Батыс Қазақстандық облыстық телекоммуникациялық басқарма Қазақтелеком акционерлік қоғамының филиалы болып табылады
Ұйым туралы қысқаша мәлімет
Батыс Қазақстан облыстық телекоммуникациялық басқармасы «Қазақтелеком» акционерлік қоғамының филиалы болып табылады. «Қазақтелеком» АҚ Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне сәйкес, сондай-ақ ҚР Министрлер Кабинетінің 1994 жылғы 17 маусымдағы №666 қаулысына сай құрылып, 1994 жылғы 27 желтоқсаннан бастап қызмет етеді.
Қоғам өз қызметін Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында жүзеге асырады және жарғылық қорға берілген филиалдар желісі арқылы жұмыс істейді. Филиалдар заңды тұлға болып табылмайды және қызметін Акционерлер кеңесі бекітетін «Филиал туралы ереже» негізінде атқарады.
Төлемқабілеттілік пен өтімділіктің маңызы
Қазіргі жағдайда кәсіпорындардың жалпы төлемқабілетсіздігі, банкроттық тәуекелі және нақты қаржылық ахуалды бағалау ерекше маңызды. Мұндай бағалаудың негізгі өлшемдері:
- төлемқабілеттілік көрсеткіштері
- өтімділік деңгейі
Кәсіпорынның өтімділігін талдауға кіріспес бұрын актив, баланс және өтімділік ұғымдарының мәнін нақтылау қажет. Өтімділікке қатысты екі негізгі тұжырымдама бар.
1) Міндеттемелерді уақытында өтеу қабілеті
Бұл тұжырымдамаға сәйкес, өтімділік — кәсіпорынның қысқа мерзімді міндеттемелерін дер кезінде төлей алу қабілеті.
2) Ағымдағы активтердің ақшаға айналу жылдамдығы
Бұл тұжырымдама бойынша өтімділік — ағымдағы активтердің ақша қаражаттарына айналуға дайындығы мен жылдамдығы.
Баланс өтімділігін талдаудың логикасы
Кәсіпорын өтімділігінің мазмұны баланс өтімділігімен тығыз байланысты. Баланс өтімділігін талдау өтімділік деңгейі бойынша топтастырылған активтерді және өтеу мерзімі бойынша топтастырылған міндеттемелерді салыстыруға негізделеді.
Есептелетін негізгі көрсеткіштер
Өтімді активтер мен міндеттемелерді сәйкестендіру екі маңызды көрсеткішті есептеуге мүмкіндік береді:
Ағымдағы өтімділік (ТЛ)
Қарастырылып отырған кезең ішінде кәсіпорынның төлемқабілеттілігін (немесе төлемқабілетсіздігін) сипаттайды.
Перспективалық өтімділік (ПЛ)
Болашақтағы түсімдер мен төлемдер негізінде кәсіпорынның төлемқабілеттілігіне болжам жасайды.
Формулалар
Ағымдағы өтімділік
ТЛ = (A1 + A2) − (П1 + П2)
Мұндағы ТЛ — ағымдағы өтімділік; A1, A2 — активтердің тиісті топтарының қорытындылары; П1, П2 — пассивтердің (міндеттемелердің) тиісті топтарының қорытындылары.
Перспективалық өтімділік
ПЛ = A3 − П3
Мұндағы ПЛ — перспективалық өтімділік; A3 және П3 — актив пен пассивтің сәйкес топтарының қорытындылары.
Есептеу нәтижелері (2004–2005)
Абсолютті өтімділік көрсеткіштері
2004 жыл
ТЛ2004 = (9841 + 151381) − (9181120 + 0) = −756898 мың тг
ПЛ2004 = 119729 − 0 = 119729 мың тг
2005 жыл
ТЛ2005 = (1861 + 142034) − (904030 + 0) = −760135 мың тг
ПЛ2005 = 82793 − 0 = 82793 мың тг
Топтар бойынша салыстыру қорытындысы
Есеп беру кезеңінің соңында активтер мен міндеттемелер топтарын салыстыру мына нәтижелерді көрсетті: A1 < П1, A2 > П2, A3 > П3, A4 < П4. Осыған байланысты баланс өтімділігін жеткілікті деп бағалауға болады.
Интерпретация
Кезеңнің басы мен соңындағы ағымдағы өтімділік көрсеткіштері төлем қабілеттіліктің жеткіліксіз екенін көрсетті. Бұл жақын уақыт аралығында кәсіпорынның өз міндеттемелерін өтеуде қиындыққа ұшырауы мүмкін екенін білдіреді.
Сонымен бірге перспективалық өтімділік көрсеткіштері кәсіпорынның болжамды төлемқабілеттілігінің сақталатынын аңғартады: болашақ ақшалай түсімдер есебінен қаржылық тұрақсыздық тәуекелі төмендейді.
Нәтижесінде есеп беру кезеңінің соңында кәсіпорын жеделдігі жоғары міндеттемелерінің шамамен 0,2%-ын ғана өтей алады, бұл қаржылық жағдайдың шектеулі екенін көрсетеді.
Қорытынды
Қаржылық жағдайды талдаудың басты міндеті — кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын сипаттайтын көрсеткіштерді жан-жақты зерттеу. Бұл, ең алдымен, төлемқабілеттілік пен өтімділік деңгейін дұрыс бағалауды және тәуекелдерді ерте кезеңде анықтауды талап етеді.