Қазақша рефераттар

Суккуленттің бір түрі - жүз жылдықтың жүз емі туралы қазақша реферат

Жүзжылдық: үйдегі «жедел жәрдемші» өсімдік

Жүзжылдық (суккуленттің бір түрі) көпшілікке таныс: оны талай үйдің терезе алдында көруге болады. Алайда бұл өсімдіктің емдік әрі косметологиялық мүмкіндіктерін бәріміз бірдей біле бермейміз. Халық арасында жүзжылдықты жиі «жедел жәрдемші» деп атайды, өйткені оның шырыны мен жапырағы тұрмыста әртүрлі жағдайда көмекке келе алады.

«Жүзжылдық» атауы оның «жүз жылда бір рет гүлдейді» деген түсінікпен байланысты айтылып жүреді.

Сипаттамасы және пайдалы қасиеттері

Жүзжылдықтың жапырақтары шырынды, ұзынша, ұшы сүйір, қабығы қалың, шеттері өткір тікенекті болып келеді. Шырын құрамындағы биологиялық белсенді заттардың көптігі өсімдікті медицина мен косметологияда кеңінен қолдануға мүмкіндік береді.

Бактерицидтік әсері

Құрамындағы бактерицидтік компоненттерге байланысты жүзжылдық шырыны тұрмыстық деңгейде тері күтімі мен жара күтімінде жиі пайдаланылады.

Ауаны тазартуға көмектесуі

Жүзжылдық басқа бөлме өсімдіктеріне қарағанда фитонцидтерді көбірек бөледі. Фитонцидтер ауадағы кейбір бактерияларды тежеуге ықпал етеді.

Құрамы

  • 20-ға жуық аминқышқылдары
  • B, C, E дәрумендері
  • Бета-каротин
  • Ферменттер мен микроэлементтер
  • Антибиотиктік қасиеті бар қосылыстар

Күтімі: қарапайым ережелер

Жүзжылдық — күтімі жеңіл өсімдік. Ол жарықты жақсы көреді, тікелей күн сәулесіне және құрғақ ауаға төзімді. Дегенмен жапырақтағы шаң-тозаң өсімдіктің «жұмысын» әлсірететіндіктен, оны уақытылы тазартып тұрған дұрыс.

Жапырағын тазалау тәртібі

  1. Жуар алдында құмыраның (түбектің) бетін полиэтиленмен жауып қойыңыз.
  2. Жапырақтарды жылымық сумен абайлап жуыңыз немесе су бүркіңіз.
  3. Артық судан арылту үшін 1–2 рет жеңіл сілкіңіз.
  4. Дымқыл жапырақты көлеңкеде кептіріп алып, содан кейін орнына қойыңыз.

Суару

Қыста жазға қарағанда сирек суарылады.

Қысқы жағдай

10–12°C шамасындағы салқындау, бірақ жарық жерге қойған жөн.

Косметологиядағы қолданылуы

Жүзжылдық косметологияда жара, безеу, сыздауық, шиқан, дерматит сияқты мәселелерде қосымша күтім құралы ретінде қолданылады. Оның шырыны терідегі ұсақ тесіктерді тазартып, ылғалдандыруға көмектеседі, терідегі зат алмасуды қолдап, қабыну мен тітіркенуді бәсеңдетуге ықпал етеді.

Үй жағдайындағы қарапайым күтім

Күн сайын ұйықтар алдында бетіңізді тазартып жуыңыз, аздап буға ұстап жұмсартыңыз. Содан кейін жаңа алынған жүзжылдық шырынымен бетіңізді және мойныңызды жеңіл сүртіп тұрыңыз.

