Тентектің есі - дерті

Тентектік, ойын және әзіл туралы мақал-мәтелдер

Төмендегі мақал-мәтелдер тентектік пен жеңілтектікке, ойынның шегі мен әзілдің өлшеміне қатысты ой салады. Кейбірі күлкілі астармен келсе, енді бірі өмірлік сақтықты ескертеді: ойнақылықтың да орны бар, бірақ шектен асса — кесірі көп.

Тентектің табиғаты

  • Жылайын деген бала әкесінің сақалымен ойнайды.

  • Екі тентек елге сыймас.

  • Тентекті тентек десең, бөркі қазандай болады.

  • Тентек — жұртқа тентек, өзіңе мақұл.

  • Елде бір тентек жүрмей ме?

  • Тентектің есі-дерті — бұзу, текенің есі-дерті — сүзу.

Ойынның шегі: қауіп пен жауапкершілік

Ескерту

Ойыннан от шығар.

Кейде ең қарапайым ермек күтпеген дауға немесе шығынға айналады.

Салыстыру

Мысыққа ойын керек, тышқанға өлім керек.

Біреуге ермек болған нәрсе екіншіге ауыр зардап әкелуі мүмкін.

Сақтық

Арыстанның ойынынан түлкінің мойны үзіледі.

Күштімен ойнасу — әлсізге қауіпті. Шаманы бағамдау керек.

Тәуекел

Атпен ойнаған тайдың жілігі сынады.

Қатерлі нәрсемен қалжыңдасу көбіне жарақатпен аяқталады.

Тәжірибе

Ойнаған бота от басар.

Жас, тәжірибесіз кезде абайсыздық жиі болады — қауіптен сақтандырған жөн.

Өлшем

Кәрі түйе ойнақтаса, жұт болар.

Әр жаста, әр орында — әр әрекеттің өз реті бар.

Әзіл мен әдет: тәрбиелік түйін

Жасыңда қалжыңшыл болсаң, өскенде мылжың боларсың.

Қалжыңның да тәрбиесі бар: әдетке айналса, сөздің салмағы кеміп кетуі мүмкін.

Әзілдің алысқа бармағаны жақсы.

Орынды әзіл — жарасым, ал шектен шыққан әзіл — реніш пен дау.

Тентекке тіл жаңғырады.

Тентектікке ерген адамды көпшілік сөз қылады; абыройды сақтау — өзін-өзі ұстаудан басталады.

Қызуқандылық пен құмарлық

Бір аяқ қымыздың екі аяқ желігі бар.

Аз нәрсенің өзі адамды қыздырып, асыра сілтеуге итермелеуі мүмкін.

Өлейін деген тышқан мысықтың құйрығымен ойнайды.

Қатерге өзі ұрыну — ойсыздықтың ең үлкен белгісі.

Айтылған сөздің салмағы: тоқтату қиын

Бір теңге беріп жырлатып, мың теңге беріп қойдыра алмайсың.

Басталған іске ие болу қиын: кей нәрсені қозғаған соң, тоқтату одан да ауыр.

Шоқысқыш қоразға шыр бітпес.

Тырысқақтық пен шапшаңдық өзіне де, өзгеге де жай бермейді.