Қажетті қорғаныс шегінен шығу кезінде зиян келтірудің түсінігіне, қажетті қорғаныс шегінен шығу кезінде жасаған кісі өлтіруді талдағанда тоқталғанбыз
Қажетті қорғаныс шегінен шығу кезінде адам денсаулығына ауыр зиян келтіру
Бұл тақырып қылмыстық құқықтағы маңызды мәселелердің бірі болып табылады: адамның өзін немесе өзгені қорғау ниеті болғанымен, қорғаныс әрекеті қажетті шектен асып кеткен жағдайда туындайтын құқықтық салдарлар.
Объективтік жағы
Қылмыс объективтік жағынан денсаулыққа қажетті қорғаныс шегінен шығу кезінде қасақана ауыр зиян келтіру арқылы сипатталады.
Субъективтік жағы
Қылмыс тікелей немесе жанама қасақаналықпен жасалады.
Ауыр зиянның құқықтық анықтамасы
Ауыр зиян келтірудің ұғымы Қылмыстық кодекстің 103-бабында көрсетілген. Қажетті қорғаныс шегінен шығу кезінде зиян келтірудің мазмұны, әдетте, осы санаттағы қылмыстарды талдауда, соның ішінде қажетті қорғаныс шегінен шығу кезінде жасалған кісі өлтіру мәселесін қарастырғанда да түсіндіріледі.
Маңызды шектеу
Осы құрам бойынша (мәтіндегі нұсқауға сәйкес, 109-бап контекстінде) қылмыстық жауаптылық тек қасақана ауыр зиян келтірілген жағдайда ғана туындайды. Қажетті қорғаныс шегінен шығу салдарынан өзге жағдайларда келтірілген зиян үшін бұл норма жауаптылық белгілемейді.
Қылмыс субъектісі
Қылмыстың субъектісі — 16 жасқа толған адам. Бұл талап қылмыстық жауаптылықтың жас шегін нақтылайды және әрекеттің құқықтық бағасына тікелей әсер етеді.
Қорытынды
Қажетті қорғаныс шегінен шығу кезінде адам денсаулығына ауыр зиян келтіру қылмысы — қорғаныс мақсатындағы әрекет пен оның заңды шектерін салыстыра бағалауды талап ететін күрделі құқықтық санат. Негізгі өлшемдер: ауыр зиянның заңдағы ұғымы, қасақаналықтың болуы және субъектінің жасы.