Қазақстандағы экологиялық туризм дамуының проблемалары мен перспективалары
Кіріспе
Зерттеу тақырыбының өзектілігі туризмнің соңғы жылдары көптеген мемлекеттер экономикасының маңызды саласына, яғни табыс көзіне айналуымен тікелей байланысты. Туризм бағыттарының ішінде ерекше маңызға ие әрі айқын көрінетін түрі — экологиялық туризм.
Неге пайда болды?
- 1 Әлемдегі экологиялық жағдайдың күн сайын нашарлауы, табиғи ортаның бүлінуі.
- 2 Техникалық прогресс пен урбанизациядан шаршаған адамның табиғатқа, таза ауаға ұмтылысы.
Не береді?
- A Табиғи аумақта демалыс арқылы психологиялық жүктемені азайту, жүйке жүйесін қалпына келтіру.
- B Қоршаған ортаны қорғауға бағытталған тәсілдерді практикалық деңгейде қолдау.
Экологиялық туризмнің тұрақты даму концепциясымен байланысы
Экологиялық туризмнің маңызды ерекшеліктерінің бірі — оның тұрақты даму концепциясымен тығыз байланысы. Бұл байланыс табиғи ортаны қорғауға кететін шығындарды оңтайландыруға, ресурстарды ұқыпты пайдалануға және табиғатты сақтауға бағытталған басқару тетіктерін күшейтуге мүмкіндік береді.
Жер шарындағы экологиялық ахуалдың күрт нашарлауы мемлекеттік және мемлекеттік емес ұйымдарды, экологиялық орталықтарды, туристік фирмаларды қоғамға қоршаған ортаға келетін зиянға қарсы тұру жолдарын іздеуге итермелейді. Сонымен қатар жануарлар әлемін қорғау мәселесі де өзекті бола түсті. Осы міндеттерді бір арнаға тоғыстыратын тиімді тәсілдердің бірі — экологиялық туризм.
Халықаралық бастамалар және аймақтық тәжірибе
2002 жыл — Халықаралық экотуризм жылы
Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ) 2002 жылды Халықаралық экотуризм жылы деп жариялады. Сол жылы мамыр айында Канаданың Квебек провинциясында Дүниежүзілік экотуризм саммиті өтті.
ДТҰ бастамалары және Алматыдағы семинар
Саммитке дайындық барысында Дүниежүзілік туристік ұйым (ДТҰ) тәжірибе алмасу мақсатында аймақтық конференциялар мен семинарлар өткізу бастамасын көтерді. Соның нәтижесінде 2001 жылғы қазан айында Алматы қаласында «Экотуризм – XXI ғасырдағы ТМД, Қытай және Моңғолия елдерінің өтпелі экономикаларының тұрақты даму құралы» тақырыбында семинар ұйымдастырылды.
БҰҰ ұстанымы
БҰҰ Бас Ассамблеясы мемлекеттік және мемлекеттік емес ұйымдарды, халықаралық бірлестіктерді, даму агенттіктерін және әрбір туристті экотуризмнің тұрақты дамудың маңызды факторына айналуына үлес қосуға шақырады. Себебі экотуризм қоршаған ортаның биологиялық әртүрлілігін сақтауға және жергілікті халықтың әлеуметтік-экономикалық тұрақтылығын нығайтуға оң ықпал етеді.
Қазақстандағы экотуризм: жаңа қалыптасып келе жатқан нарық
Бүгінгі таңда Қазақстанды экологиялық туризмнің дамуы үшін жаңа қалыптасып келе жатқан нарық ретінде қарастыруға болады. Елдің табиғи-географиялық ерекшеліктері бұл бағыттың кең ауқымда дамуына негіз болады.
Табиғи алғышарт
Биологиялық және геологиялық әртүрлілік.
Демографиялық фактор
Халық тығыздығының төмендігі, табиғи аумақтардың кеңдігі.
Мәдени әлеует
Тарихи және мәдени мұраның байлығы.
Қорытынды ой
Қазақстанның табиғи ресурстары мен кеңістіктік мүмкіндіктері экотуризмнің әлеуетін жоғары деңгейде көрсетеді. Бұл әлеуетті іске асыру үшін табиғатты қорғау қағидаттарын, жергілікті қауымдастық мүддесін және тұрақты даму талаптарын бір жүйеге келтіру шешуші мәнге ие.