Активті депозиттік операциялар
Банк ресурстарының құрылымында тартылған қаражаттардың үлесі меншікті қаражаттармен салыстырғанда өте жоғары. Дәл осы тартылған қаражаттар есебінен банктің активтік операцияларының басым бөлігі жүзеге асырылады.
Тартылған қаражаттар құрылымының өзгеруі
Нарықтық қатынастардың дамуына, сондай-ақ ескі банктік жүйеде уақытша бос ақшалай қаражаттарды тартудың дәстүрлі емес тәсілдерінің пайда болуына байланысты тартылатын қаражаттар құрылымы айтарлықтай өзгерді.
Банктік тәжірибеде тартылатын қаражаттар жинақтау тәсілдеріне қарай екі ірі топқа бөлінеді:
- Депозиттік қаражаттар
- Депозиттік емес қаражаттар
Депозиттердің мәні және маңызы
Тартылған қаражаттардың ішінде ең кең тарағаны — депозиттер. Депозиттер банк үшін, әдетте, салыстырмалы түрде арзан ресурс көзі болып саналады.
Анықтама
Депозит — клиенттердің (жеке және заңды тұлғалардың) банктегі белгілі бір шотқа салған және өздері пайдалана алатын қаражаттары.
Депозиттік операциялардың түрлері
Депозиттік операциялар активті және пассивті болып бөлінеді.
Активті депозиттік операциялар
Банктің уақытша бос ақша қаражаттарын басқа корреспондент-банктердегі шоттарда орналастырумен байланысты операциялар. Олар банктің өтімді активтері ретінде қарастырылып, жалпы активтердің өте аз бөлігін құрайды.
Пассивті депозиттік операциялар
Клиенттердің уақытша бос ақша қаражаттарын белгілі бір мерзімге және пайыз төлеу шартымен тартумен байланысты операциялар. Осы операциялар арқылы тартылған депозиттер пассивтердің негізгі бөлігін құрайды және банктік ресурстарды қалыптастырудың басты көзі болып табылады.