Шағын және орта кәсіпкерлікті жүргізудің құралы ретінде біздің нарыққа - франчайзинг жүйесі енді
Экономиканың қазіргі заманғы жағдайы және франчайзингтің рөлі
Экономиканың қазіргі заманғы жағдайы және оның интернационалдануы бизнес жүргізудің біріккен нысандарын қалыптастыруға арналған ұйымдық-экономикалық негіздерді әзірлеу қажеттілігін күшейтеді. Бұл қажеттілік елдегі кәсіпкерлік қызметтің даму жағдайларымен тікелей байланысты.
Негізгі ой
Франчайзинг — 21 ғасырдағы ұтымды әрі тиімді іскерлік үлгілердің бірі. Ол көптеген салада қолданылып, шағын және орта кәсіпкерлікті өсіруге нақты мүмкіндік береді.
Франчайзинг ұғымы және мәні
Франчайзинг 20 ғасырдағы бизнесте елеулі өзгеріс жасап, қалыптасқан іскерлік қарым-қатынас нормаларына қатысты көзқарасты түбегейлі жаңартты. Экономикаға әсер ету ауқымы жағынан франчайзингке тең келетін жаңашылдықтар аз болды.
Франчайзинг — белгілі бір бизнесті жүргізуге арналған ұзақ мерзімді келісімшарттық қатынастар жүйесі. Бұл модельде кәсіпкер өз тауарларын немесе қызметтерін өткізу құқығын (лицензиясын) шектеулі сауда кәсіпорындарына тік кооперация арқылы ұсынады.
Қарапайым анықтама
Жалпы алғанда, франчайзинг — тауарлар мен қызметтерді сатудың түрі: ірі және танымал компания шағын кәсіпкерге өз брендімен жұмыс істеуге және өнімін/қызметін ұсынуға лицензия береді.
Қазақстан жағдайындағы өзектілік
Қазақстанның нарықтық экономикаға өтуіне байланысты шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту — негізгі шарттардың бірі. Осы мақсатта франчайзинг жүйесі отандық нарыққа кәсіпкерлікті жүргізудің тиімді құралы ретінде ене бастады.
Франчайзингтік жүйеде ірі фирма — франчайзер — ноу-хау мен технологиялардың иесі ретінде серіктесіне — франчайзиға — кеңес беру, оқыту, ұйымдастыру және маркетингтік қолдау көрсету мүмкіндігіне ие.
Франчайзер мен франчайзи үшін тиімділік
Франчайзинг екі тарапқа да пайдалы. Франчайзи сауда маркасын (франшизаны) пайдаланғаны, консультациялық қолдау алғаны және лицензия үшін франчайзерге тұрақты төлем — роялти — төлейді. Ал франчайзер өз бренді мен бизнес-моделін кеңейтіп, жаңа нарықтарға тәуекелі төмен форматта шығады.
Франчайзи үшін
- Танымал брендпен жұмыс істеу мүмкіндігі
- Дайын бизнес-үлгі және жинақталған тәжірибе
- Маркетинг, оқыту, операциялық қолдау
Франчайзер үшін
- Нарықтағы ауқымды кеңейту және бренд құнын өсіру
- Серіктестік арқылы инвестициялық тәуекелді бөлу
- Роялти және өзге төлемдер арқылы тұрақты табыс
Қазіргі таңда франчайзинг 70-тен астам шаруашылық салаларында қолданылады. Әсіресе сауда-саттық пен әртүрлі қызмет көрсету салаларында оның әлеуеті жоғары.
Нарықтық нәтиже және даму әсері
Франчайзи үшін басты артықшылықтардың бірі — серіктес брендтің беделі, тәжірибесі және қалыптасқан табыс моделі. Франчайзер мен франчайзи бірлесіп жұмыс істей отырып, жетістікті масштабтау және қателік ықтималдығын азайту арқылы инвестиция тиімділігін арттыра алады.
Қазақстанда франчайзингті кеңейту күтілетін нәтижелерге жеткізеді
- Ішкі және сыртқы инвестиция ағынын күшейтеді.
- Жаңа технологиялар, құралдар және құнды ноу-хаудың таралуына ықпал етеді.
- Жаңа жұмыс орындарының ашылуына әсер етеді.
- Шағын және орта кәсіпкерлік аясының кеңеюі мен орнығуына негіз болады.
- Нарықты сапалы тауарлар мен қызметтермен жедел толықтыруға көмектеседі.
- Қазақстандық өнімді жаңа нарықтарға шығаруға мүмкіндік береді.
Осы тұрғыдан алғанда, шағын және орта кәсіпкерлікті дамытудың тиімді жолдарының бірі — франчайзинг. Қазақстандағы франчайзингтің болашағы жоғары және ол экономикалық өсімге нақты серпін бере алады.