Индивидуалдық жеке қарым - қатынас жасауды үйрену
Тренингтің мәні: қиындықтарды еңсеру және сенімді орта құру
Қиындықтар мен келіспеушіліктер адамдарды бір-бірінен алыстатып, қорқынышқа негізделген атмосфераны күшейтеді. Мұндай жағдайда адам топ ішінде өзін жалғыз сезініп, сенімсіздік пен әлсіздікке ұрынуы мүмкін.
Ал қызметкерлердің тренингтерге қатысып, білімін және дағдыларын жүйелі түрде жетілдіруі әлеуметтік-психологиялық «иммунитеттің» қалыптасуына ықпал етеді. Бұл иммунитет жеке әрі іскерлік қарым-қатынаста туындайтын күрделі мәселелерді сауатты шешуге көмектеседі және әлеуметтік-психологиялық ортадағы кез келген қиындықты тиімді еңсеруге бағыттайды.
Топтың негізгі мақсаты
Жеке тұлғаның әлеуметтік-психологиялық біліктілігін арттыру және топ ішінде өзін қоршаған адамдармен тиімді қарым-қатынас орната алу қабілетін дамыту.
Тренингтің мақсаттары мен міндеттері
Әлеуметтік-психологиялық тренинг қатысушының өзін және өзгені түсінуіне, қарым-қатынас мәдениетін қалыптастыруына, сондай-ақ топтық өзара әрекеттестікті күшейтуге бағытталады.
-
1
Әлеуметтік-психологиялық тренинг арқылы белгілі бір деңгейде теориялық және практикалық білім алу.
-
2
Қатысушының әлеуметтік-психологиялық түзету (коррекция) және қалыптастыру қабілетін дамыту.
-
3
Адамдар арасындағы әлеуметтік-психологиялық бірліктің мәнін түсіну.
-
4
Өзін-өзі тану және өзгелерді барабар түсіне білу.
-
5
Өзгелерден және топтан келетін психологиялық ақпаратты дұрыс қабылдау дағдысын қалыптастыру.
-
6
Жеке, дара қарым-қатынас жасау дағдыларын үйрену.
Ұйымдастыру принциптері: сенім, сұхбат және бірлескен тәжірибе
Сұхбатқа негізделген өзара әрекет
Тренингтің басты принциптерінің бірі — өзара қарым-қатынасқа сүйенген ашық сұхбат. Ол өзгенің пікірін мұқият тыңдауға, сенімге, күмән мен қорқыныштың болмауына негізделеді.
Практикалық бірлескен жұмыс
Негізгі шарт — қатысушылардың әлеуметтік-психологиялық принциптерді тәжірибеде қолданып, бірлесе әрекет етуі. Нәтиже үшін кейде күтпеген, ойлануға итермелейтін сәттер де қажет болуы мүмкін.
Ашық пікір алмасу және кері байланыс
Қатысушылардың құндылықтарын қалыптастыруда олардың өзін ұстауы, қарым-қатынас стилі туралы ашық әңгіме жүргізіліп, міндетті түрде кері байланыс ұйымдастырылуы тиіс. Бұл қатысушыға да, тренинг жүргізушіге де дамуға мүмкіндік береді.
Өзіндік диагностика
Маңызды принциптердің бірі — өзіндік диагностика: әрбір қатысушының және жүргізушінің топтың жалпы күйін, динамикасын сезіне білуі. Ол сұрақтар мен тапсырмалар арқылы жүзеге асады, және әр қатысушы пікірін еркін айта алатындай орта қалыптастыруды талап етеді.
- Сұрақтар түсінікті әрі қолжетімді болуы керек.
- Жас ерекшелігіне, ұлтына, дініне, жынысына қарамастан барлығына бірдей қауіпсіз орта ұсынылуы тиіс.
Кәсіби қалыптасуға ықпал
Тренинг принциптеріне ерекше назар аудару және оларды терең түсіну әлеуметтік қызметкердің кәсіби қалыптасуына тікелей ықпал етеді.
Топты біріктіру және қатысушыларды іріктеу
Топтастырудың маңызы
Маңызды міндеттердің бірі — топты біріктіру. Қажет болған жағдайда тренинг барысында жеке (индивидуалдық) сұхбат жүргізу де қарастырылады.
Тәуекел топтарын ескеру
Топтастыру кезінде психологиялық тұрғыдан тым «таптаурын» немесе аса мазасыз адамдарды қоспау жөн. Өйткені тренинг барысында олардың үрейі күшейіп, бұл топ ішінде түсінбеушілікке әкелуі мүмкін.
Мотивация және мақсатқа сәйкестік
Егер қатысушы тренингке әлеуметтік-психологиялық біліктілігін арттыру үшін емес, тек уақытты қызықты өткізу үшін келсе, ондай адамның қатысуы тренинг сапасына кері әсер етуі мүмкін. Сондықтан қатысудың мақсаты алдын ала нақтылануы маңызды.
Ерікті қатысу — табыстың өзегі
Жетістікке жетудің басты шарттарының бірі — ерікті қатысу. Топ мүшелері өздерінің білімі мен дағдылары артатынына сеніп, айқындалған мақсатқа жетуге ұмтылғанда ғана нәтижелі өзгеріс пайда болады.
Құрылым, уақыт және кеңістік: тренингті тиімді ұйымдастыру
Айқын құрылым
Топтағы бірлік тренинг жұмысы нақты құрылымға ие болғанда жылдам қалыптасады.
Уақытты алдын ала бекіту
Тапсырмалардың ұзақтығы алдын ала белгіленіп, қатысушыларға түсінікті болуы тиіс.
Орындықтарды орналастыру
Қатысушыларды бір шеңберге, жұмсақ үстелді бойлай жайғастырған дұрыс: бұл ашық диалогқа және тең қатысуға жағдай жасайды.