Туристік кадрларды даярлаудың алғышарттары
Жоспар
І. Кіріспе
- Туристік кадрларды даярлаудың алғышарттары
ІІ. Негізгі бөлім
- Қазақстандағы мамандарды даярлайтын оқу орындары
- Тұран университетіндегі туризм факультетінде мамандарды даярлау
- Қазақ спорт және туризм академиясындағы туризм факультетінде мамандарды даярлау
- Туризм саласы үшін мамандар даярлайтын жоғары оқу орындары мен орта кәсіптік оқу орындарының саны
- Туризм саласы үшін жоғары білімі бар мамандар даярлау
- Туризм саласы үшін орта кәсіптік білімі бар мамандар даярлау
ІІІ. Қорытынды
Негізгі тұжырымдар мен нәтижелер.
ІV. Қолданылған әдебиеттер тізімі
Пайдаланылған дереккөздер мен әдебиеттер.
Туристік кадрларды даярлау: Қазақстандағы қалыптасу кезеңдері
Қазақстанда туристік кадрларды даярлау әскери кезеңге дейін-ақ басталған. Сол уақытта даярлық негізінен туризмді ұйымдастырушыларды, нұсқаушыларды, туризмнің әртүрлі түрлері бойынша жетекшілерді және экскурсоводтарды дайындауға бағытталды. Бұл жұмыс Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жүйелі сипат ала бастады.
Соғыстан кейінгі кезең: жүйеленген даярлықтың басталуы
1949 жыл: туризмнің ресми жіктеуге енуі
1949 жылы туризм КСРО-ның Біртұтас спорттық классификациясына енгізілді. Осыдан кейін туризм саласында санатты спортшыларды және туризм бойынша спорт шеберлерін даярлау басталды.
Сұраныстың өсуі: нұсқаушыларға қажеттілік
Адамдар саяхатқа жиірек шығып, туристік базаларға келе бастаған сайын тәжірибелі жетекшілердің тапшылығы айқын сезілді. Нәтижесінде Қазақстанда нұсқаушылар курстары, дәрістер және арнайы мектептер кеңінен ұйымдастырылды.
Алматы өңіріндегі алғашқы мектептер және қатаң іріктеу
1966–1967 оқу жылы: тау туризмі нұсқаушыларын даярлау мектебі
1966–1967 оқу жылында Алматы облыстық кеңесі тау туризмі нұсқаушыларын даярлайтын мектеп ұйымдастырды. Оқу талабы өте жоғары болды: мысалы, 30 адам оқуын бастап, туристік базадағы сынақтардан өткеннен кейін олардың шамамен 5-еуі ғана «туризм нұсқаушысы» куәлігін алған.
1968–1990: республикалық тау туризмі мектебінің жұмысы
Жазғы маусымдық формат
1968 жылдан 1990 жылға дейін әр жаз сайын «Республикалық тау туризмінің нұсқаушысы» мектебі жұмыс істеп отырды.
Алғашқы база: Горельник
1973 жылға дейін мектеп Горельник туристік базасының негізінде жұмыс істеді. Бұл база Кіші Алматы шатқалында орналасқан.
1974 жылдан: Алматау турбазасы
1974 жылдан бастап мектеп Горный садовод ауылы маңындағы Қотырбұлақ шатқалында орналасқан Алматау турбазасына ауыстырылды.
Мектептің көшбасшысы: В. М. Зимин
Көп жылдар бойы мектептің жетекшісі Қазақстандағы туризм мен альпинизмнің энтузиасты, спорт шебері В. М. Зимин болды. Ол республикада туристік кадрларды даярлау ісінің дамуына елеулі үлес қосты.
Бірыңғай оқу жүйесінің қалыптасуы
1968 жылғы әдістемелік жинақ және оқу бағдарламалары
1968 жылы туризм саласы бойынша Орталық кеңес «Қоғамдық туристік кадрларды даярлау» атты әдістемелік жинақ шығарды. Онда кадрлар даярлаудың жалпы жағдайы, оқу жоспарлары және түрлі деңгейлерге арналған бағдарламалар қамтылды: туристік ұйымдастырушыларды, кіші нұсқаушыларды, нұсқаушы-оқытушыларды, аға нұсқаушыларды, туризм түрлері бойынша оқытушыларды, туристік жорық жетекшілерін және жарыс төрелерін даярлау бағыттары.
Бірыңғай тәсіл: 1968 жылдан бастап
1968 жылдан бастап КСРО аумағында, соның ішінде Қазақстанда да, кадр даярлау бірізді жүйе бойынша жүргізілді. Бағыттаушылардың басым бөлігі орта деңгейдегі нұсқаушыларды даярлау бағдарламасы арқылы дайындалды.
Бағдарламаның құрылымы: екі негізгі бөлім
- Жаппай туризм — бұқаралық бағыттағы ұйымдастыру жұмыстары.
- Тәрбиелік-оқу даярлығы — қатысушыларды үйрету және қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру.
Теория мен тәжірибе: дайындықтың өзегі
Далалық практика: 12–14 күндік жорық
Оқу үдерісі теориялық және практикалық блоктардан тұрды. Практикалық сабақтардың негізгі бөлігі — 12–14 күнге созылатын күндізгі жорық. Ол, әдетте, қиындықтың 3-санатты деңгейіне сәйкес келетін бағдарлама бойынша өткізілді.
Нәтижелер мен көрсеткіштер
Жекелеген жылдардағы дайындалған нұсқаушылар саны
- 1982 жыл
- 20
- 1983 жыл
- 30
- 1984 жыл
- 29
- 1985 жыл
- 19
- 1988 жыл
- 20
- 1990 жыл
- 28
Жалпы қорытынды: 22 жылдағы ауқым
22 жылдың ішінде мектеп 1000-нан астам тау, су және басқа да бағыттар бойынша нұсқаушыларды даярлады.
Ескерту: бастапқы мәтінде кейбір туризм түрлерінің атауы әркелкі берілген. Бұл бөлімде мағынасы сақталып, тұжырым ықшамдалды.
Өңірлік дәрістер мен қосымша даярлық
Алматы және Шығыс Қазақстан: кадр даярлаудың өңірлік орталықтары
Республикалық мектеппен қатар, Алматы облыстық және қалалық дәрістер жүйесі де туризм нұсқаушыларын даярлауға тұрақты түрде үлес қосты. 1985 жылы Алматы облысының туризм және экскурсия кеңесінде 96 тыңдаушы тау туризмі бойынша оқыса, Шығыс Қазақстан облысында бұл көрсеткіш 172 адамға жеткен.
Жоғары деңгейлі біліктілік: бүкілодақтық дәрістер
1985 жылы бес қазақстандық Шахимардандағы бүкілодақтық дәрісте жоғары нұсқаушы даярлығынан өтті. Сол жылы тағы төрт қазақстандық сол жерде оқуын жалғастырып жатқан.
Қысқаша қорытынды
Қазақстандағы туристік кадрларды даярлау соғыстан кейінгі кезеңде институционалдық сипат алып, 1960–1990 жылдары арнайы мектептер, өңірлік дәрістер және бірыңғай оқу бағдарламалары арқылы тұрақты жүйеге айналды. Қатаң іріктеу, далалық практикаға негізделген оқу және тәжірибелі жетекшілердің еңбегі нұсқаушылар корпусын қалыптастыруда шешуші рөл атқарды.
Курстық жұмыс көлемі: 17 бет (бастапқы дерек бойынша).