Сергітетін маска

  • Құрамы: жаңа жүзжылдық шырыны + кілегей (1:1)
  • Қолдану: 10–15 минут бетке жағып, соңынан жуып тастаңыз
  • Нәтиже: тері сергіп, өңі жақсарады

Қабынуға бейім теріге

  • Құрамы: жұмыртқаның ағы + 2 ас қасық жүзжылдық шырыны
  • Қолдану: 10–15 минут асықпай жағып, соңынан жуып тастаңыз

Медицинадағы қолданылуы (дәстүрлі тәжірибеде)

Жүзжылдықтың ауырсынуды бәсеңдету, қабынуға және бактерияларға қарсы әсері үшін халық тәжірибесінде және кейбір медициналық бағыттарда қосымша құрал ретінде қолданылатыны айтылады. Оны гинекологияда, стоматологияда, тері ауруларында, хирургия мен терапияда, иммунологияда пайдалануға қатысты деректер кездеседі.

Маңызды ескерту

Төмендегі тәсілдер халық арасында қолданылатын үлгілер ретінде берілді. Денсаулыққа қатысты мәселеде өзіңізге лайық емді дәрігермен кеңесіп таңдаған дұрыс, әсіресе балалар, жүкті әйелдер, созылмалы ауруы бар адамдар үшін.

Шикізатты дұрыс алу және сақтау

  • Жүзжылдықты жыл он екі ай бойы пайдалануға болады.
  • Жапырақ алғанда үстіңгі жас жапырақтан емес, төменгі жақтағы ірі жапырақтардан алған дұрыс.
  • Шырынды сығып қолдануға болады немесе жапырақты жуып, толықтай езіп пайдалануға болады.
  • Дайындалған шырын 2–3 сағат ашық тұрса, емдік қасиеті төмендей бастайды. Сондықтан қолданар алдында ғана әзірлеңіз.

Үй жағдайындағы қолдану үлгілері

Күйік кезінде

Күйген жерге жүзжылдық шырынын жағып, сіңуі үшін жара орнын 20–30 минуттай ашық қалдырады.

Кесілген және іріңдеген жаралар

Жапырақты езіп компресс жасайды немесе жапырақты ортасынан тіліп, жараға қойып, үстінен дәкемен таңады.

Суық тию, тұмау кезіндегі қоспа (халық тәжірибесінде)

Құрамы

  • 300 г жүзжылдық жапырағы (езілген)
  • 3 ас қасық бал
  • 3 ас қасық медициналық спирт

Қолдану тәсілі

Күніне 3 рет, тамақ алдында ішеді.

Мұрынға тамызу (халық тәжірибесінде)

Тұмауда және аңқа қабынғанда жаңа алынған шырынды әр 3 сағат сайын мұрынға тамызады:

  • Ересектерге: 5–8 тамшы
  • 3–16 жас аралығы: 4–5 тамшы
  • 3 жасқа дейін: 2–3 тамшы

Асқазан ойық жарасы (халық тәжірибесінде)

Аш қарынға күніне 2 рет шамамен 5 см жапырақты жақсылап шайнап жейді. Ащы дәмін азайту үшін соңынан аздап бал жеуге болады. Емді 3 ай жалғастыру ұсынылады.

Гастрит (халық тәжірибесінде)

Жапырақты езіп, шырынын сығып алады да, 3–4 минут қайнатады. Күніне 3 рет, тамақтан 30 минут бұрын 1 шай қасықтан ішеді. Дайын қоспаны сақтамай, әр жолы жаңадан әзірлейді.

Туберкулез кезінде жағдайды жақсартуға арналған қоспа (халық тәжірибесінде)

Құрамы

  • 1 ас қасық жүзжылдық шырыны
  • 100 г мамыр айында жиналған бал
  • 100 г сары май
  • 100 г қаз майы
  • 100 г какао

Қолдану тәсілі

Күніне 2 рет, тамақ алдында 1 ас қасықтан жылы сүтпен ішеді.

Дәріханалық дәрілерді қолданумен қатар, терезе алдындағы жүзжылдықты да ұмытпаған жөн. Дегенмен кез келген ем-домды бастамас бұрын қауіпсіздік пен жеке ерекшеліктерді ескеріп, маман кеңесіне жүгіну маңызды.