Дайын тоқыма бұйымдар өндіру

Мақта шаруашылығы және экономиканың өсуі

Қазақстанның мақта шаруашылығын дамытуға мемлекет тарапынан қолдау көрсетіліп, саланың ел экономикасындағы рөлі күшейіп келеді. Мақта шаруашылығы ауыл шаруашылығының маңызды бағыттарының бірі ретінде өңірлік дамуға да, жалпы республикалық өсімге де әсер етеді.

Экономикалық болжамдар бойынша, Қазақстан алдағы жылдары жоғары қарқынмен өсіп, жылдық өсім 8–8,5% деңгейіне жетуі мүмкін. Бұл көрсеткіш елдің ұзақ мерзімді даму әлеуетін айқындайтын маңызды белгі ретінде қарастырылады.

«Оңтүстік» арнайы экономикалық аймағы: мақсат пен күтілетін нәтиже

Қазақстан экономикасын одан әрі жандандыру мақсатында 2005 жылғы 6 шілдеден бастап оңтүстікте заңды түрде «Оңтүстік» арнайы экономикалық аймағы (АЭА) құрылды. Бұл бастама Оңтүстік Қазақстан өңіріне ғана емес, жалпы республика экономикасына да оң ықпал етеді деген үміт жоғары.

Негізгі мақсат

Мақта өңдеуге негізделген жоғары технологиялық өндірістерді дамыту, тоқыма және тігін өнеркәсібін кешенді түрде ілгерілету, сондай-ақ Қазақстанның әлемдік шаруашылық байланыстар жүйесіне белсенді кіруіне жағдай жасау.

Күтілетін өндірістік қуат

Мекемелер толық қуатта жұмыс істеген жағдайда, нақты болжамдар бойынша өңірде жыл сайын орта есеппен 1 млрд АҚШ доллары көлемінде өнім өндірілмек.

Орналасуы мен ауқымы

АЭА Оңтүстік Қазақстан облысының Сайрам ауданы аумағында орналасады.

Жалпы аумағы — 200 гектар; Қазақстан Республикасы аумағының ажырамас бөлігі.

Инвестиция, инфрақұрылым және жұмыспен қамту

Жобаның шеңберінде Сайрам өңірінен 200 гектар жер бөлініп, жоғары технологиялық 15 мақта-тоқыма өндіріс орнын іске қосу жоспарланды. Бұл шамамен 6000 адамды жұмыспен қамтуға мүмкіндік береді.

Инвестиция көлемі

Шамамен 500 млн АҚШ доллары көлемінде инвестиция тарту көзделген.

Жабдықталу

Өндірістерді әлемдегі алдыңғы қатарлы өндірістік құрал-жабдықтармен жарақтандыру жоспарланған.

Мемлекеттік қолдау

Үкімет резервінен АЭА құруға және дирекция жұмысына 821,4 млн теңге бөлінген.

Салықтық ынталандыру және өңдеу міндеті

Салықтық жеңілдіктер

Арнайы экономикалық аймақта жұмыс істейтін тоқыма кәсіпорындары қосымша құн салығынан, корпоративтік табыс салығынан, жер және мүлік салықтарынан толық босатылады (қолданыстағы заңнама шеңберінде).

Негізгі өндірістік міндет

Облыста өндірілетін 150 мың тонна мақта талшығының кемінде 100 мың тоннасын қайта өңдеп, дайын өнімге дейін жеткізу.

Құқықтық негіз және реттеу қағидаттары

Құқықтық реттеу

АЭА қызметі Қазақстан Республикасының Конституциясына, «Арнайы экономикалық аймақтар туралы» 1996 жылғы 26 қаңтардағы заңына, осы ережелерге және өзге де нормативтік құқықтық актілерге сәйкес жүзеге асырылады. Егер Қазақстан бекіткен халықаралық шарттарда өзгеше нормалар белгіленсе, халықаралық шарттардың ережелері қолданылады.

Салық салу тәртібі

АЭА аумағындағы салық салу Қазақстан Республикасының салық заңнамасымен реттеледі.

