Қазақша рефераттар

Материалдық ресурстармен жабдықтауды ұйымдастыру жағдайын тексеру

Тауарлар аудиті: мақсат, мазмұн және нәтижеге бағытталған тәсіл

Тауарлар және оларды өткізу аудитінің басты міндеті — есептің дұрыс жүргізілуін бағалау, олардың сақталу орындарындағы нақты бар болуы мен қозғалысы туралы сенімді мәліметтер алу, сақталуын қамтамасыз ету және қабылданған нормативтерге сәйкестігін тексеру.

Аудиттің жүргізілу толықтығына қарай түрлері

Кешенді аудит

Қызметтің негізгі бағыттарын біртұтас жүйе ретінде қамтып, өзара байланыста қарайды.

Функционалды аудит

Белгілі бір басқару функцияларының орындалуын мақсатты түрде тексереді.

Локальді аудит

Нақты учаскеге, операцияға немесе бөлімшеге шоғырланып, тар аяда талдайды.

Функционалды аудиттің ерекшелігі

Функционалды аудит — әртүрлі сатыдағы процесс, цикл және шаруашылық қызмет түрлері бойынша басқару функцияларының орындалу жағдайын мақсатты бақылау. Бұл тәсілдің маңызды артықшылығы — зерттеудің тереңдігі және аудиторлардың бизнесті басқарудағы әртүрлі функциялар бойынша мамандану мүмкіндігі.

Тексерілетін бағыттар

Менеджмент, маркетинг, қаржы, бухгалтерлік есеп, экономикалық талдау, еңбек, материалдық және қаржылық ресурстарды басқару.

Қамту деңгейі

Өндірістік ресурстарды қолдану, процестер, сатылар мен циклдерді қалыптастыру және ішкі шаруашылық бақылау функциялары.

Назар аударатын тұжырым

Жабдықтау, өндірістік және қаржылық қызметте өндірістік ресурстарды басқару функцияларын орындаудың нақты жағдайын кешенді тәсілмен зерттеу — ең нәтижелі бағыттардың бірі.

ТМҚ сатып алу циклінің функционалды аудиті неден басталады?

Тауарлы-материалдық қорларға (ТМҚ) сатып алу циклінің функционалды аудиті, әдетте, қаржылық есептіліктегі мәліметтерді және белгілі бір кезең ішіндегі қорлардың қозғалысына қатысты бастапқы құжаттарды қарастырудан басталады.

Қойма қызметкерлерінің рөлі

Бастапқы есепті ұйымдастыруда қабылдау, құжаттық рәсімдеу, тиеу-түсіру жұмыстары, материалдық ресурстардың қозғалысы мен сақталуын бақылау және оларды ұтымды орналастыруды тікелей жүзеге асыратын қойма қызметкерлері шешуші рөл атқарады.

Функционалды аудиттің негізгі кезеңдері

  • 1

    Материалдық ресурстармен жабдықтауды ұйымдастыру жағдайын тексеру.

  • 2

    Тауарлы-материалдық қорларды басқарудың қалыптасқан жүйесін талдау.

  • 3

    Қорлардың жағдайын және оларды қолдану деңгейін бағалау.

  • 4

    Қойма шаруашылығын ұйымдастыру жағдайын тексеру.

  • 5

    ТМҚ операцияларын бухгалтерлік есепте көрсетудің дұрыстығын тексеру.

  • 6

    Түгендеудің жүйелілігі мен дұрыстығын зерттеу.

  • 7

    Материалдық құндылықтарды қолдануға қатысты ішкі бақылау жағдайын бағалау.

  • 8

    Жабдықтау-дайындау қызметінің есебін, басқаруын және талдауын жақсарту бойынша ұсыныстар әзірлеу.

Қорларды құру мен сақтаудың құны

Тауарлы-материалдық қорларды құру мен сақтау белгілі бір шығындарды талап етеді. Мәселен, Қазақстанның кен өндіру өнеркәсібінде жабдықтау-дайындау қызметіне байланысты шығындардың жалпы сомасы материалдық ресурстар қоры құнының шамамен 30%-ына жуық болған.

Сондықтан шаруашылық жүргізуші субъектілер үшін негізгі мақсат — материалдық құндылықтарға деген қажеттілікті ең төмен шығындармен қамтамасыз ету.

Арнайы әдебиеттерді зерделеу және озық тәжірибені жинақтау негізінде тауарлы-материалдық қорлар есебі мен ішкі бақылау жағдайына функционалды аудит бағдарламасын қолдану ұсынылады.

Қорытынды: тауар ұғымы және нарыққа бағытталған басқару

Тауар — тұтынысты қанағаттандыру үшін назар аударуға, иеленуге, пайдалануға немесе тұтынуға мақсатты түрде нарыққа ұсынылатын кез келген зат. Ол физикалық объект, қызмет, адам, орын, мекеме немесе идея болуы мүмкін.

Тауарды әзірлеуде өндіруші үш деңгейлі тұжырымдаманы ескеруі тиіс. Нарықты жүйелі зерттеу, әдетте, тауарды зерттеуден басталады, өйткені нәтижелі пайдалану, тұтыну қасиеттері және тұтынушы сұранысы осыған тікелей байланысты.

Зерттеудің негізгі мақсаты

Нарықтағы тауарға шынайы сұранысты анықтау, ұтымды көлемде шығару үшін қажетті шарттарды белгілеу, техникалық сипаттаманы нақтылау және экономикалық негізделген баға саясатын қалыптастыру.

Жаңа тауардың рөлі

Жаңа тауар түрін ойлап табу және өндіру кәсіпорынның өркендеуінде шешуші мәнге ие.

Идеядан нарыққа дейін

Коммерциялық табысқа жету үшін ондаған жаңа идеяны талдап, солардың ішінен болашақ нарық талабына сай келетінін дәл таңдау қажет.

Адам қажеттілігін қанағаттандыру қабілеті тауардың тұтыну құны деп аталады. Бұл құн тек өндірушінің ғана емес, басқа адамдардың қажеттіліктерін де өтей алады, яғни қоғамдық тұтыну құны ретінде көрінеді. Ал өндіруші үшін тауардың маңызды қыры — оның басқа тауарларға айырбасталу мүмкіндігі.

Әрбір кәсіпорын өндіріс процесінің нәтижесінде өнім алады: жартылай фабрикат, дайын өнім және өнеркәсіптік жұмыс. Осы құрамда тауарлар — экономикалық пайдасы жоғары өнеркәсіптік өнімнің басты элементтерінің бірі.

Тауарлар қозғалысын есепке алу мен ұйымдастырудың маңызды алғышарты — номенклатураны жобалау.

Номенклатура — нақты өнім түрлерінің қолданыстағы белгілену жүйесіне сәйкес өлшем бірлігі көрсетілген жүйелі тізімі.

Тауарларды өткізуді есепке алудың басты міндеті — есеп жүргізуді және тексеруді дұрыс ұйымдастыру, дайын өнім қозғалысы туралы нақты мәлімет алу, сондай-ақ объектілердің нормативтерге сәйкестігін қамтамасыз ету. Дайын өнім аудиті жүргізілу толықтығына қарай кешенді, функционалды және локальді болып бөлінеді.