Объектілерді түгендеу жұмыстары
Кіріспе
Бұл курстық жұмыстың тақырыбы — қаржылық есеп беру. Қаржылық есеп беру деп кәсіпорынның өткен кезеңдегі қаржылық-шаруашылық қызметін кешенді түрде сипаттайтын көрсеткіштер жүйесін айтамыз. Есеп беру процесі — бухгалтерлік есеп жұмысындағы соңғы кезең.
Негізгі мақсат: пайдаланушыларға заңды тұлғаның қаржылық жағдайы туралы сенімді, мәнді және пайдалы ақпарат ұсыну.
Қаржылық есеп беруді пайдаланушылар қатарына потенциалды инвесторлар, кредиторлар, жабдықтаушылар, сатып алушылар, қызметкерлер, сондай-ақ мемлекеттік органдар кіреді. Қаржылық есеп беру заңдар мен қағидаттар негізінде жүргізіледі.
Қазақстан Республикасының бухгалтерлік және қаржылық есептілік туралы заңы
Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» заңының 3-тарауы, 13–19-баптары қаржылық есептілікке қатысты негізгі нормаларды қамтиды. Бұл талаптар қаржылық ақпаратты қалыптастыру, ұсыну және ашып көрсету тәртібін жүйелейді.
Құқықтық негіз
Есептілік заң талаптарына және жалпыға танылған қағидаттарға сүйене отырып дайындалады.
Пайдалылық қағидасы
Есептілік әртүрлі мүдделі тараптарға шешім қабылдау үшін түсінікті әрі жеткілікті болуы тиіс.
І. Қаржылық есеп берудің сипаттамасы мен маңызы
Бухгалтерлік есеп шаруашылық қаражаттарының құрамындағы және оларды қалыптастыру көздеріндегі өзгерістерді, шаруашылық процестерді және олардың нәтижелерін толық әрі уақтылы көрсетуге арналған.
Есеп мәліметтері нақты қолда бар қаражатқа және олардың қалыптасу көздеріне сәйкес келуі керек. Алайда тәжірибеде есеп деректері мен нақты деректердің арасында айырмашылық пайда болуы мүмкін.
1.1. Қаржылық есеп берудің негізгі қағидалары
- Сенімділік: ақпарат қателерден барынша арылған болуы тиіс.
- Мәнділік: шешім қабылдауға әсер ететін көрсеткіштер басым көрсетіледі.
- Түсініктілік: пайдаланушыға ақпараттың құрылымы мен логикасы айқын болуы қажет.
- Салыстырмалылық: кезеңдер мен ұйымдар бойынша талдауға мүмкіндік береді.
ІІ. Қаржылық есеп беруді жасау бойынша түгендеу және басқа да дайындық жұмыстары
Есеп деректері мен нақты деректер арасындағы алшақтық әртүрлі себептерден туындайды: табиғи азаю, тасымалдау кезіндегі жоғалтулар, қайта іріктеу, өлшеу құралдарының қате көрсетуі, операцияларды рәсімдеу барысында жіберілген қателер және басқа да факторлар.
Сондықтан ұйым жыл сайын нақты қолда бар құндылықтарды есеп деректерімен салыстыруы тиіс. Бұл айырмашылықтарды анықтап, есеп айырысуды нақтылау үшін жүргізілетін тексеру түгендеу деп аталады.
2.1. Объектілерді түгендеу жұмыстары
Активтер мен міндеттемелердің нақты бар-жоғын тексеру, сәйкессіздіктерді тіркеу және қорытындыларын есепке енгізу.
2.2. Қателерді түзету
Рәсімдеу немесе өлшеу қателері анықталған жағдайда оларды негіздемемен түзету, деректердің дұрыстығын қамтамасыз ету.
ІІІ. Қаржылық есеп беруді жасау
Қаржылық есептілік дайындалғанда пайдаланушылардың ақпараттық қажеттіліктері, қолданылатын стандарттар, сондай-ақ бухгалтерлік есептің тұжырымдамалық негізі ескеріледі.
Негізгі бөлімдер
3.1. Қаржылық есеп беруді пайдаланушыларды жіктеу
3.2. Стандарттар және есептілік дайындау ережелері
3.3. Бухгалтерлік есептің тұжырымдамалық негізі
3.4. Қаржылық есеп беру элементтері
3.5. Қаржылық-шаруашылық қызмет нәтижелері туралы есеп
3.6. Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп
3.7. Қаржылық есеп беруге түсіндірме жазба
3.6. Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп
Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп 4 БЕС талаптарына сәйкес жасалады. Есепте негізгі (операциялық), инвестициялық және қаржылық қызмет нәтижесінде қалыптасқан ақшалай ағындар туралы деректер, қаржылық қызметте пайдаланылатын таза ақшалай қаражат, ақшалай қаражаттар мен олардың эквиваленттерінің таза өсімі, сондай-ақ жыл басындағы және жыл соңындағы қалдықтар көрсетіледі.
Қызмет түрі
Операциялық
Қызмет түрі
Инвестициялық
Қызмет түрі
Қаржылық
Ескерту: Заңнамалық негіз ретінде «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» заңның 3-тарауы, 13–19-баптары қайта атап өтіледі — бұл бөлімдер қаржылық есептіліктің құрылымын, ұсыну қағидаттарын және жауапкершілік шеңберін нақтылайды.
IV. Консолидалынған қаржылық есеп беруді жасау
Консолидалынған қаржылық есеп беру ұйымдар тобы бойынша қаржылық ақпаратты біртұтас көзқараспен көрсетуге мүмкіндік береді. Бұл бөлімде негізгі ұйымның еншілес, тәуелді ұйымдармен өзара байланысы және бірлескен қызмет бойынша есептілікті ұсыну ерекшеліктері қарастырылады.
Қарастырылатын тақырыпшалар
- 4.1. Негізгі және еншілес заңды тұлғалардың консолидалынған есептілігі
- 4.2. Негізгі және тәуелді заңды тұлғалардың консолидалынған қаржылық есептілігі
- 4.3. Бірлескен қызмет бойынша қатысу үлесін есептілікте көрсету ерекшеліктері
- 4.4. Байланысқан тараптар туралы ақпаратты ашып көрсету
Қорытынды және ескертпе
Қаржылық есеп беру — ұйым қызметінің нәтижесін және қаржылық жағдайын көрсететін негізгі ақпараттық база. Ол мүдделі тараптардың (инвесторлар, кредиторлар, мемлекет және өзге де пайдаланушылар) шешім қабылдауына тікелей ықпал етеді.
Курстық жұмыс құрылымы жоспарланған бөлімдерден тұрады және жалпы көлемі — 40 бет. Соңында пайдаланылған әдебиеттер тізімі беріледі.