және әдістемелік күрделілігіне байланысты ХҚЕС іс жүзінде шағын және орта кәсіпкерлік субъектілері үшін жиі жарамсыз. Бұған қоса, стандарттарды жетілдіру үдерісі әлі де аяқталған жоқ: ХҚЕС-қа тұрақты түрде елеулі өзгерістер енгізіледі, ал шағын компаниялардың мұндай жаңартуларды үздіксіз қадағалап отыруға ресурсы әрдайым жете бермейді.

Әдістемелік жүктеме

Күрделі бағалау модельдері, ашып көрсету талаптары және есеп саясатына қойылатын шарттар шағын ұйымдар үшін пропорционалды емес шығын тудырады.

Үздіксіз өзгерістер

Жиі жаңартуларды бақылау және енгізу үшін мамандар, оқыту және жүйелік қолдау қажет.

ХҚЕС есептілігін кімдер жасағаны орынды

Осы жағдайларды ескере отырып, ХҚЕС бойынша қаржылық есептілікті негізінен ірі кәсіпкерлік субъектілері мен көпшілік мүдделі ұйымдар жасағаны орынды. Қоғамдық мүддені білдіретін ұйымдар көпшілік мүдделі ұйымдар болып саналады.

Көпшілік мүдделі ұйымдарға мыналар жатады:

  • қаржылық ұйымдар;
  • акционерлік қоғамдар (коммерциялық еместерді қоспағанда);
  • жер қойнауын пайдаланушы ұйымдар (жалпы таралған пайдалы қазбаларды өндіретін ұйымдардан басқа);
  • жарғылық капиталында мемлекеттің қатысуы бар ұйымдар (жедел басқару құқығына негізделген мемлекеттік кәсіпорындарды қоспағанда).

ШОБ үшін есепке алу мен есептілікті санаттар бойынша бөлу

Мемлекет басы мен ҚР Үкіметінің шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау жөніндегі тапсырмасына сәйкес патент немесе біржолғы талон бойынша жұмыс істейтін жеке кәсіпкерлерді бухгалтерлік есеп жүргізу міндетінен толық босату ұсынылады. Сонымен бірге қалған кәсіпкерлік субъектілері үшін бухгалтерлік есеп жүргізу мен қаржылық есептілікті жасау тәртібін санаттар бойынша саралап белгілеу қажет.

1) Барынша оңайлатылған стандарт

Шағын кәсіпкерлік

Шаруашылық қожалықтарын, ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілерді және оңайлатылған декларация негізінде жұмыс істейтін ұйымдарды қоса алғанда, шағын кәсіпкерлік субъектілері үшін бухгалтерлік есеп барынша оңайлатылған қаржылық есептілік стандарты әзірленуі тиіс.

2) ХҚЕС негізіндегі жеңілдетілген ұлттық стандарт

Шағын/орта + кей ұйымдар

Бірінші санатқа кірмейтін шағын кәсіпкерлік субъектілері, орта кәсіпкерлік субъектілері (көпшілік компанияларды қоспағанда), сондай-ақ алдыңғы санаттарға кірмеген коммерциялық емес ұйымдар және жедел басқару құқығына негізделген мемлекеттік кәсіпорындар үшін ХҚЕС негізінде әзірленген жеңілдетілген ұлттық қаржылық есептілік стандартын қолдануға болады.

ХҚЕС-ты жеңілдету мәселесі және халықаралық тәжірибе

Шағын бизнес үшін ХҚЕС-ты қолданудың күрделілігі мәселесін ХҚЕСКҚ бірнеше жылдан бері мойындап келеді және шағын әрі орта бизнеске арналған мамандандырылған стандарт әзірлеумен айналысып отыр. Әмбебап стандарт жасау өте күрделі, өйткені шағын кәсіпкерлікке қатысты саясат және тиісінше қойылатын талаптар әр елде әртүрлі.

Маңызды қорытынды

Мұндай стандарт ХҚЕСКҚ деңгейінде қабылданғаннан кейін, оның ережелерін бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептіліктің ұлттық жүйесіне барынша тиімді кіріктіруге мүмкіндік туады.

Оқуға жеңіл құрылым

Сараланған модельдің мақсаты — есептілік сапасын сақтай отырып, шағын бизнеске түсетін әкімшілік және әдістемелік салмақты азайту.

  • Ірі және қоғамдық маңызы жоғары ұйымдар — толық ХҚЕС.
  • Қалған ұйымдар — жеңілдетілген ұлттық стандарттар.
  • Ең шағын санат — барынша оңайлатылған талаптар.