Сату рентабельділігі
Кәсіпорынның техникалық-экономикалық сипаттамасы
Кәсіпорынның экономикалық жағдайын сипаттау үшін негізгі көрсеткіштер қолданылады. Бұл көрсеткіштер қаржылық тұрақтылықты және қызмет нәтижелерін жан-жақты бағалауға мүмкіндік береді.
Нарықтық қатынастарға көшу жағдайында кез келген қызметтің жауапкершілігі арта түседі. Осыған байланысты кәсіпкерлер мен ұйымдар өз мүмкіндіктерін ұтымды пайдаланып, табысты өсіру жолдарын іздейді. Бірақ мақсат қоюдың өзі жеткіліксіз: кез келген мәселені экономикалық тұрғыдан болжау, есептеу және бағалау қажет. Сондықтан экономикалық білімнің, әсіресе есептің рөлі ерекше.
Қазіргі өзгерістер кезеңі қоғам өмірінің барлық саласын қамтып отыр. Соның нәтижесінде экономиканы нарықтық қатынастарға бейімдеу, әлеуметтік-экономикалық және рухани дамуға жол ашатын демократиялық қоғам қалыптастыру міндеттері алдыңғы қатарға шықты. Соңғы жылдары ел экономикасында түбірлі өзгерістер орын алып, бұл қоғамдық және өндірістік қатынастардағы жаңа құбылыстар мен үдерістермен тікелей байланысты.
Негізгі көрсеткіштер (2007–2008 жж.)
Кәсіпорынның экономикалық жағдайын көрсету үшін негізгі көрсеткіштер пайдаланылады. Төменде “ВиГ” ЖК-нің 2007–2008 жылдардағы қаржы-шаруашылық қызметінің негізгі көрсеткіштері берілген (мың теңге).
| № | Көрсеткіштер | Өлшем бірлігі | Өткен жыл | Есепті жыл | Ауытқу | Өсу темпі |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Сатудан түскен табыс | мың тг | 43 382 000 | 45 405 901 | 2 023 901 | 104,6 |
| 2 | Өнімнің өзіндік құны | мың тг | 41 658 945 | 43 587 448 | 1 928 503 | 104,6 |
| 3 | Жалпы табыс | мың тг | 1 723 055 | 1 818 453 | 95 398 | 105,5 |
| 4 | Кезең шығындары | мың тг | 2 875 452 | 3 049 160 | 173 708 | 106 |
| 5 | Негізгі емес қызметтен түскен табыс | — | 2 277 119 | 2 527 787 | 250 668 | 111 |
| 6 | Салық салынғанға дейінгі табыс | мың тг | 1 124 722 | 1 297 080 | 172 358 | 115,3 |
| 7 | Табыс салығы | мың тг | 337 416,6 | 317 245 | -20 171,6 | 94,1 |
| 8 | Негізгі құралдардың орташа жылдық құны | мың тг | 885 806 | 824 190,5 | -61 615,5 | 93,1 |
| 9 | Қор қайтарымдылығы | мың тг | 48,9 | 55 | 6,1 | 112,4 |
| 10 | Қор сыйымдылығы | мың тг | 0,02 | 0,01 | -0,01 | 50 |
| 11 | Активтердің айналымдылығы | рет | 10,4 | 11,5 | 1,1 | 110,5 |
| 12 | Сату рентабельділігі | % | 3,9 | 4 | 0,1 | 102,5 |
| 13 | Активтер рентабельділігі | % | 15 | 14,9 | -0,1 | 99,4 |
| 14 | Таза табыс | мың тг | 787 305,4 | 979 835 | 192 529,6 | 124,4 |
Сатудан түскен табыс
+4,6%
Өткен жылмен салыстырғанда өсім.
Салыққа дейінгі табыс
+15,3%
Табыстылық динамикасы.
Таза табыс
+24,4%
Қорытынды нәтиже жақсарған.
Көрсеткіштерге қысқаша талдау
Түсім және өзіндік құн
Есепті жылы “ВиГ” ЖК-нің сатудан түскен кірісі 45 405 901 мың тг болды. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 2 023 901 мың тг немесе 4,6% өсім екенін көрсетеді.
Өнімнің өзіндік құны да артқан: өткен жылы 41 658 945 мың тг, есепті жылы 43 587 448 мың тг. Ауытқу 1 928 503 мың тг. Бұл, негізінен, сатудан түскен кірістің ұлғаюымен байланысты.
Кезең шығындары және табыс
Кезең шығындары 173 708 мың тг-ге өскен. Салық салынғанға дейінгі табыс есепті жылы 1 297 080 мың тг болды.
Табыс салығы 317 245 мың тг болып, өткен жылмен салыстырғанда төмендеген (-20 171,6 мың тг). Бұл жалпы табыс жоғарылағанымен, шегерімдерден кейінгі салық салынатын база салыстырмалы түрде төмен болғанын аңғартады.
Негізгі құралдар және қор көрсеткіштері
Негізгі құралдардың орташа жылдық құны есепті жылы 824 190,5 мың тг болып, өткен жылмен салыстырғанда 61 615,5 мың тг-ге азайған. Соған сәйкес қор қайтарымдылығы 6,1-ге өсіп, қор сыйымдылығы 0,01 деңгейіне төмендеген.
Рентабельділік және басқарушылық қорытынды
Рентабельділік көрсеткіштері кәсіпорынның сатуды ұйымдастыру деңгейін және активтерді пайдалану тиімділігін сипаттайды. Активтер рентабельділігі 0,1-ге төмендеп, 14,9% болды, ал сату рентабельділігі 0,1-ге өсіп, 4%-ға жетті. Бұл сатуды жоспарлау мен шығындарды басқаруда дәлдікті күшейту қажеттігін көрсетеді.
Таза табыс
Есепті жылғы таза табыс 979 835 мың тг болып, өткен жылмен салыстырғанда 192 529,6 мың тг-ге артқан. Бұл оң нәтиже: өнімнің өзіндік құны өскенімен, жалпы табысқа әсері шектеліп, қорытындысында таза табыстың ұлғайғанын білдіреді.