Қазақстан газеті туралы қазақша реферат
“Қазақстан” газеті: қысқаша реферат
“Қазақстан” газеті XX ғасыр басындағы қоғамдық ой мен саяси пікірдің қалыптасуына ықпал еткен басылымдардың бірі болды. Оның алғашқы қадамдары қаржы, баспахана және патша әкімшілігінің қатаң қудалауымен қатар жүрді.
Алғашқы нөмірлер және редакцияның көшуі
1910 жылы Көпшілік одағының мүшелері елден қаржы жинап, Орда қаласында А.Н. Щегковаға тиесілі баспахананы ұйымдастыруға көмектесті. Соның нәтижесінде 1911 жылдың наурыз және мамыр айларында орыс баспаханасынан “Қазақстан” газетінің алғашқы екі нөмірі жарық көрді.
Бұл дерек газет қызметкері С. Меңдешевтің “Бөкей даласындағы 1916 жылғы көтеріліс” атты мақаласында да аталады. Алайда екі нөмір шыққаннан кейін редакция Орда қаласынан Орал қаласына көшірілді. Бұған патша әкімшілігінің цензурасыз шыққан басылымның әр мақаласына кінә тағып, авторларды қудалауы себеп болды.
Оралдағы баспахана және қаржылық қиындықтар
Редакция ұжымы Оралға көшкен соң Мұтиғолла Тухватулин, Ғабдолла Тоқай, Камин Тухватуллин, Мұхамед-Ғали Мусин сияқты татар қайраткерлері араб әрпімен өз тілдерінде газет-журнал шығарып тұрған баспахананы несиеге сатып алды. Қарыздан бірден құтылу оңай болмады.
Қаржылық қысымның салдарынан редакция қызметкерлері газет шығарудың орнына үш-төрт ай бойы мекемелер мен жеке адамдардың тапсырыстарын орындап, уақытын жоғалтты. Ақырында басқа амал қалмаған соң, ел ішінен газеттің тұңғыш санына “байғазы” ретінде қаражат жинады.
Шығарылым саны, көптілді материалдар және жабылуы
Басылым үш жыл ішінде 18 нөмір шығарды. Кейбір нөмірлерінде орыс, қазақ және татар тілдеріндегі материалдар қатар жарияланған.
“Қазақстан” газеті 1913 жылы жабылды. Редакция ұжымы “Құрметті оқушыларымызға” атты мақалада жабылу себебін қаржының жетіспеушілігімен түсіндірді. Дегенмен негізгі себеп — газеттің прогресшіл-демократиялық бағытына алаңдаған патша әкімшілігінің кертартпа әрекеті еді.
Редактор және басылымның идеялық бағыты
Басылымның редакторы — Елеусін Бұйрин. “Қазақстан” газетінде ел ішіндегі саяси мәселелерге айрықша мән берілді.
Мәселен, газет 1912 жылғы Ленадағы жұмысшылар ереуілін жергілікті қарапайым шаруалар мен кедейлерге түсінікті тілмен түсіндіріп, таптар арасындағы қайшылыққа терең талдау жасады. Осы арқылы капиталистер мен жұмысшылар арасындағы келіспеушіліктің себеп-сырын ашып көрсетті.