Қазақша рефераттар

Қабыршық қабатының гормондары

Аса маңызды гормондар: қысқаша тізім және сипаттама

Төменде адам ағзасындағы негізгі гормондар мен олардың қысқаша қызметтері жүйеленіп берілген. Ақпарат оқуға жеңіл болуы үшін бездер бойынша топтастырылды.

Гипофиз гормондары

Алдыңғы бөлік (аденогипофиз)

  • Соматотропты гормон (өсу гормоны)

    Ақуыз табиғатты гормон; ағзаның өсуін, тіндердің қалпына келуін және ақуыз синтезін ынталандырады.

  • Адренокортикотропты гормон (АКТГ)

    Полипептид; бүйрек үсті безі қабыршықты затына әсер етіп, кортикостероидтардың түзілуін күшейтеді.

  • Тиреотропты гормон (ТТГ)

    Ақуыз табиғатты гормон; қалқанша безінде тироксин мен трийодтирониннің өндірілуін ынталандырады.

  • Пролактин (лактогенді гормон)

    Сүт бездерінің дамуына және сүт түзілуіне ықпал етеді; жыныс жүйесінің қызметімен де байланысты.

  • Фолликулды ынталандырушы гормон (ФСГ)

    Жыныс бездерінің қызметін реттейді; аналық безде фолликулдардың жетілуіне, аталық безде сперматогенезге әсер етеді.

  • Лютеиндендіруші гормон (ЛГ)

    Ақуыз табиғатты гормон; овуляция мен сары дененің түзілуін, сондай-ақ жыныс гормондарының бөлінуін реттейді.

Орта бөлік

  • Меланотропин

    Полипептид; меланин синтезін күшейтіп, тері пигментациясына әсер етеді.

Артқы бөлік (нейрогипофиз)

  • Вазопрессин (антидиуретикалық гормон)

    Полипептид; ағзадағы су тепе-теңдігін реттеп, бүйректе судың кері сіңірілуін арттырады.

  • Окситоцин

    Полипептид; жатырдың жиырылуын күшейтеді және лактация кезінде сүттің бөлінуіне көмектеседі.

Қалқанша және қалқанша маңы бездері

Қалқанша без гормондары

  • Тироксин (T4): зат алмасудың негізгі түрлерін (энергетикалық алмасу, жылу түзілу) ынталандырады.

  • Трийодтиронин (T3): зат алмасуды белсендіріп, көптеген мүшелер мен жүйелердің қызметіне әсер етеді.

  • Кальцитонин: полипептид; қандағы кальций деңгейін төмендетуге қатысады.

Қалқанша маңы без гормоны

  • Паратгормон (ПТГ): кальций мен фосфор алмасуын реттеуге қатысады.

Бүйрек үсті бездері

Ми затының гормондары

  • Адреналин

    Қан қысымын жоғарылатады, жүрек соғуын жиілетеді, қандағы глюкоза деңгейін көтереді.

  • Норадреналин

    Тамырларды тарылтып, қан қысымын реттеуге қатысады; стресс жағдайында әсері күшейеді.

Қабыршық қабатының гормондары

  • Глюкокортикоидтар (кортизол, кортизон)

    Көмірсу, липид және ақуыз алмасуына әсер етеді; стресс-жауап пен қабыну үдерістеріне қатысады.

  • Минералокортикоидтар

    Су-тұз алмасуын реттеуге қатысады; натрий мен калий тепе-теңдігін сақтауға ықпал етеді.

  • Жыныстық гормондар (стероидтар)

    Андрогендер мен эстрогендер; жыныстық жетілуге, репродуктивті қызметке және екіншілік жыныстық белгілерге әсер етеді.