Міндетті резервтер нормасы
Кіріспе
Ақша айналысы әр түрлі формада жүзеге асқанымен, ол тауарлар массасы, олардың баға деңгейі және ақша айналысының жылдамдығы арасындағы экономикалық байланыстарды білдіретін заңдылықтармен реттеледі. Бұл байланыстар экономиканың теңгерімді дамуына әсер ететін маңызды факторлардың бірі болып саналады.
Негізгі идея
Ақша айналысының негізгі принципі — айналыстағы тұтынылатын ақша массасын негізсіз ұлғайтпай, оны экономиканың нақты қажеттілігімен үйлестіру арқылы тұрақты әрі балансты дамуға ықпал ету.
Ақша айналысының заңдылығы және эмиссия шектеуі
К. Маркстің пікірінше, ақша қызметін алтын атқарған кезеңде айналысқа қажетті ақша мөлшері автоматты түрде, стихиялы жолмен реттелген. Егер айналыстағы ақша нақты қажетті деңгейден артып кетсе, алтын айналыстан шығып, асыл қазынаға — жеке қор жинауға кететін. Ал ақшаға деген қажеттілік артса, алтын қайтадан қазынадан айналысқа оралатын.
Осыған ұқсас жағдай алтынға еркін айырбасталатын банкноттар айналысында да байқалған: қағаз ақша ақша бірлігінің рөлін толық атқарған. К. Маркстің айналыс заңына сәйкес, қағаз ақша эмиссиясы айналысқа қажетті алтын ақшаның теориялық мөлшерімен шектелуі тиіс.
Мәселенің түйіні: шектелмеген эмиссия
Проблема эмиссияны ештеңе шектемеген жағдайда туындайды: ақша белгілері шамадан тыс көбейіп, ақша айналысы заңдылығы бұзылады. Нәтижесінде бұл құбылыс инфляцияның күшеюіне әкелуі мүмкін.
Жұмыстың мақсаты мен міндеттері
Мақсаты
Ақша массасы мен ақша айналымының теориялық мәселелерін, олардың нарықтық қатынастар жағдайында қызмет ету заңдылықтарын және өзгеру динамикасын қарастыру. Сонымен қатар Қазақстандағы ақша массасының ерекшеліктерін, Ұлттық банктің қызметі мен операцияларының жаңа жағдайдағы трансформациясын талдау.
Міндеттері
- Ақша массасы және ақша айналымы теориясының негізгі ұғымдарын жүйелеу.
- Ақша агрегаттары, құрылымы және негізгі компоненттерін сипаттау.
- Ақша мультипликациясы, міндетті резервтер нормасы және пайыздық мөлшерлемелердің рөлін түсіндіру.
- Қазақстан Республикасында ақша массасын реттеудің қазіргі ерекшеліктерін талдау.
Құрылымы
Жұмыс негізінен үш тараудан, тақырыпшалардан, қорытындыдан және қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады (жалпы көлемі — 28 бет).
I тарау
- Ақша массасы және оның айналыс жылдамдығы.
- Ақша агрегаттары және олардың құрылымы.
- Ақша массасының негізгі компоненттері.
II тарау
- Мультипликатор ұғымы және оның түрлері.
- Міндетті резервтер нормасы.
- Пайыздық мөлшерлемелер және резервтік талаптар.
III тарау
- Қазақстан Республикасында ақша массасын реттеудің қазіргі ерекшеліктері.
Қорытынды және әдебиеттер
Жұмыс соңында қарастырылған тұжырымдар жинақталып, қорытынды жасалады. Сондай-ақ пайдаланылған дереккөздер мен әдебиеттер тізімі беріледі.