Қазақша рефераттар

Тиімді есеп саясаты

Есеп саясатын орындау аудиті: мәні және мақсаты

Есеп саясатын орындау аудитінің негізгі мақсаты — оның Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасы талаптарына сәйкестігін және аудиттелетін ұйым қызметінің ерекшеліктерін анықтау. Тек осы негізде ғана аудитор бухгалтерлік (қаржылық) есептіліктің дұрыстығы туралы кәсіби пікірін қалыптастыра алады.

Нәтиже

Есептілікке қатысты объективті аудиторлық пікір үшін есеп саясатының заңға және ұйымның практикасына сәйкестігі бағаланады.

Фокус

Есеп саясаты ережелерінің сақталуы, ашып көрсетілуі және қолданылуы — аудиттің өзегінде.

Құндылық

Жұмысты ретті ұйымдастыру ұйымдағы барлық маңызды есеп мәселелерін толық қамтуға мүмкіндік береді.

Есеп саясаты аудитінің әдістемелік тәсілдерін толықтыра және дамыта отырып, аудит барысында қойылатын мәселелер тексеру жұмыстарының реттілігін айқындайды деп есептейміз. Сондықтан тексерулер кезінде есеп саясаты аудиті алдында тұрған міндеттердің шешілуін қамтамасыз ету маңызды: бұл аудитті жүйелі ұйымдастыруға және ұйымның есеп саясатына қатысты барлық өзекті қырларды қамтуға жағдай жасайды.

Аудитті құрылымдау: аспектілер және іс-шаралар

Есеп саясаты аудитін ұйымдастыру, техникалық және әдістемелік аспектілер бойынша сегменттеуді, сондай-ақ есеп саясатын қалыптастыру, өзгерту және ашып көрсету рәсімдеріне қатысты іс-шараларды жоспарлы жүргізуді ұсынамыз.

Нені бағалау қажет?

  • Кәсіпорында бекітілген талаптар мен ережелердің нақты сақталуы.
  • ҰҚЕС (ұлттық қаржылық есептілік стандарттары) белгілейтін талаптардың орындалуы (олардың тізімі шектеулі).
  • Салық есебін жүргізу қағидаларының ҚР Салық кодексі нормаларына сәйкестігі.

Салық есебі қағидалары: жүйелендірілген талаптар

Салық есебін жүргізу қағидалары ҚР Салық кодексі нормаларынан туындайды және төмендегідей жүйеленеді:

Құжаттау

Операциялардың бастапқы құжаттармен расталуы және деректердің толықтығы.

Негіздеу

Есеп жазбаларының дәлелді болуы, құқықтық және экономикалық мәнінің айқындығы.

Үздіксіздік

Есепті жүргізудің тұрақтылығы және есептік ақпараттың үздіксіз қалыптасуы.

Бірыңғайлылық және реттілік

Таңдап алынған тәсілдердің бірізді қолданылуы және өзгерістердің негізді түрде рәсімделуі.

Басты қағида: салықтық есеп саясаты бекітетін ережелер Салық кодексінің талаптарына қайшы келмеуі тиіс.

Дереккөздер: [1, 2, 3]

Егер басшылықпен таңдап алынған есеп саясатына, оны қолдану әдістеріне және (немесе) қаржылық есептілікте ақпаратты ашып көрсету орындылығына қатысты келіспеушіліктер туындаса, аудитор шартты немесе теріс пікір білдіруі мүмкін.

Есеп саясаты тиімділігінің аудиті: анықтама және кезеңдер

Жұмыс анықтамасы

Біздің пікірімізше, есеп саясаты тиімділігінің аудиті — есеп саясатының толықтығы, оның ережелерінің нормативтік-құқықтық актілерге сәйкестігі және ұйым таңдаған есеп әдістерінің нәтижелілігі мен үнемділігі туралы объективті ақпарат алуға бағытталған жүйелі әрі мақсатты үрдіс.

