Валеология бойынша бағдарламаны енгізу туралы қазақша реферат
Салауатты өмір салтын қалыптастырудың негізгі бағыттарының бірі — балалар мен жасөспірімдерге үздіксіз білім беру үдерісінде валеологияны жүйелі оқыту, яғни валеологиялық білім беруді дамыту.
Бағдарламаның енгізілуі
1998 жылы Мәдениет, білім және денсаулық сақтау министрлігінің бұйрығына сәйкес валеология бағдарламасы жалпы білім беретін мектептерге, орта арнаулы және жоғары оқу орындарына 1998–1999 оқу жылынан бастап кезең-кезеңімен енгізіле бастады.
Кейбір объективті қиындықтарға қарамастан, бүгінде республика көлемінде бағдарлама кеңінен жүзеге асырылуда.
Қамту көрсеткіштері
Валеология бағдарламасымен қамту деңгейі білім беру сатысына қарай әртүрлі:
-
Жалпы білім беретін мектептер: 3,5 млн оқушы, қамту — 91,6%.
-
Мектепке дейінгі ұйымдар (балабақшалар): 96,3%.
-
Орта арнаулы білім беру ұйымдары: 76,2%.
-
Жоғары оқу орындары: 69,3%.
Нәтижелер мен оң өзгерістер
Республика мектептеріндегі сараптамалық зерттеулер бағдарламаның тиімділігін бірқатар көрсеткіштер арқылы айқындады:
Алдын алу дағдылары
+34%
Жеке бас гигиенасына байланысты аурулардың алдын алу.
СӨС нормаларын орындау
+60%
Салауатты өмір салты ережелерін ұстану.
Дене шынықтыру
+18%
Дене белсенділігіне қатысу деңгейі.
Темекі шегу
−20%
Шылым шегушілер санының азаюы.
Алкогольді тұтыну
−5%
Спирттік ішімдік ішетіндер санының төмендеуі.
ЖЖБА туралы білім
+52%
Жыныстық жолмен берілетін аурулар және алдын алу.
Аймақтық көрсеткіштер
Сары аурудың төмендеуі
Кейбір өңірлерде оқушылар арасында сары аурумен сырқаттану деңгейі 10%-ға төмендеді (Ақтөбе, Ақмола, Павлодар).
Асқазан-ішек және тыныс жолы аурулары
Асқазан-ішек жолы және тыныс жолы ауруларымен ауыратындардың саны 18%-ға төмендеді (Жамбыл, Батыс Қазақстан).
Білім мен мінез-құлықтағы өзгерістер
-
СӨС мәселелері бойынша білім деңгейі 65% артты.
-
Дене шынықтыру белсенділігі 3 есеге өсті.
-
ЖЖБИ және ЖТИС-тің алдын алу бойынша көрсеткіштер 45% артты.
-
Алкоголь мен темекінің зияны туралы білім 30% артты.
Одан әрі жетілдіру және жаңа бастамалар
Бағдарламаны жүйелі түрде жетілдіру мақсатында білім беру бағдарламалары бойынша Республикалық үйлестіру кеңесі құрылды. Қазіргі уақытта Білім және ғылым министрлігінің техникалық қолдауымен оқу құралдары, сондай-ақ 1–4 сыныптарға арналған оқу бағдарламалары әзірленді.
2003 жылы Салауатты өмір салтын қалыптастыру проблемаларының ұлттық орталығы (СӨСҚПҰО) ҚР Білім және ғылым министрлігімен және Алматы қалалық білім департаментімен бірлесе отырып, «Балалар мен жасөспірімдердің психикалық денсаулығын қалыптастыру үдерісіндегі мектеп психологиясы» атты алғашқы жобаны енгізе бастады.