Қазақша рефераттар

Акционерлік қоғам қоғамдардың экономикалық тиімділігінің теориялық негіздері

Мазмұны

  1. Кіріспе — 3
  2. I. Акционерлік қоғамдардың экономикалық тиімділігінің теориялық негіздері
    1. Қазақстан Республикасындағы акционерлік қоғамдардың құрылу ерекшеліктері және қызмет етуі — 6
    2. Акционерлік қоғамдардың Қазақстан экономикасындағы рөлі — 13
    3. АҚ-тың өндірістік тиімділігін дамыту жолдары мен стратегиялары — 17
  3. II. «Маңғыстаугеология» АҚ-ның экономикалық сипаттамасы
    1. «Маңғыстаугеология» АҚ туралы қысқаша мәлімет және оның технико-экономикалық көрсеткіштерін талдау — 22
    2. «Маңғыстаугеология» АҚ-ның экономикалық тиімділігін талдау — 26
  4. Қорытынды — 34
  5. Пайдаланылған әдебиеттер — 36
  6. Қосымша — 37

Кіріспе

Бүгінгі күні Қазақстанда нарықтық экономиканың негіздерін қалыптастырудың маңызды шарттарының бірі — акционерлік қоғамдардың дамуы. Олар шетелдік капиталды тарту арқылы нарыққа бейімделген шаруашылық құрылымдардың және бәсекелестік ортаның қалыптасуына мүмкіндік береді, сондай-ақ сауда-саттық пен кәсіпкерлік қызметтің дамуына жағдай жасайды.

Акционерлік қоғамдар акционерлердің басқаруға және пайданы бөлуге қатысуын қамтамасыз етеді. Нарықтық экономиканың әлеуметтік бағдарлануы аясында акционерлік нысан капиталды демократияландырып, меншік иелерінің кең ауқымды базасын қалыптастыруға ықпал етеді. Бұл өз кезегінде қоғамның орта табын орнықтыру шарттарының бірі болып саналады.

Негізгі ой

Өндірістің құлдырауы мен дағдарыс жағдайларында акционерлік қоғамдардың дамуы қаржылық ресурстардың салааралық қозғалысын ұтымды ұйымдастыруға көмектесіп, экономиканы көтерудің және қайта құрудың алғышарттарын қалыптастырады.

Елімізде акционерлік қоғамдардың дамуы мемлекет иелігінен алу және жекешелендіру үдерістерінің нәтижесінде кеңістік пен уақыт тұрғысынан жаңа қарқынға ие болды. Жекешелендірудің негізгі нысандарының бірі — акционерлендіру. Осы үдерістер барысында мемлекеттің қатысу үлесі әртүрлі деңгейде болатын акционерлік қоғамдар құрылды.

Зерттеу тақырыбының өзектілігі

Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруда ең кең таралған ұйымдастырушылық-құқықтық нысандардың бірі — акционерлік қоғамдар. Олардың рөлі мен маңызы 2003 жылғы 13 мамырда «Акционерлік қоғамдар туралы» Қазақстан Республикасының арнайы Заңы қабылданғаннан кейін айқын күшейді.

Жекешелендірудің мемлекеттік саясаты акционерлік қоғамдарды мүліктік айналымның орталығына шығарды: кәсіпкерлік қызметтің акционерлік нысаны шаруашылық жүргізудің кең тараған түріне айналып, елдің экономикалық қайта құру тетіктеріне терең енді және оның дамуына елеулі ықпал етті.

Мемлекеттік және коммуналдық кәсіпорындарды жекешелендіру салдарынан акционерлік нысанның кең таралуы, түрлі салаларда қайта құрылып жатқан акционерлік қоғамдар санының динамикалық өсуі және олардың экономикаға ықпалы акционерлік қоғамдардың экономикалық-құқықтық мәнін, оларды құқықтық қамтамасыз етудің және дамудың негізгі үрдістерін тереңірек зерттеуді талап етеді. Осы факторлар курстық жұмыстың тақырыбын таңдауға негіз болды.

Акционерлік қоғамның негізгі белгілері

Акционерлік қоғам ұжымдық кәсіпкерліктің құқықтық нысаны ретінде заңды тұлғаға тән негізгі белгілердің барлығын қамтиды.

1) Ұйымдастырушылық бірлік

Акционерлік қоғам — акционерлік заңнамаға, жарғыға және жергілікті нормативтік актілерге сүйенетін ұйымдасқан құрылым. Оның ұйымдастырушылық бірлігі кемінде үш маңызды элементпен сипатталады:

  • Әлеуметтік байланыстар жүйесі: жеке субъектілерді біртұтас құрылымға біріктіретін өзара әрекеттесу қатынастарының болуы.

  • Мақсаттың айқындығы: құрылу мен қызмет етудің нақты мақсаты болады. Коммерциялық ұйым ретіндегі негізгі мақсат — пайда табу. Сонымен бірге акционерлік қоғамның дамуы акционерлер, персонал, кредиторлар, мемлекет және өзге де тараптардың мүдделерін келісу және іске асырумен тығыз байланысты.

  • Ішкі құрылым және функционалдық саралану: корпоративтік басқару тетіктері және өндірістік-шаруашылық қызметтің ұйымдастырушылық құрылымы болады.

2) Экономикалық белгі

Акционерлердің жарғылық капиталға салым ретінде енгізген мүлкі, сондай-ақ қоғам қызметі барысында заңды негізде құрылған немесе иемденген мүлік қоғамның меншігін құрайды.

3) Материалдық-құқықтық белгі

Бұл белгі екі элементтен тұрады: азаматтық айналымда өз атынан дербес әрекет ету қабілеті және жеке мүліктік жауапкершілік. Яғни қоғам өз атынан мүліктік және мүліктік емес құқықтарды иемденіп, міндеттемелерді өз мойнына алады.

4) Процессуалдық-құқықтық белгі

Акционерлік қоғам сотта талапкер және жауапкер бола алады. Заңнамаға сәйкес қоғам міндеттемелерді орындау, өнім, жұмыс және қызмет көрсету бойынша дауларда шаруашылық субъектісі ретінде қатысумен қатар, қажет болған жағдайда басқару органдары мүшелерінің әрекеттері (немесе әрекетсіздігі) салдарынан келтірілген зиянды өтеу туралы талап қоюға құқылы. Мұндай талаптар директорлар кеңесі мүшелеріне, алқалы атқарушы органға (басқарма, дирекция) немесе жеке атқарушы органға (бас директор, директор) қатысты қойылуы мүмкін.

Курстық жұмыстың мақсаты мен міндеттері

Мақсаты

Нарықтық экономика жағдайындағы акционерлік қоғамдардың маңызы мен тиімділігін ашып көрсету.

Негізгі міндеттері

  • Нарықтық экономика жағдайындағы акционерлік қоғамдардың теориялық негіздерін ашып көрсету.

  • «Маңғыстаугеология» АҚ-ның технико-экономикалық көрсеткіштеріне талдау жасау.

  • Акционерлік қоғамдардың экономикалық мәнін және олардың Қазақстан Республикасындағы рөлін қарастыру.

  • АҚ тиімділігін арттыру бойынша шетелдік тәжірибені талдау.

Курстық жұмыс көлемі: 37 бет.