Тұтыну тауарлары мен ақылы қызмет көрсетудің бағалары мен тарифтері
Макроэкономикалық болжам және 2006 жылғы бюджет параметрлерін нақтылау
2007 жылғы және ағымдағы жылдың бірінші тоқсанындағы экономикалық даму қорытындылары бойынша елдің әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі макроэкономикалық көрсеткіштерінің болжамы нақтыланды.
ЖІӨ (2006)
6 725 млрд теңге
Нақты өсім: 8,3%
Орташа жылдық инфляция
5,7% – 7,6%
Дәліз түрінде көзделген мақсатты аралық.
Мұнай бағасы (Brent)
$55 / баррель
Әлемдік бағаның түзетілген болжамы.
Ұлттық қор: мұнай кірістерін есепке алу және бюджетке трансферттер
2006 жылғы республикалық бюджетті нақтылау осы жылдың екінші жартысынан бастап Ұлттық қор қаражатын қалыптастырудың және пайдаланудың орта мерзімге арналған тұжырымдамасын іске енгізуге бағытталды. Осыған сәйкес елдің барлық мұнай кірістері Ұлттық қорға аударылады.
- Бюджеттің кіріс бөлігі негізінен мұнай емес сектор есебінен қалыптасады.
- Мұнай емес түсімдер бекітілген шығыстарды жаппаған жағдайда айырмашылық кепілдік берілген трансферт арқылы Ұлттық қордан жабылады.
- Кепілдік берілген трансферт есебінен тек бюджеттік даму бағдарламалары қаржыландырылады.
Жаңа тетікті енгізу және барлық мұнай кірістерін Қорға есепке алу салдарынан 2006 жылға арналған республикалық бюджет түсімдерінің болжамы 39,6 млрд теңгеге азаяды.
Даму бағдарламаларының шығыстарын және нақтылау барысында қабылданған қосымша шығындарды қаржыландыру үшін 2006 жылдың екінші жартысында Ұлттық қордан республикалық бюджетке 124,6 млрд теңге мөлшерінде кепілдік берілген трансферт жіберіледі.
Республикалық бюджет: түсімдер, шығыстар және тапшылық
Түсімдер (2006)
1 576,9 млрд теңге
ЖІӨ-ге қатынасы: 18,1%
Бекітілген бюджетпен салыстырғанда өсім: +85 млрд теңге
Шығыстар (2006)
1 703,1 млрд теңге
ЖІӨ-ге қатынасы: 19,5%
Өсім: +97,5 млрд теңге
Тапшылық
126,3 млрд теңге
ЖІӨ-ге қатынасы: 1,4% (өзгеріссіз)
Абсолют мәнде тапшылық 12,5 млрд теңгеге ұлғайды: 2005 жылғы бюджет атқарылымы бойынша пайдаланылмаған қаражат қалдықтарын тарту есебінен.
Шығыстар құрылымы: басым бағыттар
Бюджеттің шығыс бөлігіндегі өзгерістер Мемлекет басшысының Жолдауында айқындалған басымдықтардан туындайтын іс-шараларды іске асыруға бағытталды.
Білім беру инфрақұрылымы (2005–2010)
- Лингафондық және мультимедиалық кабинеттер: 1,1 млрд теңге
- Физика, химия және биология кабинеттерін жабдықтау: 2,5 млрд теңге
- Қосымша қаржы қалыптасқан үнем есебінен көзделген.
«Электрондық үкімет» (2005–2007)
Бірізділік нөмірлердің ұлттық тізбесін жасауға 3 млрд теңге қарастырылған.
Әлеуметтік төлемдер
- Әлеуетті құрылымдар зейнеткерлеріне сараланған төлемдерді арттыру: 2,6 млрд теңге
- Жекелеген санаттарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақыны ұлғайту: 777,9 млн теңге
Қорғаныс және инфрақұрылым
- Қорғаныс министрлігіне қосымша шығыс: 20 млрд теңге
- Қорғаныс бюджеті (2006): 101 млрд теңге (нақтыланған ЖІӨ — 8 725 млрд теңге, үлесі — 1,2%)
- Автомобиль жолдары құрылысы: +5 млрд теңге
- Ғарыш қызметін дамыту (2005–2007): 5 млрд теңге
Өңірлік даму: Астана және Алматы
Астана қаласын дамытуға: 38 млрд теңге
Оның ішінде қала бюджетіне нысаналы трансферттер: 17,4 млрд теңге
Алматы қаласын дамытуға: 5,5 млрд теңге
Тұрғын үй құрылысын қоса есептегенде: 8,5 млрд теңге
Ақша-кредит саясаты: бағалар тұрақтылығы және инфляциялық таргеттеу
2005 жылдан бастап Ұлттық банктің негізгі мақсаты ретінде бағалардың тұрақтылығын қамтамасыз ету белгіленді. Бұл ақша-кредит саясаты үшін қағидатты жаңа ұстаным болды.
