Оңтүстік Қазақстан облысы республика территориясының оңтүстігінде орналасқан
Географиялық орны мен табиғи ерекшеліктері
Оңтүстік Қазақстан облысы республиканың оңтүстігінде орналасқан. Жер көлемі — 117,3 мың шаршы шақырым. Оңтүстігінде Өзбекстан Республикасымен, батысында Қызылорда облысымен, шығысында Жамбыл облысымен, солтүстігінде Қарағанды облысымен шектеседі.
Өңірдің жер бедері негізінен жазық, бұл егін шаруашылығы мен мал шаруашылығын дамытуға өте қолайлы. Территорияның солтүстік бөлігі мен қиыр оңтүстігін қоспағанда, қалған аумақтың басым бөлігі шөл зонасына жатады.
Өзендер және суармалы егіншілік
Облыс аумағымен Сырдария, Арыс, Келес сияқты ірі өзендер ағады. Өзен аңғарлары мен жағалаулары егіншілікке ерекше қолайлы болғандықтан, бұл өңірде мақта мен күріш өсіру кең тараған, сондай-ақ мал шаруашылығының бірқатар салалары жақсы дамыған.
Тарихы және мәдени мұрасы
Оңтүстік Қазақстан облысының көп ғасырлық тарихы бар. Бұл өңір арқылы Ұлы Жібек жолы өткен, сондықтан ол ертедегі мәдениет пен өркениеттің ірі орталықтарының бірі саналады.
Көне түрік қағанаты дәуірінде өңірде бірқатар мәдени ошақтар қалыптасып, қалалық өмір өркендеді. Атап айтқанда, Исфиджаб (Сайрам), Отырар, Сығанақ, Яссы секілді қалалар дамыған. Бұл аймақта әлемдік маңызы бар ғылыми және білім орталықтары болғаны да айтылады.
Көне қалалар
- Исфиджаб (Сайрам) — ертедегі сауда және мәдени орталық
- Отырар — ғылым мен өркениет тарихында орны бар қала
- Сығанақ — аймақтық саяси-мәдени өмірдің маңызды торабы
- Яссы — тарихи-рухани дәстүрмен байланысты қала
Әкімшілік қалыптасуы және атаулардың өзгеруі
Саяси-әкімшілік тарихына сәйкес, Оңтүстік Қазақстан облысы 1932 жылдың 10 наурызында жеке әкімшілік бірлік ретінде құрылды. Оның қалыптасу және даму тарихы Алматы, Қарағанды, Шығыс Қазақстан және Батыс Қазақстан облыстарымен өзара байланыста өрбіді.
1932 жылдан бастап өңірдің атауы бірнеше рет өзгеріске ұшырады. 1960-жылдары Оңтүстік Қазақстан өлкесінің құрамында Шымкент атауымен аталып, кейін егемендік жылдарынан соң қайтадан Оңтүстік Қазақстан облысы деген атау орнықты.