АЭА-дағы негізгі қызмет түрлері

1 Мақта-мата жіптерін және тоқыманың барлық түрін дайындау
2 Тоқыма өндірісі
3 Әрлеу және бояу өндірісі
4 Дайын тоқыма бұйымдарын өндіру
5 Трикотаж және шұлық-тоқыма бұйымдарын өндіру
6 Пуловер, кардиган және ұқсас трикотаж бұйымдарын өндіру
7 Арнайы киім шығару
8 Сырт киім шығару
9 Іш киім шығару
10 Өзге де киімдер мен керек-жарақтарды шығару
11 Инфрақұрылымды қалыптастыру: бизнес-жоспарлау, жобалау-сметалық құжаттама әзірлеу, құрылыс-монтаж жұмыстары және аумақты абаттандыру

Инвестициялық жұмысты ұйымдастыру: жоспарланған қадамдар

2006 жылға арналған инвестициялық мүмкіндіктерді таныстыру бойынша ақпараттық жұмыстар жоспарын әзірлеу.
Ірі әлеуетті инвесторлармен таныстыру кездесулерін өткізу.
2006 жылдың бірінші жартысында шетелдік және отандық инвесторлардың қатысуымен Оңтүстік Қазақстан облысында 2-ші халықаралық конференция өткізу.
Қазақстанның халықаралық мақта қауымдастығына кіруі мәселесін пысықтау.
Әлеуетті инвесторлармен негіздемелік келісімдерге қол қою арқылы АЭА-ға нақты қатысу тетіктерін келісу.
АЭА дирекциясының инвестициялық компаниялармен бірлескен іс-қимыл жоспарын дайындау.
Инвесторлардың ерекшеліктерін ескере отырып, «Оңтүстік» АЭА-ны дамытудың 2015 жылға дейінгі бағдарламасын әзірлеу.

«Оңтүстік» АЭА-ны дамытуға шамамен 500 млн АҚШ доллары көлемінде жеке инвестиция тарту күтіледі. Жіп иіру, тоқыма және тігін кәсіпорындарын салуға бірқатар ірі отандық және шетелдік компаниялар қызығушылық танытқан.

Инвесторлық қызығушылық

Бүгінгі таңда отандық және шетелдік инвесторлардан ұсыныстар түсуде. Олардың қатарында әлемге белгілі Ritter, Picanol, Sanko Holding сияқты компаниялар аталады.

Мақта-тоқыма кластері: өңірге беретін мүмкіндіктер

5000-нан астам қосымша жұмыс орнын ашу.
Кластер қатысушыларына қызмет көрсететін қосалқы өндірістерді дамыту.
Қосылған құнды ұлғайту арқылы жалақы деңгейін көтеру.
Қазақстандық мақтаны өңдеу үлесін дайын өнім ішінде арттыру.
Жаңа өндірістер есебінен бюджеттік түсімдерді ұлғайту.

Экономикалық әсер

Бұған дейін облыс мақтасы шамамен 150–170 млн АҚШ доллары көлемінде табыс әкелсе, мақта-тоқыма кластерін арнайы экономикалық аймақ негізінде дамыту арқылы түсімді 1 млрд АҚШ долларына дейін арттыру мүмкіндігі қарастырылады. Бұл салада еңбек ететін көптеген азаматтардың еңбегін тиімдірек өтеуге, диқан жағдайын жақсартуға бағытталған маңызды қадам ретінде бағаланады.

Ауыл шаруашылығын қолдау және халықаралық таныстырылымдар

Инфрақұрылымдық және аграрлық шаралар

Мемлекеттік бағдарламалар аясында жердің сортаңдануын азайту үшін шаю жұмыстары жүргізіліп, дренаж жүйелері тартылуда. Үкімет өкілдері келешекте оңтүстік өңірдің ауыл шаруашылығы секторы Қазақстандағы ірі қозғаушы күштердің біріне айналатынын атап өтеді.

Көрмелер мен таныстырылымдар

2005 жылғы қыркүйекте Алматыда өткен халықаралық «Текстиль-Экспо» көрмесінде «Оңтүстік» АЭА-ның таныстырылымы өткізілді. Сондай-ақ Сингапурда өтетін әлемдегі ірі ITMA көрмесіне қатысу жоспарланған.

Өңір тарихындағы жаңа кезең

Жаңа экономикалық аймақтың құрылуы — Оңтүстік Қазақстан өңірі үшін бұрын-соңды болмаған маңызды оқиға. Бұл іске белсенді араласқан жастар мен жаңа буын өкілдері өңірдің даму тарихындағы осы бетке үлес қосуды жауапкершілік әрі мәртебе деп қабылдайды.

Қорытынды

Жалпы алғанда, мақта — Қазақстан экономикасын әртараптандыру мен өңдеу өнеркәсібін күшейту ісінде маңызы жоғары, құнды дақыл. Сондықтан мемлекет шитті мақта өндірісін ұлғайтуға және оны терең өңдеуге басымдық беруді жалғастырады.