Ақшалай ағымдар және бухгалтерлік есеп
Кіріспе
Ақша ағымы — қаржылық жыл ішінде ұйымның (немесе банктің) түсетін және төленетін ақшалай қаражаттарының қозғалысын сипаттайтын көрсеткіш. Ол қаржылық тұрақтылықты бағалауда, жоспарлауда және инвестициялық шешім қабылдауда негізгі рөл атқарады.
Неге маңызды?
Бухгалтерлік есептегі табыс пен нақты қолма-қол ақша қозғалысы әрдайым сәйкес келе бермейді. Сондықтан қорытынды жасау үшін ақша ағымдарын бөлек талдау қажет.
Негізгі айырмашылық
Амортизация сияқты есептік шығындар ақша қаражатының нақты шығынын білдірмейді. Керісінше, кіріс танылған сәтте ақша міндетті түрде түспеуі мүмкін.
1. Ақша ағымдарын жоспарлаудың теориялық негіздері
1.1 Ақша ағымдары туралы жалпы түсінік, мәні және мазмұны
Ақша ағымдарын бағалау әсіресе инвестициялық жобаларды талдауда тиімді: мұнда бастапқы инвестициялар, кейінгі түсімдер мен төлемдер уақыт бойынша бөлініп қарастырылады. Көптеген жобаларда ақша ағымдары екі ірі құрамдасқа сүйенеді: бастапқы қажетті инвестициялар және операциялық қызметтен туындайтын түсімдер мен шығыстар.
Ақша ағымдарын дұрыс түсіндіру үшін
- Кірістердің танылуы мен нақты ақша түсімін ажырата білу қажет.
- Шығындардың есептік көрсетілуі (мысалы, амортизация) ақшалай төлемді білдірмейтінін ескеру керек.
- Жоспарлау маркетинг, бухгалтерлік есеп, өндіріс және басқару бөлімдерінің болжамдарын үйлестіруді талап етеді.
1.2 Ақша ағымдарының экономикадағы рөлі
Ақша ағымдары ұйымның өтімділігін, төлем қабілеттілігін және инвестициялық әлеуетін көрсетеді. Экономикалық тұрғыдан алғанда, ақша айналымының тұрақтылығы өндірісті үздіксіз жүргізуге, міндеттемелерді уақытында өтеуге және даму жобаларын қаржыландыруға мүмкіндік береді.
2. Ақша ағымдарын жоспарлаудың қажеттілігі және оны іске асыру
Мақсаты
Бұл жұмыстың мақсаты — ақша түсімдері мен төлемдерін жүйелеу, олардың құрылымын нақтылау және жоспарлау арқылы ұйымның қаржылық тұрақтылығын арттыру.
Түсімдердің негізгі көздері
- Өнімді (тауарды) өткізуден түскен түсім.
- Тауарлы-материалдық қорларды жеткізу және қызмет көрсету бойынша алынған аванстар.
- Дивидендтер, роялти және пайыз түріндегі сыйақылар.
- Өткізуден тыс табыстар және өзге де түсімдер.
Жұмсалулар
Ақша қаражатының жұмсалуы өндірістік қызметті қолдауға, жеткізушілермен есеп айырысуға және міндетті төлемдерді орындауға бағытталады.
Негізгі төлем бағыттары
- Өндірістік шығындар.
- ТМҚ жеткізу, жұмыстарды орындау және қызметтер бойынша берілген аванстар.
- Жеткізушілер мен мердігерлерге төлемдер; материалдар мен тауарлар үшін есеп айырысу.
- Жалақы және өзге де төлемдер.
- Бюджетпен, әлеуметтік сақтандыру органдарымен және бюджеттен тыс қорлармен есеп айырысу.
- Пайыздарды төлеу және басқа да төлемдер.
2.1 Ақша ағымдарын жоспарлаудағы негізгі мәселелер
Ақша ағымдарын жоспарлау барысында негізгі қиындық — әртүрлі бөлімдер дайындайтын болжамдардың (сату, өндіріс, маркетинг, бухгалтерлік есеп) бір-бірімен толық сәйкес келмеуі. Бұл айырмашылықтар деректерді үйлестіруді және жоспарды тұрақты түрде жаңартып отыруды талап етеді.
2.2 Компаниядағы ақша ағымдарын басқаруды жетілдіру жолдары
Жобалық міндеттер (2006–2008)
- Бағдарлама шеңберінде 2006–2008 жылдары шетелдік корреспонденттік пункттерді құру.
- Материалдық-техникалық жарақтандыруды күшейту.
- Инвестициялық жобаны іске асыру және қаржыландыруды ұйымдастыру.
- Жоба аясында 10-нан астам алыс және жақын шет елдерде корреспонденттік пункттер ашу.
- Қажетті компьютерлік, коммуникациялық және өзге техникалық жабдықтарды сатып алу.
Қаржылық параметрлер
- Болжамды шығыстар
- 55 000 мың теңге
- Іске асыру мерзімі
- 2006–2008
- Қаржыландыру көзі
- Компанияның меншікті қаражаты
Даму бағыттары (2002–2008)
Компанияның ақша ағымы мұнай өндіруші кәсіпорындардың өндірістік қуаттарын дамытуға бағытталды: жер үсті объектілерін салу, қайта жаңарту және жаңғырту, сенімді әрі өнімділігі жоғары жер асты жабдығын қолдану, сондай-ақ компьютерлік геологиялық модельдер негізінде кен орындарын игеруді бақылаудың тиімді жүйесін құру.
Қорытынды
Ақша ағымдарын жоспарлау ұйымның қаржылық тәртібін күшейтіп, өтімділікті сақтауға және инвестициялық жобаларды негізді бағалауға мүмкіндік береді. Бухгалтерлік көрсеткіштер мен нақты ақша қозғалысының айырмашылығын ескеру — дұрыс басқарушылық шешім қабылдаудың негізгі шарты.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Берілген мәтінде әдебиеттердің нақты тізімі көрсетілмеген. Бұл бөлім әдетте нормативтік-құқықтық актілерді, оқулықтарды, ғылыми мақалаларды және қаржылық есеп стандарттарын қамтиды.
Жұмыстың құрылымы
Курстық жұмыс кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан және қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Жалпы көлемі — 30 бет.