Парето Вильфредо туралы қазақша реферат

Вильфредо Парето: өмірі мен ғылыми жолы

Вильфредо Парето — италиян әлеуметтанушысы әрі экономист. Ол өзінің әлеуметтанулық теориялық тұжырымдамасын «Жалпы әлеуметтану трактаты» еңбегінде жүйелеп жазды.

Балалық шағы және білімі

Ол 1848 жылғы 15 шілдеде Парижде дүниеге келді. Әкесі либералдық және республикалық көзқарастары үшін Генуядан кетуге мәжбүр болған италиян маркиз әулетінен еді. 1858 жылы Паретоның отбасы Италияға қайта оралады. Сол жерде ол классикалық гуманитарлық және техникалық білім алады.

Ғылыми қызығушылығының өзегі: «тепе-теңдік»

Туринде политехникалық мектепті тәмамдағаннан кейін, 1869 жылы «Қатты денелердегі тепе-теңдіктің іргелі принциптері» тақырыбында диссертация қорғайды. Кейінгі экономикалық және социологиялық еңбектерінде тепе-теңдік ұғымы маңызды орын алғанын ескерсек, бұл тақырып оның болашақ ғылыми бағытын алдын ала айқындаған деуге болады.

Қызметі және зерттеулері

Бірнеше жыл бойы ол теміржол мекемесінде және металлургиялық компанияда жауапты қызметтер атқарды. 1890-жылдары саясатқа араласуға талпыныс жасағанымен, бұл әрекеті сәтсіз аяқталады. Осы кезеңде ол публицистикамен айналысып, классикалық мәтіндерді оқып, аударды.

1890-жылдардың бірінші жартысында Парето экономикалық теория және математикалық экономика салаларында бірқатар зерттеу жұмыстарын жариялады.

Лозанна кезеңі

1893 жылдан өмірінің соңына дейін ол Швейцариядағы Лозанна университетінде атақты экономист Леон Вальрастың орнын басып, саяси экономия профессоры қызметін атқарды. Бұл кезең Паретоның ғылыми беделі нығайып, идеялары кеңірек тараған уақыт ретінде сипатталады.

Соңғы жылдары және қоғамдық-саяси контекст

Парето өмірінің соңғы жылында Италияда фашистік режим орнайды. Бұл режимнің кейбір қайраткерлері өздерін Лозанна профессорының шәкіртіміз деп санады. Соған байланысты 1923 жылы оған Италия сенаторы атағы берілді.

Ол режимге ұстамды қолдау көрсете отырып, билікті либералды бағыт ұстануға және академиялық еркіндіктерді шектемеуге шақырды.

Вильфредо Парето 1923 жылғы 19 тамызда өмірінің соңғы кезеңін өткізген Селиньяда (Швейцария) қайтыс болды.