Сапа деңгейі
Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін бағалау логикасы
Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттыру тетіктері, ең алдымен, нақты нарықтағы тұтынушылар талғамына сәйкестік деңгейімен айқындалады. Бұл сәйкестікті дәл бағалау үшін өнімнің бәсекеге қабілеттілік деңгейін анықтау қажет.
Курстық жұмыс аясында талданған сүт өнімдері – адамның өмір қауіпсіздігімен тікелей байланысты азық-түлік тобы. Сондықтан бәсекеге қабілеттілікті бағалау ең алдымен өнімнің сапалық құрамына тәуелді: өңделу деңгейі, дәмі, түсі, иісі, майлылығы, сақталу мерзімі және өзге де сипаттамалар. Бәсекелестерден сапалық артықшылық – бәсекеге қабілеттіліктің негізгі алғышарты.
Келесі маңызды бағыт – бағалық көрсеткіштер. Сонымен қатар өнімнің тартымдылық қасиеті де бағалауды талап етеді: сыртқы келбеті, қаптаманың ыңғайлылығы, сауда белгісі және танымалдылық деңгейі.
Бағалау әдістемесі: балдық жүйе және салмақ коэффициенттері
Сараптамалық бағалау
Өнімнің сапалық және тартымдылық қасиеттері тұтынушылардың сараптамалық бағалау деректері негізінде балдық жүйе арқылы анықталады. Әрбір көрсеткіш бойынша берілген бағалар 1 балдан 10 балға дейін шкалада топтастырылып, орташа мән есептеледі. Одан кейін көрсеткіштердің маңыздылық коэффициенттері белгіленеді.
Дереккөз және уақыт
Кестелерде көрсетілген сүт өнімдерінің бағалары 2011 жылдың сәуір айындағы қалыптасқан нарықтық деңгейге сәйкес алынған. Зерттеу нысаны ретінде ФудМастер ЖШС-нің негізгі өнімдері қарастырылды: сүт, кефир, қаймақ, сүзбе және балмұздақ.
Ескертпе: кестелер статистикалық мәліметтерге сүйене отырып құрастырылды; бәсекеге қабілеттілік деңгейлері ұсынылған әдістемеге сәйкес есептелді.
Нәтижелер: өнім түрлері бойынша салыстырмалы талдау
4-кесте. Сүт (3,2%, 1 л)
Көрсеткіштер: сапа деңгейі, тартымдылық деңгейі, нарықтық баға, бәсекеге қабілеттілік деңгейі (БҚ), бәсекелік тұғыр
| Сауда белгісі | Сапа деңгейі | Тартымдылық деңгейі | Нарықтық бағасы, тг | БҚ | Тұғыр |
|---|---|---|---|---|---|
| ФудМастер | 9,26 | 8,07 | 114 | 0,66 | 2 |
| Агропродукт | 8,47 | 7,19 | 115 | 0,53 | 6 |
| Веселый молочник | 7,44 | 9,14 | 113 | 0,60 | 4 |
| Кайсар | 6,83 | 5,37 | 114 | 0,32 | 10 |
| Адал | 8,56 | 6,69 | 103 | 0,56 | 5 |
| Домик в деревне | 7,25 | 8,60 | 146 | 0,43 | 7 |
| Мое | 7,86 | 6,32 | 140 | 0,36 | 9 |
| Айналайын | 9,64 | 9,13 | 145 | 0,61 | 3 |
| Белое | 8,00 | 6,84 | 133 | 0,41 | 8 |
| Мумуня | 9,59 | 8,72 | 125 | 0,67 | 1 |
Көшбасшы
Мумуня — БҚ 0,67 (ішкі нарықта ең жоғары деңгей).
ФудМастер нәтижесі
ФудМастер — БҚ 0,66 (2-орын); Айналайын — БҚ 0,61 (3-орын).
Сапа қорытындысы
ФудМастер сапасы Мумунямен салыстырғанда 0,97, ал Айналайынмен 0,96. Көрсеткіштер 1-ге жақын, яғни сапа жоғары.
5-кесте. Кефир (3,2%, 1 л)
| Сауда белгісі | Сапа деңгейі | Тартымдылық деңгейі | Нарықтық бағасы, тг | БҚ | Тұғыр |
|---|---|---|---|---|---|
| ФудМастер | 9,33 | 8,50 | 115 | 0,69 | 1 |
| Агропродукт | 8,24 | 7,12 | 107 | 0,55 | 4 |
| Веселый молочник | 7,56 | 9,21 | 112 | 0,62 | 3 |
| Кайсар | 6,90 | 5,85 | 98 | 0,41 | 6 |
| Адал | 8,43 | 6,26 | 112 | 0,47 | 5 |
| Мумуня | 9,40 | 8,32 | 117 | 0,67 | 2 |
Кефир санатында бірінші орында – ФудМастер ЖШС өнімі (БҚ 0,69). Одан кейін Мумуня (0,67) және Веселый молочник (0,62) орналасқан: біріншісі сапа деңгейімен, екіншісі тартымдылық деңгейімен ерекшеленеді.
