Дүние жүзінің саяси
Сарамандық жұмыс №1
Тақырыбы
Дүние жүзінің жалпы сипаттамасы.
Мақсаты
Дүние жүзі елдерінің мемлекеттік құрылымын түсіну: басқару түрлері мен әкімшілік-аумақтық құрылымын ажырата білу.
Көрнекілігі
- Дүние жүзінің саяси-әкімшілік картасы
- Статистикалық газет материалдары
- Кескін карта
Сабақтың ұйымдастырылуы
Бұл білімді бекітуге арналған сарамандық сабақ түсіндіру, талдау, сұрақ-жауап және іздендіру әдістерімен өткізілді. Ұйымдастыру кезеңінен кейін оқушыларға міндеттері мен жұмыс түрлері таныстырылды.
Бекіту кезеңіндегі тапсырмалар
-
Елдерді жіктеу кестесін құрастыру
а) басқару түріне қарай; ә) мемлекеттік құрылымына қарай.
-
«Отты нүктелерді» картаға белгілеу
Жер шарындағы шиеленіс ошақтарын кескін картаға түсіру.
Сарамандық жұмыс №2
Тақырыбы
Дамыған елдер: «Үлкен жетілік».
Негізгі мақсаттар
- Экономикасы дамыған елдер туралы білімді кеңейту және жүйелеу.
- 9-сыныпта алған білімді нақтылау.
- Әртүрлі дереккөздерді пайдаланып, өз бетінше ақпарат жинау дағдысын дамыту.
- Топпен жұмыс істей білуге, уақытты ұтымды пайдалануға және жылдамдыққа тәрбиелеу.
- Өз елінің жетістіктері үшін мақтаныш сезімін қалыптастыру.
Сабақ Қазақстанның экономикалық географиясы, әдебиет және тарих пәндерімен пәнаралық байланыста өтті.
Кіріспе: дүниежүзі елдерінің орны
Дүниежүзінің саяси картасында шамамен 230 мемлекет бар. БҰҰ классификациясы бойынша олардың алпысқа жуығы экономикасы дамыған елдер қатарына жатады: әлеуметтік-экономикалық даму деңгейі жоғары.
«Үлкен жетілік» (G7)
- Ұлыбритания
- Франция
- Германия
- Италия
- АҚШ
- Канада
- Жапония
Маңызы
Дүниежүзілік өнеркәсіп өнімінің шамамен жартысы және ауыл шаруашылығы өнімінің 25%-дан астамы осы елдердің үлесіне тиеді. Ресейдің де экономикасы даму деңгейі жағынан осы топқа жақын болғандықтан, кей тұста «Үлкен сегіздік» (G8) атауы да қолданылады.
Ұйымдастыру кезеңі (сценарий)
-
Музыкалық кіріспе
«Сарыарқа» күйі орындалады.
-
Рөлдік ұйымдастыру
Алдарында мемлекет рәміздері қойылған парталарға әр елдің «өкілдері» жайғасады.
-
Қонақтарды қарсы алу
Оқушылар Жапония, Франция, Германия және Ұлыбритания өкілдерін қарсы алады; Қазақстан туралы қысқаша таныстырылым жасалады.
Сайыс форматы: 5 бөлім
-
1-сайыс: Буклет қорғау (3 минут)
Әр ел өкілі буклетін таныстырып, ұлттық дәстүр, рәміздер, экономикадағы жетістіктер және ұлттық өнер туралы айтады. Ақпарат неғұрлым мазмұнды әрі қызықты болса, соғұрлым жоғары бағаланады.
-
2-сайыс: Жылдам сұрақтар (90 секунд)
Әр топ 1,5 минут ішінде 17 сұраққа жедел жауап береді.
-
3-сайыс: Аудармашылар сайысы
Конверт арқылы үш сөз беріледі. Топ аудармасын айтып, сөздің қай тілден енгенін түсіндіреді (мысалы: «тайфун», «демография», «альянс»).
-
4-сайыс: «Географиялық пошта»
Дүние бөліктері жазылған конверттерге елдер мен географиялық нысандар атаулары тиісті түрде жіктеліп салынады.
-
5-сайыс: «Егер мен туристік фирма қызметкері болсам…» (2 минут)
Әр өкіл өз еліне қызықты саяхат жоспарын ұсынады. Дайындап әкелген ұлттық тағамын таныстырып, қазыларға ұсынады.
2-сайысқа арналған үлгі сұрақтар мен жауаптар
Төмендегі сұрақтар үлгі ретінде берілген. Осы форматта басқа топтарға да қосымша сұрақтар дайындалады.
| № | Сұрақ | Жауап |
|---|---|---|
| 1 | Италия қай түбекте орналасқан? | Апеннин түбегі |
| 2 | АҚШ-тың батысындағы тау жүйесі? | Кордильера |
| 3 | АҚШ-тың оңтүстік көршісі? | Мексика |
| 4 | Әрбір төртінші жер сілкінісі қай елде болады? | Жапония |
| 5 | Германиядағы ірі өзен? | Рейн |
| 6 | АҚШ-тың байырғы тұрғындары? | Үндістер |
| 7 | Fiat автомобиль фирмасы қай елде? | Италия |
| 8 | Жапондардың гүл шоғын құрау өнері? | Икебана |
| 9 | XIX ғасырда Африканы зерттеген ағылшын саяхатшысы? | Д. Ливингстон |
| 10 | Сағат жасаудан бірінші орынды алатын ел? | Жапония |
| 11 | Канаданың ақша бірлігі? | Канада доллары |
| 12 | Канада туында не бейнеленген? | Үйеңкі жапырағы |
| 13 | «Граф Монте-Кристо» романының авторы? | А. Дюма (Франция) |
| 14 | Дүниежүзіндегі ең алғашқы паровоз қай елде жасалды? | Англия |
| 15 | АҚШ-та «Магнолия штаты»? | Миссисипи |
| 16 | Италия аумағындағы мемлекет? | Ватикан |
| 17 | Майн Рид «Су әкесі» деп атаған өзен? | Миссисипи |
Үзіліс және мәдени бөлім
Үзіліс кезінде жапон мәдениетін таныстыру мақсатында сумо күресінің қысқаша көрсетілімі ұсынылады. Бағалау нәтижелері шыққанша қонақтарға елдер туралы түрлі танымдық сұрақтар қойылады.
Музыкалық сәлем
«Аққу» күйі орындалады.
Қорытынды
- Оқушылар сабаққа өте белсенді қатысып, бір сәт сол елдерге барғандай әсер алды.
- Бағдарламадан тыс материалдар көп жиналып, кабинеттің дидактикалық материалдар қоры толықты.
- Жүргізушілер (9-сынып оқушылары) дүниежүзі мемлекеттері туралы білімін едәуір кеңейтті.