Аудитор есеп саясаты ережелерінің белгіленген критерийлерге сәйкестік дәрежесін анықтайды. Бұл оған есеп саясатының тиімділігі туралы пікір білдіруге және оны жетілдіруге бағытталған ұсыныстар әзірлеуге мүмкіндік береді.

Ұйымдастыру және жүргізу кезеңдері

  1. 1 Жұмысты жоспарлау.
  2. 2 Аудиторлық дәлелдеулерді жинау.
  3. 3 Аудит нәтижелері бойынша есепті құрастыру және ұсыну.
  4. 4 Есеп жүйесін жетілдіру бойынша ұсынылған шараларды тәжірибеде енгізуді сүйемелдеу.

Дереккөздер: [4, 5, 6]

Кесте 1. Тиімді есеп саясатының сапалық сипаттамалары

Бухгалтерлік есеп

  • Ұйым таңдаған бухгалтерлік есепті жүргізу тәсілдері толық ашып көрсетілген.
  • Шаруашылық операцияларды есепте тіркеу тәртібі ҚР қолданыстағы заңдарына қайшы келмейді.
  • Бухгалтерлік (қаржылық) есептілік деректері пайдаланушылар үшін қолжетімді және шынайы.
  • Есеп пен есептілік үшін маңызды барлық операциялар есепте көрсетілген.
  • Ішкі бақылау жүйесі қасақана бұзушылықтардың ықтималдығын шектейді.
  • Есеп жүйесі ұйымның даму стратегиясына сәйкес келеді.

Салықтық есеп

  • Ұйым таңдаған салық есебін жүргізу тәсілдері толық ашып көрсетілген.
  • Есеп жұмысы салық есептілігін уақытылы әрі толық қалыптастыруға ықпал ететіндей ұйымдастырылған.
  • Салық есебі жүйесі қолжетімді және шынайы.
  • ҚР заңнамасы шегінде салық жүктемесін азайтудың негізгі бағыттарын қарастыратын оңтайлы жүйе қолданылған.
  • Фискалдық органдар тарапынан ықтимал айыппұл санкцияларына байланысты тәуекелдер төмендетілген.

Негізгі мақсат және бағалау критерийлері

Есеп саясаты тиімділігі аудитінің негізгі мақсаты — белгіленген бағалау критерийлері бойынша аудиттелетін ұйымның есеп саясатының тиімділігі туралы пікір білдіру.

Сапалық және сандық бағалау критерийлерін таңдау ашық сипатқа ие және ең алдымен аудиттің мақсаттарымен, сондай-ақ аудиттелетін ұйымның қажеттіліктерімен анықталады. Сондықтан есеп саясаты тиімділігінің сапалы аудитін жүргізу үшін мақсатты тексерулер жүргізуге және тиімділікке баға беруге мүмкіндік беретін тиісті өлшеу стандарттарын бекіту қажет.

Әдебиеттер

  1. 1. Дарбека Е.М. Внутрифирменные стандарты аудита и оценка учетной политики организации. Аудиторские ведомости, 2004 г. — №8, 23–39 с.
  2. 2. Залышкина Т.А., Баранов П.П. Формирование эффективной учетной политики организации. Сибирская финансовая школа, 2006 г. — №4, 79–83 с.
  3. 3. Ивашкевич В.Б. Аудит учетной политики организации. Аудиторские ведомости, 2007 г. — №1, 3–8 с.
  4. 4. Ұлттық қаржылық есептіліктің №2 стандарты. — 27 маусым 2007 жыл.
  5. 5. Николаева А. Учетная политика организации: принципы формирования, содержание, практические рекомендации, аудиторская проверка, включая принципы налогового учета. — Аналитика-Пресс, 2002. — 363 с.
  6. 6. Ержанов М.С., Ержанова С.М. Учетная политика на Казахстанском предприятии (практический аспект). — Алматы, 2007. — 312 с.