Қазақстан Республикасының ЖҰӨ көрсеткіштерін талдау
Мазмұны
Төменде курстық жұмыстың бөлімдері мен негізгі тақырыптары берілген.
- Кіріспе 5
-
1. Жалпы ұлттық өнім, қор және ағын 7
- 1.1. Жалпы ұлттық өнім және негізгі макроэкономикалық көрсеткіштер 7
- 1.2. Нақты және атаулы жалпы ұлттық өнім 8
- 1.3. Жалпы ұлттық өнімді есептеу әдістері 9
-
2. Қазіргі таңда Қазақстан Республикасындағы негізгі макроэкономикалық көрсеткіштердің динамикасы 16
- 2.1. Тәуелсіз жылдарындағы Қазақстан Республикасының ЖҰӨ көрсеткіштерін талдау 16
- 2.2. Оңтүстік Қазақстан облысындағы ЖҰӨ дамуының ерекшеліктері 21
-
3. Қазақстан Республикасының экономикалық дамуының болашағы 25
- 3.1. Қазақстан Республикасындағы макроэкономикалық өсуді жетілдіру жолдары 25
- Қорытынды 29
- Қолданылған әдебиеттер тізімі 31
Кіріспе
Кез келген ғылым сияқты, макроэкономика да теориялардың өзара байланысына және бақылауларға сүйенеді. Сондықтан макроэкономикалық теорияны зерттеудің негізгі мақсаты — экономиканың қалай жұмыс істейтінін, яғни экономикалық құбылыстардың қандай механизмдер арқылы қалыптасатынын түсіндіру. Теория жасалғаннан кейін оны тексеру үшін қайтадан бақылауларға жүгінеміз. Кездейсоқ бақылаулар да экономикалық деректердің маңызды көзі бола алады: мысалы, дүкен аралаған кезде бағалардың тез өсіп жатқанын байқайсыз немесе жұмыс іздегенде фирмалардың қызметкер қабылдау-қабылдамауын көресіз. Біз бәріміз экономикалық үдерістердің қатысушыларымыз, сондықтан уақыт өте келе экономиканы «сезіну» қабілеті қалыптасады.
Экономикалық статистика — объективті ақпараттың негізгі қайнар көзі. Мемлекет фирмалар мен азаматтардың экономикалық іс-әрекеті туралы дерек алу үшін тұрақты түрде зерттеулер жүргізеді: баға деңгейі, сұраныс құрылымы, табыс көлемі және басқа да көрсеткіштер өлшенеді. Жиналған деректер негізінде әртүрлі статистикалық индикаторлар есептеліп, олардың жиынтығы экономиканың жай-күйі мен бағытын сипаттайды.
Зерттеу объектісі
Макроэкономистер экономикалық статистиканы талдау барысында пайдаланады. Бұл деректер экономикалық құбылыстарды бағалауға және тиісті әдістерді әзірлеуге көмектеседі.
Зерттеу пәні
Экономикалық көрсеткіштер экономикалық саясатта, талдауда және бағалауда кеңінен қолданылады.
Жалпы ұлттық өнім (ЖҰӨ) азаматтардың табыстарының жиынтығын және өндірілген тауарлар мен қызметтер үшін жұмсалған жалпы шығын көлемін сипаттайды. Бұл жұмыстың мақсаты — негізгі макроэкономикалық көрсеткіштердің қалай есептелетінін және олардың экономика туралы қандай ақпарат бере алатынын қарастыру.
Көрсеткіштердің мазмұнын нақтылау кезінде саяси-экономикалық тұжырымдамаларға сүйене отырып, зерттелетін үдерістер мен құбылыстарға сандық талдау жасалады. Бұл тұжырымдамалар ЖІӨ, ұлттық табыс және басқа да аса маңызды макроэкономикалық индикаторларға қолданылады. Мысалы, ұлттық есептер жүйесінде құнның қалай қалыптасатынын және ұлттық өнім өндірілетін қызмет түрлерінің қалай жіктелетінін түсіндіретін ұстанымдар қарастырылады.
Қазақстан үшін өзекті мәселе
Қазақстан үшін экономикалық өсудің тиімділігі мен сапасы — аса маңызды мәселе. Ұзақ уақыт бойы экономикалық дамудың нәтижелері жалпы қоғамдық өнімнің сандық өсімімен ғана бағаланды. Кәсіпорындардың өміршеңдігі көбіне өнім өткізуден түскен табыс арқылы шығынды өтеу қабілетіне тәуелді болмады. Бұл жағдай тиімділікке тәуелсіз қаржыландыру көздерінің болуымен, сондай-ақ еңбек пен капиталдың шекті өнімділігімен байланысы әлсіз табыстарды бөлу тетіктерімен түсіндіріледі.
Қазақстан Республикасының жүргізіп отырған экономикалық саясатының негізгі мақсаты — жоғары деңгейдегі экономикалық ашықтық жағдайында, шетел инвестициясы мен ішкі жинақтарды тиімді пайдалану арқылы тұрақты экономикалық өсімге қол жеткізу.
Өсімнің стандартты деңгейі
2–4,5%
Дамыған елдерде орта есеппен жылына.
Қолайлы жұмыссыздық
2–3%
Іс жүзінде көбіне 3,5–8,5% аралығында.
Инфляция тұрақтылығы
1–2%
Көп жағдайда 5–10% деңгейіне дейін жетеді.
Зерттеу міндеттері
- Жалпы ұлттық өнім және негізгі макроэкономикалық көрсеткіштердің мәнін анықтау.
- Нақты және атаулы жалпы ұлттық өнімнің айырмашылығын түсіндіру.
- Жалпы ұлттық өнімді есептеу әдістерін көрсету.
- Тәуелсіздік жылдарындағы Қазақстан Республикасының ЖҰӨ көрсеткіштерін талдау.
- ЖҰӨ ұғымын «қор» және «ағын» категорияларымен байланыстыра сипаттау.
Қолданылған әдістер мен жұмыс құрылымы
Зерттеу барысында оқу әдебиеттері мен монографияларға, мерзімді басылымдардағы мақалаларға талдау жасалды. Сонымен қатар экономикалық-статистикалық және графикалық әдістер қолданылды.
Көлемі
34 бет
Сурет
3
Диаграмма
3
Кесте
1
Пайдаланылған әдебиеттер
25 атау