Африка туралы қазақша реферат
Африка материгінің жалпы сипаттамасы
Африка — Жер шарындағы аумағы бойынша Еуразиядан кейінгі екінші үлкен материк. Аралдарымен қоса есептегендегі ауданы 30,3 млн км², ал аралдарсыз — 29,2 млн км².
Еуразиямен байланысы
Африка Еуразиямен тығыз байланысты: оларды тек Қызыл теңіз бен Жерорта теңізі бөліп тұр. Африка мен Еуразия Шығыс жарты шардағы біртұтас құрлық массивін құрайды, ал басқа материктерден оларды мұхиттардың орасан кеңістіктері ажыратады.
Шеткі нүктелері және өлшемдері
Материктің шеткі нүктелері: солтүстікте — Эль-Абьяд мүйісі, оңтүстікте — Игольный мүйісі. Африка солтүстіктен оңтүстікке қарай шамамен 8 000 км созылып жатыр.
Ең кең бөлігі
Материктің ең жалпақ бөлігі экватордан солтүстікке қарай 10°–16° ендіктер аралығында орналасқан. Бұл аралықта Африка Альмади мүйісінен (17°33′ б. б.) Хафун мүйісіне (51°24′ ш. б.) дейін созылып, ені шамамен 7 500 км-ге жетеді.
Аралдары
Африка жағалауында аралдар аса көп емес. Ең ірі арал — Мадагаскар.
Үнді мұхиты
- Сокотра
- Занзибар
- Пемба
- Мафия
- Комор аралдары
- Маскарен аралдары
Бұл аралдардың басым бөлігі материктік текті және құрлыққа жақын орналасады.
Атлант мұхиты
- Мадейра
- Канар аралдары
- Жасыл Мүйіс (Кабо-Верде)
- Биоко
- Принсипи
- Сан-Томе
- Аннобон
Атлантта материктік те, жанартаулық та аралдар кездеседі.
Климат пен табиғат зоналарының заңдылығы
Африканың экватордың екі қапталында, негізінен тропиктік-экваторлық белдеуде орналасуы жоғары температураның басым болуына әсер етеді. Материктің ішкі бөліктерінің мұхиттармен әлсіз тілімденуі және ірі тұйықтығы континенттілік белгілерін күшейтеді.
Рельефтің көбіне тегіс болуы және географиялық орны табиғат зоналарының ендік бағытта айқын көрінуіне жағдай жасайды: экватордан солтүстікке және оңтүстікке қарай бірін-бірі заңды түрде алмастыратын табиғат кешендері кең белдеулер түрінде созылып жатады.