Қазақша рефераттар

Массивті массивке енгізу

Жоспар

  • Кіріспе 3
  • I бөлім. Бағдарламалау тіліне жалпы түсінік —
    • 1.1. Паскаль программасының негізгі элементтері 6
    • 1.2. Программа туралы жалпы түсінік 8
  • II бөлім. Массивтерді программалау —
    • 2.1. Массивтер 10
    • 2.2. Массивті массивке енгізу 15
    • 2.3. Массив элементтерін өшіру 18
    • 2.4. Массив элементтерін сызықтық (жағалап) іздеу 20
    • 2.5. Массив элементтерін екіге бөліп іздеу 22
    • 2.6. Массивті индекстері арқылы сұрыптау 26
  • Қорытынды 28
  • Пайдаланылған әдебиеттер 29

Ескерту: бұл курстық жұмыс көлемі — 28 бет.

Кіріспе

Қазіргі кезде бағдарламалау тілдерінің түрі көп. Солардың ішінде ең танымалдарының бірі — Pascal. Өйткені бұл тіл компьютерлік сауаттылықты және бағдарламалаудың бастапқы ұғымдарын үйретуге өте қолайлы. Pascal алгоритмдік тілдер арасында кең таралған тілдердің бірі болып саналады.

Pascal тілінде бағдарлама, әдетте, екі негізгі бөліктен тұрады: берілгендерді сипаттау және алгоритмдік амалдарды бейнелеу (операторлық бөлік). Берілгендер сипаттама арқылы жазылса, амалдар операторлар арқылы беріледі.

Синтаксистік құрылым

Синтаксис тұрғысынан Pascal бағдарламасын екі бөлікке бөлуге болады: бағдарлама тақырыбы және блок.

Жалпы жазылуы

Program <программаның аты>;

Блок құрамына кіретін бөлімдер

  • Модульдерді қосу
  • Белгілерді (Label) сипаттау
  • Тұрақтыларды сипаттау
  • Типтерді анықтау
  • Айнымалыларды сипаттау
  • Функциялар мен процедураларды сипаттау
  • Операторлар бөлігі

Сипаттау (бейнелеу) бөлігінде бағдарламада пайдаланылатын белгілерге, тұрақтыларға, типтерге, айнымалыларға қысқаша мәлімет беріледі (атауы, типі, мәні және т.б.). Бұл бөлімдердің барлығы бірдей міндетті түрде болуы шарт емес.

Uses: модульдерді қосу

Uses жолында бағдарламада қолданылатын модульдер тізімі беріледі. Модульдер стандартты да, пайдаланушы жасаған модульдер де болуы мүмкін.

System

Pascal тілінің негізгі процедуралары мен функцияларын және Turbo Pascal-дың қосымша командаларын қамтамасыз етеді. Әдетте, тізімде көрсетілмейді: автоматты түрде қосылады.

DOS

DOS командаларын Pascal бағдарламасында қолдануды қолдайды.

CRT

Мәтіндік режимде экранды басқаруға арналған.

OVERLAY

Оверлейлік бағдарламаларды сүйемелдейді.

PRINTER

Принтерді пайдалануды қолдайды.

GRAPH

Экранның графикалық режимімен жұмыс істеуді қамтамасыз етеді.

Аталған модульдер Turbo Pascal ортасында тиісті .TPU файлдарында орналасады (мысалы, TURBO.TPU, GRAPH.TPU).

Экранды кідірту (нәтижені көру)

Бағдарламаның орындалу нәтижесін экраннан көру үшін экранда кідіріс ұйымдастыру қажет. Оны бірнеше тәсілмен жасауға болады:

1) Readln

Readln;

2) ReadKey

<символдық айнымалы> := ReadKey;

3) KeyPressed

While NOT KeyPressed DO;

Label: белгілерді пайдалану

Label ретінде кез келген оң бүтін сан, символ немесе символдар тіркесі қолданылуы мүмкін. Белгі операторды немесе бағдарламаның белгілі бір бөлігін табу үшін қолданылады. Белгі оператордың алдында орналасып, қос нүкте арқылы ажыратылады. Қажетті операторға (немесе бөлімге) қайта оралу белгі арқылы іске асырылады. 

Label 5, 12, 45, Sum, AB;

Меншіктеу және енгізу/шығару операторлары

Меншіктеу (:=)

Берілген мәндерді айнымалыға жазу үшін меншіктеу операторы қолданылады: 

A := 15;
BC := -16.4;

Бағдарламаны әмбебап ету үшін айнымалылар мәнін өзгертіп отыратындай етіп құру маңызды: сонда бағдарлама әртүрлі мәндер үшін дұрыс жұмыс істейді.

Енгізу (READ)

Айнымалыларға мән енгізу үшін READ операторы пайдаланылады: 

READ(a1, a2, ..., an);

Мұндағы a1, a2, ..., an — айнымалы атаулары (оператор параметрлері). Оператор орындалғанда, параметрлер өздеріне сәйкес мәндерді INPUT (енгізу) арқылы қабылдайды.

Шығару (WRITE)

Нәтижені экранға шығару үшін WRITE операторы қолданылады: 

WRITE(a1, a2, ..., an);

Мұндағы параметрлер жай айнымалылар да, апострофқа алынған мәтін де болуы мүмкін. 

write('B=', B);

Мысалы, егер B = 17.15 болса, экранда B=17.15 көрінеді.

Сандарды форматтау

Бүтін және нақты сандарды белгілі бір форматпен шығару үшін айнымалы атынан кейін қос нүкте арқылы параметрлер жазылады. Нақты сан форматы екі саннан тұрады:

  • 1-сан — санға бөлінетін орын (ені)
  • 2-сан — үтірден кейінгі бөлшек цифрлар саны