Жылжымайтын мүлік рыногындағы ахуалды тұрақтандыру жөніндегі бағдарламаның негізгі параметрлері
Тұрғын үй нарығын тұрақтандыру және ипотекалық қолдау
Азаматтардың тұрғын үй мәселелерін шешу және Астана мен Алматы қалаларындағы жылжымайтын мүлік нарығын жандандыру мақсатында “Самұрық – Қазына” қоры арқылы ипотекалық кредит берудің және тұрғын үй секторын дамытудың арнайы бағдарламасы іске қосылады.
Қаржыландыру көлемі және көзі
Бағдарламаны қаржыландыру үшін Қор Ұлттық қордың және жинақтаушы зейнетақы қорларының қарыз қаражатын тарту есебінен 5 млрд АҚШ доллары (600 млрд теңге) көлемінде қаражат бөледі.
Бағдарламаның қатысушылары
- Екінші деңгейдегі банктер.
- Тұрғын үйді әділ бағамен сатуға дайын құрылыс компаниялары.
Негізгі бағыт
Бағдарлама қаражаты есебінен екінші деңгейдегі банктер арқылы Астана және Алматы қалаларында құрылыс аяқталмаған тұрғын үй кешендерін аяқтауға қарыздар беру қамтамасыз етіледі.
Негізгі параметрлер
1-тармақ
“Самұрық – Қазына” қоры екінші деңгейдегі банктерде жеңілдікті ставкамен 15 жылға бірқатар несиелік желілер ашады. Банктер өз кезегінде қарыз алушылардың әртүрлі топтарына ипотекалық кредиттерді 10,5%–12,5% мөлшерлемемен, 15 жылға дейін және мерзімінен бұрын өтеу құқығымен береді.
2-тармақ
Қаражаттың бір бөлігі жаңа қарыз алушылар үшін түпкілікті мөлшерлемені 10,5% деңгейінде ұстайтын және 2009 жыл бойы іске асырылатын жаңа ипотекалық бағдарламаға бағытталады. Бұл халыққа жеңілдікті ставкалармен және қолжетімді бағамен тұрғын үй алуға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар банктер құрылыс аяқталмаған нысандардан пәтер сатып алуға ипотекалық қарыз беру арқылы құрылыс компанияларымен жағдайды түзетуге және кредиттік портфель сапасын едәуір жақсартуға мүмкіндік алады.
3-тармақ
Банктер кредит желісінің бір бөлігін бұрын алаңы 120 м²-ден аспайтын тұрғын үйге ипотека алған және өз міндеттемелерін адал орындаған қарыз алушылар үшін пайыздық мөлшерлемені 10,5%–12,5% деңгейіне дейін төмендетуге бағыттайды.
Шарт
Қарыз алушының ипотекалық қарызды қамтамасыз ететін тұрғын үйден басқа тұрғын үйі болмауы тиіс.
4-тармақ
Мемлекет ұлттық компаниялар мен мемлекет қатысатын акционерлік қоғамдар атынан Астана және Алматы қалалары нарығынан әділ бағамен жаңа тұрғын үйлерді сатып алады. Үкімет тұрғын үйдің қолжетімділігін қамтамасыз ету бойынша қосымша шаралар қабылдайды.
Осы мақсатта қолданыстағы тұрғын үй құрылысын дамыту бағдарламасына өзгерістер енгізілді: әкімдіктерге жеке құрылыс салушылардан құрылыс аяқталған немесе дайындығы жоғары нысандардан пәтерлерді белгіленген баға бойынша сатып алу құқығы беріледі. Бұл бағдарламаны іске асыруды жеделдетеді.
Арендалық тұрғын үй
Азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз етуді ұлғайту үшін арендалық тұрғын үй құрылысына 15 млрд теңге бағытталады. Бұл қосымша 265 мың м² арендалық тұрғын үйді пайдалануға беруге мүмкіндік береді.
Сату тетігі және жинақ жүйесі
Мемлекеттік бағдарлама шеңберінде салынған барлық объектілер тұрғын үй құрылыс жинақтары жүйесі арқылы сатылады. Бұл халықтың басым бөлігіне алдын ала тұрғын үй қарыздарын төмен пайыздық мөлшерлемемен ұсынуға және бастапқы жарнаны жинақтауға байланысты қиындықтарды азайтуға мүмкіндік береді.
Үлескерлердің құқықтарын қорғау
Үлескерлердің құқықтарын қорғауды күшейту мақсатында Үкімет үлестік құрылыс мәселелері бойынша заңнамаға өзгерістер енгізеді.
Шағын және орта бизнесті қолдау
Экономиканы отандық қаржы институттары тарапынан қаржыландыру қысқарған жағдайда да шағын және орта бизнеске (ШОБ) қолдау жалғасады. Мемлекеттік қолдау салалық тиістілігіне қарамастан ШОБ-тың барлық субъектілеріне көрсетіледі.
