Бизнес - план
Жоспарлаудың рөлі және логикасы
Жоспарлау фирманың нарықта тиімді жұмыс істеуі үшін өте маңызды. Бизнес-жоспарды жасаудың бірнеше түрі бар: олар өзара тығыз байланысты болғанымен, әрқайсысының ерекшелігі сақталады.
Жоспарлау үдерісі, әдетте, кәсіпкердің жеке мақсаттарын анықтаудан басталады. Одан кейін кәсіпорынның ішкі және сыртқы мақсаттары зерттеліп, ең басты мақсат нақтыланады. Осы негізде стратегия құрылады: ол мақсатқа жету жолын бірнеше кезеңге бөліп, әр кезеңде қажет болатын түзетулерді енгізуге мүмкіндік береді. Нәтижесінде жедел жоспар қалыптасады.
Жедел жоспар және нарықтағы тенденциялар ұзақ мерзімді жоспарға тірек болады. Жоспардың мазмұны әрдайым оның негізділігі мен мәнділігі тұрғысынан қайта тексеріліп отырады.
Қағида
Әр кезеңде өлшенетін көрсеткіштер мен нақты түзету механизмі болуы тиіс.
Нәтиже
Қысқа мерзімді шешімдер ұзақ мерзімді мақсатпен үйлесіп, жоспардың тұтастығын күшейтеді.
Бизнес-жоспардың стратегиялық негіздері
Жоспардың өміршеңдігі мен қисындылығын бағалау үшін ол стратегиялық жүйеге сүйенеді. Тәжірибеде мұндай негіздер мына бағыттар арқылы айқындалады:
-
Тауар–нарық
Ұсыныстың құндылығы, мақсатты сегмент, бәсекелестік артықшылық және позициялау логикасы.
-
НИОКР (ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстар)
Инновация, өнімді жетілдіру, технологиялық тәуекелдер және іске асыру мерзімдері.
-
Қаржылық жағдай
Ақша ағындары, табыстылық, өзін-өзі ақтау, инвестициялық қажеттілік және тұрақтылық.
Бизнес-жоспар құру — тек қана бизнес заңдылықтары мен арнайы ережелерді сақтау емес, сонымен бірге шығармашылық үдеріс. Оны әртүрлі тәсілмен ұйымдастыруға болады.
Құру тәсілдері және нарықтағы орын
Бизнес-жоспарды әзірлеу келесі форматтардың бірінде жүзеге асуы мүмкін:
Тәжірибелі кәсіпкердің өзі
Бұған дейінгі тәжірибе мен нарықтық интуицияға сүйеніп құрастырады.
Жобаны іске асыратын команда
Әр функция бойынша деректер жинап, бірлесіп құрылымдайды.
Мамандандырылған топ
Белгілі бір ақы төлеу арқылы консалтингтік немесе сарапшы топ әзірлейді.
Нарықтағы үлес туралы
Бизнес-жоспардың табысты дамуы үшін кәсіпорын нарықтан өз орнын табуы керек. Бұл орын бастапқыда өте шағын болуы мүмкін, бірақ дәл осы нүктеден кеңірек сегментке шығуға бизнес-жоспар елеулі көмектеседі.
Бизнес-жоспардың мәні: басқару, болжам, икемділік
Жоспар — қызметке және оны орындауға бағыт беретін құрал. Ол ойлар мен мақсаттарды жүйелеп, кәсіпорынды басқарудың тиімділігін арттырады және қызмет нәтижесін болжауға көмектеседі.
Кәсіпорынның жұмыс жағдайы өзгерген сайын жоспар да қайта қаралып, толықтырылуы мүмкін. Нарықтағы жаңа жағдайларға сәйкес бизнес-жоспарды уақтылы жаңарту кәсіпорын қызметін тиімді атқаруға мүмкіндік береді.
Әр бизнес-жоспардың өзіндік ерекшелігі бар: барлық жағдайға бірдей келетін әмбебап стандартты жоспар болмайды. Дегенмен оның басты міндеті өзгермейді — коммерциялық кәсіпорынның негізгі аспектілерін қамтып, ықтимал проблемаларды алдын ала талдау және оларды шешу тәсілдерін көрсету.
Қорытынды анықтама
Бизнес-жоспар — бизнесте қол жеткізуді көздеген мақсаттың қағаз жүзіндегі моделі және сол мақсаттарға жету үшін ресурстарды тиімді пайдалануға жағдай жасайтын басқару құралы. Жақсы құрылған бизнес-жоспар жоспарланған іс-әрекеттердің нақты схемасын ұсынып, бизнестің болашақ жай-күйін айқындауға көмектеседі: мақсат қоюдан бастап, оған жету үшін қажет ресурстар мен кезеңдердің барлығын қамтиды.
Пайдаланылған әдебиеттер
- Горемыкин В.А., Богомолов А.Ю. Бизнес-план: методика разработки. 45 реальных образцов бизнес-плана. М.: Ось-89, 2002.
- Бизнес-план инвестиционного проекта / Под ред. Иванниковой И.А. М.: Экспертное бюро, 1997.
- Грибалев Н.П., Игнатьева И.П. Бизнес-план. Практическое руководство по составлению. СПб: Белл, 1994.
- Экономика предприятия / Под ред. О.И. Волкова. М.: ИНФРА-М, 2005.
- Буров В.П., Морошкин В.А., Новиков О.К. Бизнес-план. Москва, 1999.
- Бизнес-план / Под ред. проф. Р.Г. Маниловского. Москва: Финансы и статистика, 1996.
- Пособие по составлению бизнес-плана. ERNST&YOUNG. Москва, 1995.
- Есімжанова С.Р. Маркетинг: оқу құралы. Алматы: Экономика, 2003. 466 бет.
- Котлер Ф. Маркетинг негіздері / Профессор М. Ізбасардың жалпы редакциялауымен, ағылшын тілінен тәржімеленген. Алматы: Жазушы, 2000. 552 бет.
- Рудая Е.А. Основы бренд-менеджмента. Москва: Аспект Пресс, 2006. 256 бет.
- Назарбаев Н.Ә. Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан: Қазақстан халқына жолдау, 2007.
- Вестник КазНПУ. Серия экономическая. №3(55), 2006.
- www.becker.kz
- «Беккер және К» ЖШС-нің есеп беру деректері мен тарихы.
- «Беккер және К» ЖШС-нің есеп беру деректері мен балансы.
- Назарбаев Н.Ә. Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру — мемлекеттік саясаттың басты мақсаты: Қазақстан халқына жолдау, 2008.