Балаңмен ойна
Бала тәрбиелеудің он ережесі
Тәрбие — бір ғана әдістен тұрмайтын, күн сайынғы ықылас пен жауапкершілікті талап ететін ұзақ жол. Төмендегі он ереже ата-ананың балаға деген махаббатын нақты әрекетке айналдыруға көмектеседі: баланың қауіпсіздігі, еркіндігі, еңбегі, тәртібі және өмірлік тәжірибесі үйлесім тапқанда ғана тұлға қалыптасады.
1. Балаңды сүй
НегізгіОның қасыңда барына қуанып, қандай болса — солай қабылда. Қорлама, жәбірлеме, өзіне деген сенімін жоғалтатындай әрекетке барма. Нақақ жазалама, өзіңе деген сенімнен айырма. Балаңның сені жақсы көруіне жағдай жаса.
2. Балаңды қорға
ҚауіпсіздікОны жаны мен тәніне қауіпті нәрселерден сақта. Қажет болса, жеке мүддеңді кейінге ысырып, өзің тәуекелге барып қорғауға дайын бол.
3. Балаңа жақсы үлгі бол
ҚұндылықОның бойына дәстүрлі құндылықтарға құрмет сезімін дарыт және өзің де сол құндылықтарға сай өмір сүр. Балаға жауапкершілікпен қара: оған тату үй, үлкенді сыйлау, туған-туыс пен дос-жаранмен шынайы байланыс қажет.
Бала адалдық пен кішіпейілділік орныққан отбасында өсуі тиіс. Ерлі-зайыптылық адалдықты бұзу, көреалмаушылық, арсыз жолмен баю, пайда үшін принципсіз байланыстар орнату сияқты әрекеттер — ертеңгі азаматтың моральдық бейнесіне кері әсер ететін теріс үлгі.
4. Балаңмен ойна
БайланысБалаңа уақыт бөл. Оған қалай сөйлеген, қалай ойнаған ұнаса — солай қатынас жаса. Ойындарына шындап көңіл бөліп, оның түсінік әлеміне бейімдел.
5. Балаңмен бірге еңбектен
ДағдыБалаң жұмысқа қатысқысы келсе, демеп жібер: үйде, бақта, бақшада бірге істеңдер. Өсе келе шаруашылыққа қажет жұмыстарды жүйелі үйрет. Бос уақытында және каникулда мектеп ұйымдастырған пайдалы іс-шараларға қатысуына жағдай жаса.
6. Өз бетімен тәжірибе жинауына мүмкіндік бер
ТәжірибеБала көбіне өз басынан өткенді ғана шынайы мойындайды. Сенің тәжірибең оның өмірінде әрдайым дәлме-дәл қолданылмауы мүмкін. Сондықтан өз тәжірибесін жинақтауға мүмкіндік бер — тіпті бұл белгілі бір тәуекелді талап етсе де.
Ескерту
Шамадан тыс қорғашталған, әр қауіптен толық оқшауланған бала көбіне әлеуметтік тұрғыда әлсіз болып қалыптасуы мүмкін.
7. Еркіндіктің мүмкіндігі мен шегін көрсет
ШекараАлдымен баланың дарын-қабілеті мен ерекшелігіне сай тұлғалық дамуына жол аш. Сонымен бірге отбасыда, ұжымда және қоғамда әр адамның әрекетіне ортақ шектер бар екенін үйрет: заңды сақтау, өмір салты мен мінез-құлық ережелерін ұстану.
8. Тәртіпке және тіл алғыштыққа үйрет
ТәрбиеБала мінез-құлқын бақылап, оның әрекеттері өзіне де, өзгеге де зиян келтірмейтіндей бағыттап отыру — ата-ананың міндеті. Ережені сақтағаны үшін қолпаштап отыр. Қажет жағдайда ережені құрметтеуді әділ жаза арқылы да орнықтыруға болады.
9. Жасына сай пікір күт
СабырБала күрделі дүниеде бағдар табуды бірден үйренбейді — оған уақыт қажет. Қолыңнан келгенше көмектес. Жинақтаған тәжірибесі мен пісіп-жетілу сатысына сәйкес өз қорытындысын айта алатын кезде ғана одан нақты пікір мен баға күт.
10. Есте қаларлық әсерлер сыйла
ӘсерБала да үлкендер сияқты әсермен қоректенеді. Жаңа әсерлер оған өзге адамдардың өмір-тіршілігін, айналадағы дүниені танып-білуге, ой-өрісін кеңейтуге мүмкіндік береді.
Қорытынды ой
Махаббат — тәрбиенің бастауы, ал тәртіп, еңбек, қауіпсіздік және еркіндік — оның тірегі. Осы ережелерді күнделікті өмірде біртіндеп әдетке айналдырсаң, балаңның бойында сенім, жауапкершілік және адамгершілік қасиеттері орнығады.