Музыканың алғаш шығуы - ол интонация, дәлірек айтса - интонациялық әуенді есту қабілеті
Интонация және әуен: музыканы қабылдаудың бастауы
Музыканың алғаш пайда болуы интонациямен, дәлірек айтқанда, интонациялық әуенді есту қабілетімен байланысты. Әуен — құрастырылған дыбыстардың бірізділігі әрі музыкалық ойды бейнелейтін мәнерлі құрылым.
Сондықтан интонацияны-әуенді есту қабілеті — адамның музыканы қабылдау қабілетінің өзегі: интонация мен ішкі сезімнің логикалық түрде қауымдасуы, байланысуы және біртұтастыққа ұласқан көркем образдарды сезінуі.
Қалыптасуы мен дамуы
Интонацияны-әуенді есту қабілеті іс-әрекеттің бастапқы, кейде кездейсоқ сипаттағы түрлерінде қалыптасады — бәрі музыка тыңдаудан басталады. Бұл қабілет музыкалық құбылысты қабылдауды дамытады: мектеп жағдайында ол жүйеленіп, бағытталып жетіледі, ал жоғары оқу үдерісінде одан да жоғары деңгейдегі нәзіктік пен саққұлақтық талап етіледі.
Интонацияны-әуенді есту қабілеті орындаушылық әрекет барысында да қалыптасып, тұрақты түрде дамиды.
Орындаушылықтағы мәні
Негізгі мәнерлеушілік құралдардың бірі — интонация. Оны қалай сезінемін және қалай жеткіземін деген сұрақтардың жауабы музыкалық-орындаушылық мазмұнмен тікелей байланысты.
Орындаушылық әрекеттегі интонацияны-әуенді есту қабілеті интервалдарды алғыр қабылдауға тәуелді. Әуендегі интервал — музыкалық жүрістегі үдеріс, яғни дыбыстық «мықшыңдаудың» (кернеудің) дәрежесін айқындайтын қозғалыс.
Қорытынды
-
Интонацияны-әуенді есту қабілетінің кемелдігі мен жаңа сапалық деңгейі оқушының музыкалық-есту әрекетінің белсенділігіне байланысты.
-
Музыкалық кернеуді (мықшыңдауды) сезіну дәрежесі бұл қабілеттің тереңдігін айқындайды.
-
Әсерленушілік пен музыкамен тұрақты шұғылдану — интонациялық естудің дамуына ықпал ететін шешуші факторлар.