Қазақстанның білім қоғамдастығы сайты

Жоғары білім Қазақстан Гранттар

Бүгінде Қазақстанда 142 жоғары оқу орны (ЖОО) бар. Жоғары білім алуды жоспарлаған әр адам оқу орнын таңдауда бірнеше факторды салыстырады: оқу нысаны, қабылдау талаптары, қаржыландыру мүмкіндігі және болашақ мансапқа беретін артықшылықтары.

ЖОО-ға түсу талаптары

ЖОО-ға түсу үшін мектеп бітірушілер ұлттық бірыңғай тестілеуден (ҰБТ), ал колледж сияқты орта арнаулы оқу орнын тәмамдағандар кешенді тестілеуден (КТ) өтеді.

Өту балы

ЖОО-ға түсу үшін талапкер кемінде 50 балл жинауы керек (2010 жылғы дерек). Ал мемлекеттік грантқа үміткерлерден әдетте жоғары нәтиже талап етіледі.

Сұраныстағы мамандықтар

Сұранысы жоғары мамандықтарға өту балын қабылдау комиссиясы белгілейді және ол көбіне жоғары болады.

Оқуды қаржыландырудың негізгі жолдары

Оқуды қаржыландыру бірнеше тәсілмен жүзеге асады: мемлекет есебінен, мемлекеттік емес көздерден және жеке қаражат есебінен.

Мемлекет есебінен

Мемлекеттік білім гранты
ЖОО-ның ішкі гранттары
Орталық және жергілікті атқарушы органдардың гранттары мен стипендиялары

Мемлекеттік емес көздер

Атаулы стипендиялар
Халықаралық ұйымдардың гранттары
Коммерциялық және коммерциялық емес ұйымдардың жеке гранттары
Қорлардың демеушілік көмегі

Жеке қаражат

Өз қаражаты
Банк несиесі

Мемлекеттік білім гранты қалай беріледі?

Тестілеу қорытындысы бойынша конкурстық негізде үздік талапкерлерге мемлекеттік білім гранты тағайындалады. Бұл — мемлекет есебінен тегін оқу және стипендия алу мүмкіндігі.

Басым құқық

Грант алуға «Алтын белгі» иегерлері, сондай-ақ халықаралық және республикалық пән олимпиадалары мен конкурстардың жүлдегерлері басым құқыққа ие.

Кім тағайындайды?

Барлық мамандық бойынша грант саны мемлекеттік тапсырыспен белгіленеді. Гранттарды Білім және ғылым министрлігінің Конкурстық комиссиясы тағайындайды.

Жеке гранттар

Жеке грант тек талапкерге ғана емес, кез келген курс студентіне де бір семестрден бірнеше жылға дейін берілуі мүмкін. Мұндай сенімді жоғары оқу үлгерімімен және үлгілі тәртіппен ақтау қажет. Егер семестр нәтижесі талапқа сай болмаса, грант беруші жұмсалған қаржыны қайтаруды талап етуге немесе грантты басқа студентке беруге құқылы.

Мемлекеттік білім беру несиесі

Мемлекеттік білім беру несиесі кәсіби білімнің ақысын төлеу үшін конкурстық негізде беріледі. Несие алушы, жоғары оқу орны және банк арасында үшжақты келісім жасалады.

Келісімде қарастырылатын негізгі тармақтар

Оқу мерзіміне сәйкес теңгемен берілетін несиенің жоспарланған көлемі.
Несиенің мақсаты.
Несиені беру шарттары және оны өтеу мерзімдері.
Тараптардың міндеттері, соның ішінде несиені қайтару міндеттемелері (тұрақты табыс көзі бар бір немесе бірнеше еңбекке қабілетті адамның немесе заңды тұлғаның кепілдігі/сенім білдіруі).

Оқу аяқталғаннан кейін банк Сіздің оқуыңызға жұмсалған бюджеттік қаржының жалпы сомасын көрсетіп, хабарлама жібереді.

Президенттік «Болашақ» стипендиясы

«Болашақ» — Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президентінің бастамасымен құрылған халықаралық стипендия. Посткеңестік кеңістікте Қазақстан кадрларды шетелде даярлау бағдарламасын алғаш болып енгізген елдердің бірі болды.

