ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТТІ ҚАРЖЫЛЫҚ БАҚЫЛАУДЫ ДАМЫТУ
Кіріспе
Экономиканың дамуы көбінесе мемлекеттің қаржы жүйесінің жағдайына байланысты. Мемлекеттің дамуындағы қаржылық, несиелік және бюджеттік қатынастардың рөлі мен мәні ерекше. Себебі жалпы ішкі өнімнің өсу қарқыны, жұмыссыздық пен инфляция деңгейі, валюталық бағам және басқа да макроэкономикалық көрсеткіштер өзара тығыз байланысты.
Жұмыстың өзектілігі
Бұл зерттеудің өзектілігі мемлекеттік бюджеттің басқа қаржы буындарымен байланысын, оның экономикалық рөлі мен маңызын айқындауға негізделеді. Сонымен қатар бюджет құрылымы, бюджетаралық қатынастар, функциялар және оларды іске асыру тәртібі, сондай-ақ бюджет түсімдері мен шығыстарының әлеуметтік-экономикалық салаларға, нақты экономика секторына және қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыруға бағытталуы (яғни мақсаттылығы мен бағыттылығы) қарастырылады. Бұған қоса түсімдер мен шығыстарды жоспарлауды дамыту және бақылауды жетілдіру перспективалары талданады.
Жұмыстың мақсаты
Мемлекеттік бюджетті мемлекеттің қаржы буыны ретінде қарастырып, оның атқаратын рөлін, экономикалық мәні мен мазмұнын анықтау. Сонымен бірге бюджеттің қаржы жүйесінің өзге тармақтарымен байланысын, міндеттері мен функцияларын, экономиканы басқару құралы ретіндегі сипаттамасын ашып көрсету. Бюджет түсімдері мен шығыстарының бөлінуі мен бақылауын талдап, алдағы жылдарға жоспарлау мен қаржылық бақылауды жетілдіру бағыттарын ұсыну.
Жұмыстың міндеттері
- Мемлекеттік бюджеттің рөлін, әлеуметтік-экономикалық мәнін, мазмұнын және функцияларын ашу.
- Қазақстан Республикасының бюджет кірістері мен шығыстарын талдау: кірістер құрылымы (салықтық және салықтық емес түсімдер, негізгі капиталды сатудан түскен түсімдер, трансферттер) және өсу қарқыны.
- Шығыстар құрамын және динамикасын қарастыру (жалпы сипаттағы мемлекеттік қызметтер, қорғаныс, қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздік, құқықтық және сот жүйесі, қылмыстық-атқару қызметі, білім беру, денсаулық сақтау және т.б.).
- 2011–2013 жылдарға арналған жоспарлы көрсеткіштерді кестелер мен диаграммалар негізінде көрсету және түсіндіру.
- Түсімдер мен шығыстарды жоспарлауды дамыту және қаржылық бақылауды жетілдіру перспективаларын айқындау.
Зерттеу құрылымы
Мемлекеттік бюджеттің рөлі, экономикалық мәні мен мазмұны; экономиканы басқару құралы ретіндегі орны; қаржы жүйесінің басқа буындарымен байланысы; бюджет құрылымы, бюджетаралық қатынастар, функциялар және оларды іске асыру тәртібі.
Қазақстан Республикасының бюджет кірістері мен шығыстарын талдау: кірістер құрылымы мен өсу қарқыны, шығыстар құрамы мен динамикасы, 2011–2013 жылдарға арналған жоспарлы көрсеткіштерді деректер (кесте, диаграмма) арқылы ұсыну.
Бюджет түсімдері мен шығыстарының әлеуметтік-экономикалық салаларға және нақты экономика секторына жұмсалу мақсаттылығы мен бағыттылығы; қаржылық бақылау деңгейін көтеру және оны дамыту жолдары.
Негізгі ой
Мемлекеттік бюджет — экономиканы басқарудың әрі қайта бөлудің шешуші тетігі. Оның кірістері мен шығыстарының құрылымы, мақсаттылығы және бақылау сапасы елдің макроэкономикалық тұрақтылығы мен әлеуметтік дамуына тікелей әсер етеді.
Негізгі бөлім: қарастырылатын бағыттар
1) Мемлекеттік бюджет: рөлі, мәні, мазмұны
Бұл бөлімде бюджет ұғымының экономикалық табиғаты, оның мемлекет қаржы жүйесіндегі орны және басқа қаржы институттарымен байланысы жүйеленеді. Сондай-ақ бюджет құрылымы, бюджетаралық қатынастар және функцияларды іске асыру тәртібі нақтылап түсіндіріледі.
Шығындар есебінің негізі
Есептің базалық ұғымдары мен қолданылу логикасы.
Жіктелуі
Өндірістік шығындарды топтастыру тәсілдері.
Есепті ұйымдастыру
Шығындар есебін жүргізудің ұйымдық қағидалары.
2) Қазақстан Республикасының бюджет кірістері мен шығыстарын талдау
Бұл бөлімде кірістердің негізгі көздері мен олардың құрылымы, өсу қарқыны және жоспарлы көрсеткіштер қарастырылады. Сонымен қатар шығыстардың бағыттары, құрамы және уақыт бойынша өзгерісі (динамикасы) талданады.
- Кірістер: салықтық және салықтық емес түсімдер, негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер, трансферттер.
- Шығыстар: мемлекеттік қызметтер, қорғаныс, қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздік, құқықтық және сот жүйесі, білім беру, денсаулық сақтау және өзге бағыттар.
- 2011–2013 жж. жоспарлары: деректерді кесте/диаграмма арқылы көрсету және түсіндіру.
3) Қаржылық бақылауды дамыту
Бұл бөлім бюджет қаражатының мақсатты әрі тиімді жұмсалуын қамтамасыз ететін бақылау тетіктерін жетілдіруге бағытталады. Әлеуметтік-экономикалық салалар мен нақты секторға бағытталған шығыстардың негізділігі, ашықтығы және нәтижелілігі қаржылық бақылаудың сапасымен тікелей байланыста қарастырылады.