Есеп саясаты және бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
Кіріспе
Кәсіпорынның есеп саясаты ұйым құрылған сәттен бастап қолданылады. Оны әзірлеумен кәсіпорынның бас бухгалтері немесе арнайы есеп бөлімі айналысады. Дайындалған есеп саясатын кәсіпорын басшысы бұйрық (есеп өкімі) арқылы бекітеді.
Бекіту құжатында не көрсетілуі тиіс?
- Есеп беру жылына қабылданған барлық тармақтардың мазмұны толық әрі нақты жазылады.
- Әр тармақ бойынша есеп саясаты қандай нормативтік құжатқа немесе қандай заң талаптарына сүйеніп әзірленгені көрсетіледі.
Кәсіпорынның есеп саясатына енгізілетін өзгерістер ұйымның басқарушылық құжаттарымен (бұйрық, өкім немесе қаулы) міндетті түрде рәсімделуі қажет. Қабылданып бекітілген есеп саясаты кәсіпорын қызметі барысында барлық құрылымдық бөлімшелерде, олардың орналасқан жеріне қарамастан, бірдей қолданылады.
Есеп саясатына өзгеріс енгізілетін жағдайлар
- Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» заңындағы өзгерістерге сәйкес.
- Бухгалтерлік есеп бойынша нормативтік актілер өзгерген жағдайда.
- Жаңа бухгалтерлік есеп стандарттарына көшуге байланысты және басқа да негіздер бойынша.
Ұйымның филиалдары, еншілес және тәуелді серіктестері, сондай-ақ басқа бөлімшелері жеке есеп саясатын таңдап, бөлек бухгалтерлік есеп жүргізуге құқылы емес. Бас кәсіпорын есеп саясатындағы өзгерістер туралы барлық бөлімшелерді алдын ала хабардар етуге және қажетті әдістемелік қолдауды қамтамасыз етуге тиіс.
Ұйымдардың түсіндірме жазбаларында жыл бойы атқарылған жұмыстар бойынша жасалған қаржылық талдаудың мәтінімен қатар, бухгалтерлік (қаржылық) есептілік бойынша қабылданған шешімдер және таза табысты бөлу тәртібі көрсетіледі. Егер есеп беру жылында есеп саясатына өзгерістер енгізілсе, келесі жылға қабылданған есеп саясатының жаңартылған нұсқасы да осы түсіндірме жазбада беріледі.
Есеп саясаты нені қамтиды?
Есеп саясаты кәсіпорында қолданылатын бухгалтерлік есеп жүйесінің тұтастығын қамтамасыз етеді және оның әдістемелік, техникалық әрі ұйымдастырушылық қырларын біріктіреді.
Әдістемелік бөліктің негізгі элементтері:
- Мүлік пен міндеттемелерді бағалау әдістері.
- Мүліктің әрбір түрі бойынша амортизация есептеу әдістері.
- Табысты (түсімді) тану және есепке алу әдістері.
- Осыған ұқсас өзге де есеп жүргізу тәсілдері мен қағидалар.
Келесі бөлімдер
1. Есеп саясаты және бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
Есепті ұйымдастыру қағидалары, кәсіпорын деңгейінде қабылданатын басқарушылық шешімдер және әдістемелік негіз.
2. Өзгерістер мен қателіктер
Есеп саясатын қолдану тәртібі, өзгерістерді енгізу логикасы және қателіктерді түзету тәсілдері.
3. Есеп бөлімі
Негізгі құралдар мен материалдық емес активтерді есепке алу ерекшеліктері.
Қорытынды және әдебиеттер
Негізгі тұжырымдар және пайдаланылған дереккөздерді рәсімдеу.