Жергілікті және аймақтық тармақталған желілер архитектурасына байланысты программалық құралдар
Жергілікті және аймақтық тармақталған желілер
Архитектураға байланысты программалық құралдар және олардың рөлі
Тармақталған желілердің (LAN/WAN) архитектурасына сай программалық құралдар, әдетте, екі негізгі құрамнан тұрады: желілік операциялық жүйе және желіні басқару программалық құралдары. Бұл екеуі бірігіп ресурстарды ортақ пайдалануды, трафикті реттеуді және желінің тұрақты жұмысын қамтамасыз етеді.
1) Желілік операциялық жүйе (NOS)
Желідегі әрбір дербес компьютерде қолданылатын, желілік ресурстарды басқаруға және оларға қатынасты қадағалауға арналған жүйе.
2) Желіні басқару құралдары
Мониторинг, әкімшілендіру, ақаулардың алдын алу және қауіпсіздік саясатын іске асыру арқылы желінің тиімділігін арттырады.
Желілік операциялық жүйе (NOS): міндеттері мен мүмкіндіктері
Желілік операциялық жүйе (NOS, Network Operating System) — желіге қосылған әрбір компьютерде пайдаланылатын программалық орта. Ол желілік ресурстарды басқаруды ұйымдастырып, пайдаланушылар мен құрылғылардың өзара әрекеттесуін реттейді.
Негізгі функциялары
- Маршруттау: тасымалданатын мәліметтерді баратын бағыттары бойынша бағдарлау.
- Қақтығыстарды шешу: желілік құрылғылар арасындағы бәсекелік қайшылықтарды реттеу.
- Үйлесімділік: дербес операциялық жүйелермен (Windows NT, UNIX, Macintosh, OS/2) бірлесіп жұмыс істеуді ұйымдастыру.
- Файлдар мен қолданбалар: ортақ файлдар мен қолданбалы программалардың келісімді жұмысын қамтамасыз ету.
NOS ортақ ресурстарды бір жұмыс станциясынан жариялап, оларды басқа пайдаланушыларға жеткізуге мүмкіндік береді: қажетті мәліметтер алушыларға жөнелтіледі және басқа компьютерлерден өзгертіле алады. Әдетте, желілік операциялық жүйенің негізгі бөлігі серверде орналасады, ал қалған компоненттері барлық жұмыс станцияларында қызмет етеді.
Желідегі тәртіп пен қолжетімділікті басқару
NOS желіге қосылған құрылғыларды анықтап, ортақ пайдаланылатын шеткері құрылғыларға (мысалы, принтерлерге) қатынастың приоритетін белгілейді. Сонымен бірге трафикті реттеп, каталогтармен жұмыс істеуді басқарады және ақпаратты сақтау жүйесінің бақылауын жүргізеді.
Кең тараған NOS үлгілері
- Windows NT Server
- Novell NetWare
- Banyan VINES
Желіні басқару программалық құралдары: мониторинг, алдын алу және қауіпсіздік
Желіні басқару программалық құралдары желіні қадағалау, басқару және желідегі мәліметтерді сақтау процестерінде маңызды рөл атқарады. Олардың басты мақсаты — желінің тоқтап қалуына жол бермей, қысылтаяң жағдайларды алдын ала анықтау және желіні иеленудің жалпы құнын (TCO — Total Cost of Ownership) төмендету.
Трафикті талдау
Әкімшілер басқару жұмыс станциясы немесе World Wide Web қызметі арқылы трафиктегі заңдылықтарды бақылай алады. Бұл тәсіл желінің белгілі бір сегментін шамадан тыс жүктеуге әкелетін факторларды уақытында анықтауға көмектеседі.
Ақаулардың әсерін азайту
Кенеттен туындайтын мәселелерді анықтап, олардың ықпалын төмендетеді. Нәтижесінде желінің өнімділігі жоғары деңгейде сақталады және тиімді желі құрылымын таңдауға мүмкіндік туады.
RMON және RMON2 мониторингі
Желіні толықтыру және күрделендіру барысында RMON және RMON2 сияқты қадағалау жабдықтары желі ортасын үздіксіз бақылауға көмектеседі. Мұндай құралдар желі шекараларынан нақтыланған деректерді дер кезінде алып, әкімшіге ықтимал қиындықтардың алдын алуға жағдай жасайды.
Қауіпсіздік және қолжетімділікті басқару
- Тасымалданатын мәліметтерді кездейсоқ өзгерістерден қорғауға көмектеседі.
- Әкімші басқару станциясы арқылы құпиясөз орнатып, қолжетімділік құқықтарын белгілей алады.
- Пайдаланушылардың қандай құрылғыларды қолдана алатынын анықтап, заңсыз қол жеткізу әрекеттерін тіркеп отырады.
Нәтиже
Тармақталған желілерде NOS желілік ресурстардың күнделікті жұмысын ұйымдастырса, желіні басқару құралдары желінің тұрақтылығын, өнімділігін және қауіпсіздігін жүйелі түрде қамтамасыз етеді. Екі қабаттың үйлесімі — сенімді инфрақұрылымның негізгі шарты.