Қазақша рефераттар

Азоттың мөлшері жалпы белокты белоксыз қатынасы жалпы белокты белоксыз қатынасы жалпы белокты белоксыз қатынасы

Зерттеудің мақсаты мен жалпы сипаттамасы

Бұл жұмыста мақта өсімдігінің жапырақ мүшелеріндегі азот пен фосфордың әртүрлі түрлерінің (жалпы, белокты/органикалық және белоксыз/бейорганикалық) мөлшері мен олардың өзара қатынасына мыс элементінің ықпалы қарастырылды. Тәжірибе мақтаның үш негізгі даму кезеңінде жүргізілді: 2–4 нағыз жапырақ, бутондау және жеміс мүшелерінің пайда болуы.

Зерттеу нысаны және салыстырылған нұсқалар

  • Бақылау (мыс енгізілмеген нұсқа ретінде)
  • Мыс + аммофос құрамында берілген нұсқа
  • Мыс + мочевина құрамында берілген нұсқа

Азот алмасуына мыстың әсері

Алынған нәтижелер мыс элементін аммофос құрамында қолдану мақтаның 2–4 нағыз жапырақ кезеңінің өзінде-ақ жапырақтағы азоттың белокты, белоксыз және жалпы түрлерінің өзгерісіне ықпал ететінін көрсетті.

Негізгі байқаулар

Белоксыз азоттың төмендеуі

2-кестедегі деректерге сәйкес тәжірибе нұсқаларында жапырақ құрамындағы белоксыз азот мөлшері төмендеген:

Бақылау
0,71%
Аммофос
0,63%
Мочевина
0,69%

Түсіндірме және ықтимал механизм

Бұл құбылыс мыс элементінің жапырақтағы сіңіру және қайта өңдеу (ассимиляция) процестерін белсендіргенін көрсетеді. Жеміс мүшелері қалыптаса бастаған кезеңнен кейін жалпы азот мөлшері салыстырмалы түрде тұрақты сақталғанымен, белоксыз азоттың төмендеуі байқалды.

Мыс элементін аммофос және мочевина құрамында қолдану жапырақтағы белоксыз азотты 0,76–0,54% аралығына дейін төмендетті. Бұл мыс элементі минералды азоттың органикалық (белокты) түрге айналуын күшейтіп, түзілген өнімдердің жеміс мүшелеріне тасымалдануына ықпал етеді деген болжам жасауға негіз болады.

Фосфор алмасуына мыстың әсері

Тәжірибе нәтижелері мыс элементін қолдану фосфордың да жапырақтағы жиналуына ықпал ететінін көрсетті. 3-кесте деректеріне сәйкес, мысты мочевина және аммофос құрамында берген нұсқаларда фосфор мөлшері жоғары болды: бақылау — 0,69%, аммофос — 0,75%, мочевина — 0,77%.

Қорытынды тұжырым

Жалпы алғанда, мыс элементі аммофос пен мочевина құрамында мақтаның жапырақ қызметін белсендіріп, фосфордың органикалық түрге өтуін күшейтуі ықтимал. Бұл өз кезегінде фосфордың жеміс мүшелерінде көбірек жиналуына және нәтижесінде мақта өнімділігінің артуына әсер етеді деген болжам жасалады.

Кесте 1. Мақта жапырағында жалпы және белокты азоттың жиналуына мыстың әсері (%)

№ 2–4 нағыз жапырақ Бутондау Жеміс пайда болу
Жалпы Белокты Белоксыз Қатынасы Жалпы Белокты Белоксыз Қатынасы Жалпы Белокты Белоксыз Қатынасы
1 2,96 2,24 0,71 3,25 2,84 2,30 0,54 4,37 2,87 2,11 0,76 3,23
2 3,67 2,67 0,63 3,93 3,38 2,94 0,44 6,79 2,89 2,23 0,66 3,56
3 3,27 2,74 0,69 4,18 3,35 2,82 0,56 5,70 3,17 2,66 0,51 5,44

Ескерту: Кестедегі «қатынасы» бағаны бастапқы деректегі мәндер бойынша берілді.

Кесте 2. Мақта жапырағында органикалық және бейорганикалық фосфордың жиналуына мыстың әсері (%)

№ 2–4 нағыз жапырақ Бутондау Жеміс пайда болу
Жалпы Органикалық Бейорганикалық Қатынасы Жалпы Органикалық Бейорганикалық Қатынасы Жалпы Органикалық Бейорганикалық Қатынасы
1 0,76 0,36 0,39 0,88 0,87 0,41 0,46 0,89 0,69 0,28 0,39 1,01
2 0,78 0,42 0,36 1,17 0,86 0,45 0,41 1,22 0,75 0,37 0,39 1,17
3 0,84 0,54 0,30 1,93 0,89 0,51 0,38 1,53 0,77 0,41 0,36 1,27

Ескерту: Бастапқы мәтінде баған атаулары біркелкі берілмегендіктен, бұл кестеде фосфор үшін «органикалық/бейорганикалық» жіктемесі қолданылды.