6-кесте. Қаймақ (15%, 200 г)
| Сауда белгісі | Сапа деңгейі | Тартымдылық деңгейі | Нарықтық бағасы, тг | БҚ | Тұғыр |
|---|---|---|---|---|---|
| ФудМастер | 9,46 | 8,63 | 88 | 0,93 | 1 |
| Агропродукт | 7,90 | 7,36 | 75 | 0,78 | 7 |
| Веселый молочник | 8,04 | 9,12 | 84 | 0,87 | 4 |
| Кайсар | 6,58 | 7,22 | 56 | 0,84 | 6 |
| Адал | 9,03 | 8,52 | 84 | 0,92 | 2 |
| Домик в деревне | 8,76 | 9,00 | 87 | 0,91 | 3 |
| Мумуня | 9,36 | 8,23 | 91 | 0,85 | 5 |
Қаймақ бойынша да ФудМастер ЖШС өнімі бірінші орынға ие болды. Кестелік деректер қаймақтың сапасы өте жоғары, ал тартымдылық деңгейі салыстырмалы түрде жоғары екенін көрсетеді.
7-кесте. Сүзбе (200 г)
| Сауда белгісі | Сапа деңгейі | Тартымдылық деңгейі | Нарықтық бағасы, тг | БҚ | Тұғыр |
|---|---|---|---|---|---|
| ФудМастер | 9,72 | 9,36 | 138 | 0,66 | 2 |
| Агропродукт | 8,87 | 7,78 | 96 | 0,72 | 1 |
| Веселый молочник | 8,26 | 9,12 | 124 | 0,61 | 4 |
| Кайсар | 7,84 | 6,24 | 83 | 0,59 | 5 |
| Адал | 8,38 | 8,15 | 108 | 0,63 | 3 |
Сүзбе өнімдері ішінде бірінші орында Агропродукт ЖШС (БҚ 0,72). ФудМастер (0,66) және Адал (0,63) да жоғары бәсекелік тұғырын көрсетті. ФудМастер сүзбесінің сапа және тартымдылық коэффициенттері жоғары болғанымен, нарықтық бағасының жоғары болуы нәтижесінде ол екінші орынға тұрақтады.
8-кесте. Балмұздақ
| Сауда белгісі | Сапа деңгейі | Тартымдылық деңгейі | Нарықтық бағасы, тг | БҚ | Тұғыр |
|---|---|---|---|---|---|
| ФудМастер (стаканчик) | 9,68 | 8,46 | 28 | 2,90 | 1 |
| Шин Лайн «Снеговик» | 8,06 | 9,10 | 28 | 2,60 | 2 |
| Агропродукт (стаканчик) | 7,24 | 7,63 | 26 | 2,12 | 3 |
| Вечерний Алматы | 8,20 | 8,67 | 38 | 1,90 | 4 |
| Шин Лайн «Смак пломбир» | 6,58 | 7,08 | 27 | 1,70 | 6 |
| Кайсар (пломбир) | 6,79 | 6,85 | 29 | 1,60 | 7 |
Балмұздақ санатында бірінші орында – ФудМастер ЖШС өнімі (БҚ 2,90). Кейінгі орындарда Шин Лайн «Снеговик» (2,60) және Агропродукт (2,12). «Снеговик» тартымдылық деңгейімен, ал Агропродукт төмен баға факторымен ерекшеленеді.
Қорытынды: ФудМастер өнімдерінің нарықтағы позициясы
Жалпы нәтиже
Жүргізілген талдау ФудМастер ЖШС өнімдерінің ішкі нарықта бәсекеге қабілетті екенін көрсетеді. Әсіресе кефир, қаймақ және балмұздақ өнімдері бәсекеге қабілеттілік көрсеткіштері бойынша бірінші орынға шықты.
Дамыту бағыты
Сүт пен сүзбе өнімдері екінші орынға тұрақтағандықтан, негізгі ұсыныс – өнімдердің тартымдылық деңгейін арттыру. Сонымен бірге талдау нәтижелері барлық өнім бойынша сапа деңгейі қанағаттанарлық қана емес, жоғары екенін көрсетеді.
Нақты акцент
-
Кефир
ФудМастер — көшбасшы.
-
Қаймақ
ФудМастер — көшбасшы.
-
Балмұздақ
ФудМастер — көшбасшы.
-
Сүт & сүзбе
Тартымдылықты күшейту қажет.