Бағдарлама қазақстандық жастарды шетелдің алдыңғы қатарлы оқу орындарында оқытып, кәсіби тәжірибе жинақтауға және іскерлік қарым-қатынас мәдениетін меңгеруге мүмкіндік береді. Сонымен бірге стипендиаттар дамыған елдердің академиялық ортасында Қазақстанды оң қырынан танытады.

Оқу аяқталғаннан кейін түлектер мемлекеттік қызметте, халықаралық ұйымдарда және акционерлік қоғамдарда еңбек етіп, елдің жаңа басқару және бизнес элитасының қалыптасуына үлес қосады.

Жаңа білім беру кешені: Назарбаев Университеті

Назарбаев Университеті кадр даярлаудың үш деңгейлі жүйесін дамытуға бағытталған: бакалавриат (жоғары білім) — магистратура — PhD (жоғары білімнен кейінгі білім).

ЖОО таңдағанда нені ескеру керек?

Негізгі факторлар

Орналасқан жері және инфрақұрылым.
Оқу ақысы және мемлекет есебінен оқу мүмкіндігі.
Қосымша сынақтар, әңгімелесу немесе емтихан талаптары.

Сапа және мүмкіндік

Техникалық жабдықталуы және оқу ресурстары.
Оқытушылар құрамының біліктілігі.
Ғылыми-зерттеу немесе жобалық жұмыстарға қатысу мүмкіндігі.
Тіл үйрену, шетелдік тәжірибе, тренингтер және білімді шетелде жалғастыру мүмкіндіктері.

Қазақстандағы оқу нысандары

Қазақстанның жоғары оқу орындарында оқудың төрт нысаны қарастырылған: күндізгі, кешкі, сырттай және қашықтықтан оқыту.

Күндізгі оқу

Дипломда күндізгі оқу бөлімі көрсетіледі. Сабақ әдетте аптасына алты күн (кейбір ЖОО-ларда бес күн) өтеді. Сессия жылына екі рет — қысқы және жазғы кезеңде. Демалыс, негізінен, шілде мен тамыз айларында беріледі. Студенттер оқу мерзімінде әскер қатарына шақырудан босатылады.

Кешкі оқу

Дипломда күндізгі-кешкі оқу бөлімі көрсетіледі. Сабақ кешкі уақытта немесе демалыс күндері өткізіледі. Аралық аттестация сынақ және емтихан түрінде өтеді. Бұл нысан жұмыстан қол үзбей оқуын жалғастырғысы келетіндерге қолайлы.

Сырттай оқу

Дипломда сырттай оқу бөлімі көрсетіледі. Сырттай оқу өз бетінше дайындалуды және оқу орнына жылына екі рет, шамамен 20–30 күнтізбелік күнге келіп, жаңа материалды меңгеруді және сынақ-емтихандарды тапсыруды білдіреді.

Қашықтықтан оқыту (дистанциялық)

Қашықтықтан оқыту технологияларын қолдану арқылы білім алу Интернет арқылы жүзеге асады. Дистанциялық кәсіптік білім беру жеке графикпен жүргізіледі және көбіне жылына 365 күн, тәулігіне 24 сағат қолжетімді болады.

Оқып шығуға ұсынылатын құжаттар

Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы.
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2007 жылғы 19 желтоқсандағы № 638 бұйрығы: жоғары білімнің кәсіптік оқу бағдарламаларын іске асыратын ұйымдарға оқуға қабылдаудың үлгілік ережелерін бекіту туралы (Әділет министрлігінде нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне N 5115 болып енгізілген).

Пайдалы сілтемелер

1 www.edu.gov — электрондық үкімет порталы.
2 Студенттік ақпараттық кеңістік және Қазақстандағы жоғары білім туралы ресурстар (университеттердің ресми сайттары мен анықтамалықтарын да қарап шығыңыз).
3 Қазақстанның білім қоғамдастығы сайттары және профильді платформалар.

Интернет арқылы іздеу кеңесі

Тақырып бойынша қосымша материалдарды іздеу үшін іздеу жүйелерінде «Қазақстандағы жоғары білім», «жоғары білім алу», «мемлекеттік грант», «оқу нысандары» сияқты кілт сөздерді қолданып көріңіз.

Қорытынды

ЖОО таңдауда оқу нысаны мен қабылдау талаптарын ғана емес, қаржыландыру көздерін, грант пен несие шарттарын, сондай-ақ оқу сапасы мен халықаралық мүмкіндіктерді қатар бағалау маңызды. Дұрыс таңдау — болашақ кәсіби жолыңыздың берік негізі.