Қосымша қаржыландыру
“Самұрық – Қазына” қоры 2009 жылы қосымша 1 млрд АҚШ доллары (120 млрд теңге) бөледі.
70%
Ағымдағы жобаларды қайта қаржыландыруға.
30%
Жаңа жобаларды іске асыруға.
Банктердің рөлі және жобалық лимит
Екінші деңгейдегі банктер ШОБ-қа кредит берудің барлық бағдарламалары бойынша оператор болады. “Самұрық – Қазына” қоры бөлетін қаражат аясында бір жобаны қаржыландыру лимиті 3–5 млн АҚШ долларына дейін ұлғаяды.
Сыйақы мөлшерлемесін тұрақтандыру
Үкімет “Самұрық – Қазына” қорымен бірлесіп ШОБ үшін сыйақы мөлшерлемесін дағдарысқа дейінгі деңгейге дейін (14%-дан аспайтын) тұрақтандыру шараларын қабылдайды. Сондай-ақ тиімді мөлшерлемені айқындау үшін ШОБ-ты қолдау бойынша қабылданған барлық бағдарламалар қайта қаралады.
Кепілдік беру тетігі
“Даму” кәсіпкерлікті дамыту қоры ШОБ-қа берілетін кредиттер бойынша кепілдік беру тетігін енгізеді.
Ауылдық жерде шағын кредит беру
“Самұрық – Қазына” қоры ауылдық жерде шағын кредит берудің, оның ішінде ауыл кәсіпкерлерін кредиттеудің бағдарламасын әзірлейді.
Мемлекеттік сатып алуға қолжетімділік
ШОБ субъектілерін тұрақты тапсырыстармен қамтамасыз ету үшін “Мемлекеттік сатып алу туралы” жаңа заң аясында мемлекеттік холдингтер мен ұлттық компаниялардың тапсырыстарына қол жеткізуіне жағдай жасалады. Жер қойнауын пайдалануда және сервистік компанияларда қазақстандық қатысуды ұлғайту бойынша жұмыс күшейтіледі.
Әкімшілік кедергілерді азайту
Үкімет кәсіпкерлікті дамыту үшін әкімшілік кедергілерді төмендету және рұқсат беру рәсімдерін жеңілдету бойынша шаралар қабылдайды.
Агроөнеркәсіптік кешенді дамыту
Агроөнеркәсіптік кешенді дамытуға ерекше назар аударылады. Бұл сектор экономиканы тұрақтандыру мен сауықтыру бағыттарының бірі ретінде қарастырылады.
Жұмыспен қамту
Агроөнеркәсіптік кешен халықты жұмыспен қамтудың маңызды тірегі: салада халықтың елеулі бөлігі шоғырланған.
Сұраныстың тұрақтылығы
Ауыл шаруашылығы өнімдеріне сұраныс экономикалық құлдырау әсеріне салыстырмалы түрде азырақ ұшырайды.
Азық-түлік қауіпсіздігі
Агроөнеркәсіптік кешен елдің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету міндетін шешеді.
Бюджеттік қолдау және қосымша қаржы
Республикалық бюджеттен агроөнеркәсіптік кешенді дамытуға арналған шығыстар 2009–2011 жылдары шамамен 350 млрд теңгені құрайды. Қосымша қолдау ретінде “ҚазАгро” холдингінен 1 млрд АҚШ доллары (120 млрд теңге) көлемінде қаражат бөлінеді.
Жобалар әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялармен бірлесіп іске асырылады.
Инвестициялардың басым бағыттары
- Астық секторы.
- Ет және сүт өнімдерін қайта өңдеу.
- Жеміс-көкөніс дақылдарын өңдеу.
- Жаңа экспортқа бағдарланған секторларды дамыту.
- Экспорттық инфрақұрылымды кеңейту.
Инфрақұрылым жобалары
Дамыған экспорттық инфрақұрылым қалыптастыру үшін жылыжай шаруашылықтары, көкөніс қоймалары, құс фабрикалары, тауарлы-сүт фермалары, бордақылау алаңдары және қасапханалар желісі құрылады.
Технология және өңдеу
- Қазіргі заманғы ет өңдеу кешендерін ұйымдастыру.
- Тамшылатып суару технологияларын қолдана отырып жеміс-көкөніс өндіруді дамыту.
- Биязы жүнді терең өңдеуді дамыту.
- Қазақстан астығы экспортының инфрақұрылымын дамыту.
- Аграрлық техникалық маркеттерді құру және дамыту.
- Ауыл шаруашылығы техникасын құрастыру жобаларын іске асыру.