Орналастыру құралдары
Қонақ үй индустриясы: мазмұны және ерекшелігі
Қонақ үй индустриясы — экономикалық қызметтің бір түрі. Ол қонақ үйлерде, мотельдерде, кемпингтерде, пансионаттарда және сыйақыға басқа да орналастыру орындарында қысқа мерзімге тұруды ұйымдастыру мен қызмет көрсетуді қамтиды. Орналастыру ұғымына адамдардың уақытша тұруына арналған кез келген объект кіреді.
Қонақ үйдің анықтамасы
Қолданыстағы нормативтік құжаттарға сәйкес, қонақ үй — уақытша тұруға арналған кәсіпорын. Қонақ үйде рұқсат етілетін ең төменгі нөмір саны — 10. Сондай-ақ қонақ үй қызмет көрсетуге арналған мүліктің кешені ретінде қарастырылады: ғимарат, ғимараттың бір бөлігі, өзге мүлік немесе жабдық.
Қонақ үйлерді сипаттайтын белгілер
- Белгілі бір саннан кем емес нөмірлерден тұрады және біртұтас басқаруға бағынады.
- Қонақ үйге тән әртүрлі қызметтерді ұсынады.
- Ел стандарттарына сәйкес, көрсетілетін қызмет түріне қарай класс және категорияларға бөлінеді.
Ажырату өлшемдері
Сыйымдылығы, тұру орындарының саны және нөмірлер саны.
Нөмір
Категория талаптарына сай, бір немесе бірнеше орыннан тұратын бөлме.
Жатын орын
Бір адамға арналған төсек орны орналасқан алаң.
Орналастыру құралдарының халықаралық жіктелуі
Халықаралық тәжірибеде Бүкіләлемдік туристік ұйым (UNWTO) сарапшылары талқылаған стандартты жіктеу қолданылады. Осы жіктеуге сәйкес орналастыру құралдары ұжымдық және жеке болып бөлінеді.
Ұжымдық орналастыру құралдары
Ұжымдық орналастыру құралдары екі топқа бөлінеді: қонақ үй типтес және мамандандырылған.
Қонақ үй типтес (ГОСТ ҚР 51185–98)
- Қонақ үйлер
- Мотельдер
- Тұруға арналған клубтар
- Пансионаттар
- Жиһаздалған бөлмелер
- Жатақханалар
Мамандандырылған орналастыру құралдары
Бұл объектілер тек орналастыру қызметін емес, сонымен қатар нақты арнайы мақсатқа арналған қызметтерді де орындайды.
- Санаторийлер
- Профилакторийлер
- Демалыс үйлері
- Туристік тұрақтар
- Туристік/спорттық базалар, демалыс базалары
- Аңшылар үйі
- Конгресс-орталықтар
- Кемпингтер
- Ботельдер
- Флотельдер
- Ротельдер
Жеке орналастыру құралдары
Жеке орналастыруға пәтердегі бөлмелер, жеке үйлер, коттедждер және жалға берілетін үйлер жатады.
Негізгі атаулар мен қысқаша анықтамалар
Мотель
Автотуристерге қызмет көрсетуге арналған қонақ үй түрі.
Ботель
Суда орналасқан шағын қонақ үй.
Флотель
Судағы ірі қонақ үй (су курорты). Туристерге жоғары жайлылықтағы нөмірлер ұсынылады; қазір бизнес-турлар мен конгресс-круиздер үшін жиі пайдаланылады.
Ротель
Қозғалмалы вагон-қонақ үй.
Кемпинг
Демалыс аймағында немесе қала сыртында орналасатын, автотуристерге арналған қонақ үй типі (жаздық үйлер, палаткалар және т.б.).
Санаторий
Табиғи ландшафты аймақта орналасқан емдік-сауықтыру орталығы.
Флайтель
Аэроқонақ үй (ұшатын қонақ үй). Әдетте өте қымбат және сирек кездеседі; қону алаңымен және метеоқызметтермен байланыста болады.
Пансионат
Қарапайым стандарттарға және шектеулі қызмет спектріне сай кәсіпорын. Кәдімгі қонақ үйлерден айырмашылығы — таңғы ас, түскі және кешкі ас (full board) ұсынылады, бірақ бұл қызмет тек тұрушыларға көрсетіледі.
Отель-гарни
Орналастыру және таңғы ас қана ұсынылатын (шектеулі қызмет) кәсіпорын.
Нөмір түрлері мен қонақ үй терминдері
Нөмірлердің кең таралған атаулары
- Double twin
- Екі бөлек төсегі бар нөмір.
- King size
- Жұптарға арналған үлкен төсегі бар бөлме.
- Extra bed
- Екі орынды нөмірдегі қосымша төсек орны.
- Triple
- Екі төсек және диваны бар бөлме.
- Single
- Бір орындық нөмір.
- Double for single use
- Жалғыз келген туристі екі орынды бөлмеге орналастыру нұсқасы.
Жайлылығы жоғары санаттар
- Junior suite
- Екі орынды, жақсартылған нөмір.
- De luxe
- Ұқсас нөмір, бірақ әрлеуі мен жабдықталуы қымбатырақ.
- Suite
- Жатын және қонақ бөлмесі бар, сапалы жиһазбен жабдықталған нөмір.
- Business
- Жұмысқа арналған, көбіне факс және компьютермен жабдықталған кең нөмір.
- Family studio
- Үлкен жанұяға арналған екі бөлмелі нөмір.
- President
- Ең қымбат нөмірлердің бірі: бірнеше жатын бөлме, кабинет, 2–3 әжетхана.
- Penthouse
- Әдетте қонақ үйдің ең жоғарғы қабатында орналасқан, жоғары жайлылығымен ерекшеленетін нөмір.
Қызмет көрсету терминдері
- Фронтдеск (front desk)
- Туристер тіркеуден өтетін орын.
- All inclusive
- Орналастыру мен тамақтануды қамтитын тариф.