Ұлттық банктің негізгі міндеттері
- Мемлекеттің ақша-кредит саясатын әзірлеу және жүргізу
- Төлем жүйелерінің жұмыс істеуін қамтамасыз ету
- Валюталық реттеу және валюталық бақылауды жүзеге асыру
- Қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге ықпал ету
Мақсат пен міндеттердің осылайша айқындалуы Ұлттық банктің Еуроодақ стандарттарына жақын тәсілдерді қолдануға және инфляциялық таргеттеу қағидаттарына көшуге бағдарын нақты көрсетті. Инфляциялық таргеттеуді пайдаланатын елдерде жауапкершілік күшейген сайын, инфляция бойынша бағдар ретінде тек тұтыну бағалары индексіне (ТБИ) сүйенумен шектелмей, инфляциялық үрдістердің негізгі бағытын жақсырақ сипаттайтын индекстер қарастырылады. Соның ішінде монетарлық емес факторлардың ықпалын ішінара сүзетін базалық инфляция көрсеткіштері жиі қолданылады.
Өңірлердегі баға серпіні және күнкөріс деңгейі (2005 жылғы маусым)
Баға өзгерістері: жекелеген тауарлар
Төменде 2005 жылғы мамырдан маусымға дейінгі кезеңде бағаның өзгерісі бойынша берілген деректер жинақталып көрсетілді.
Азық-түлік
| Атауы | Өзгеріс, % |
|---|---|
| Жарма | 17,1 |
| Сүт өнімдері | 2,8 |
| Балық және теңіз өнімдері | 1,3 |
| Жеміс-көкөніс | 1,3 |
| Сәбіз | 9,0 |
| Картоп | 5,5 |
| Басты пияз | 14,5 |
| Жас қызанақ | 3,5 |
| Жас қияр | 9,2 |
Азық-түлік емес тауарлар
| Атауы | Өзгеріс, % |
|---|---|
| Ерлер аяқ киімі | 14 |
| Балалар киімі | 1,1 |
| Балалар аяқ киімі | 1 |
| Әйелдер аяқ киімі | 0,6 |
Атырау облысы
2005 жылғы маусымда тұтыну тауарлары мен ақылы қызмет көрсетудің бағалары мен тарифтері 2004 жылғы желтоқсанмен салыстырғанда 1,7%-ға, ал мамырмен салыстырғанда 0,1%-ға өсті.
- Азық-түлік тауарлары: 2004 жылғы желтоқсанмен салыстырғанда +1,6%, мамырмен салыстырғанда -0,1%
- Азық-түлік емес тауарлар: +1,9% және +0,3%
- Ақылы қызметтер: +1,8% және +0,1%
Ең төменгі күнкөріс шамасы (негізгі азық-түлікті ең төменгі тұтыну нормасымен есептегенде) 2002 жылғы желтоқсанмен салыстырғанда 5,1%-ға өсіп, 2003 жылғы мамырмен салыстырғанда 1,6%-ға төмендеп, 6 463 теңге болды.
Өнеркәсіп өнімдерін өндіруші кәсіпорындардың бағалары 2004 жылғы желтоқсанмен салыстырғанда 4,2%-ға төмендеді.
| Көрсеткіш | 2004 ж. мамырға | 2004 ж. желтоқсанға |
|---|---|---|
| Тұтыну тауарлары мен ақылы қызметтер | 0,1% | 1,7% |
| Азық-түлік тауарлары | 0,1% | 1,6% |
| Азық-түлік емес тауарлар | 0,3% | 1,9% |
| Ақылы қызметтер | 0,1% | 1,8% |
Қостанай облысы
Инфляцияның жалпы деңгейін сипаттайтын тұтыну бағаларының индексі 2005 жылғы маусымда 2004 жылғы желтоқсанмен салыстырғанда 101,1% болды.
Бағалар серпінін сыртқы және ішкі нарықтарда қалыптасқан конъюнктура айқындады.
- Азық-түлік тауарлары: +0,9% (жыл басынан)
- Азық-түлік емес тауарлар: +1,0% (жыл басынан), өткен жылдың тиісті кезеңінен 0,3 т.п.-ке төмен
- Ақылы қызметтер: +1,7% (2005 ж. қаңтар–маусым), тауарларға қарағанда 0,8 т.п.-ке жоғары
Ақылы қызметтер бағалары мен тарифтерінің өсуіне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық кәсіпорындары тарифтерінің артуы елеулі әсер етті.
Қызылорда облысы
2005 жылдың қаңтар–маусымында облыстың тұтыну нарығындағы тауарлар мен қызметтер бағасы 2004 жылдың желтоқсанымен салыстырғанда 3,1%-ға өсті (2004 жылдың тиісті кезеңінде өсім 4,2% болған).
2005 жылдың маусымында тұтыну бағаларының индексі 100,0% болды (өткен жылдың маусымында +0,4%).
Күнкөрістің ең төменгі шамасы: өткен жылдың желтоқсанымен салыстырғанда +5,6%, ал ағымдағы жылдың мамырымен салыстырғанда -1,6%. Нәтижесінде деңгейі 4 660 теңге болды (тағамдық азық-түлік — 3 262 теңге, азық-түлік емес тауарлар мен ақылы қызметтер — 1 398 теңге).
Күнкөріс себеті құрылымы (маусым)
- Ет және балық 24,4%
- Сүт, майлы өнімдер және жұмыртқа 17,1%
- Жеміс-көкөністер 12,6%
- Нан және нан өнімдері 11,2%
- Қант, шай және дәмдеуіштер 4,7%