Банктің ресурстарының қалыптастыру сипаты
Кіріспе
Бүгінгі әлемде ел экономикасының дамуы және нарықтық қатынастардың орнығуы банк саласында ресурстарды қалыптастыру, реттеу және олардың көздерін жоспарлау мәселесін ерекше өзекті етеді. Екінші деңгейлі банктер, бір жағынан, шаруашылық субъектілерінің уақытша бос ақшалай қаражаттарын тартады, екінші жағынан, сол қаражаттар есебінен кәсіпорындар мен ұйымдардың әртүрлі қажеттіліктерін қанағаттандыратын мамандандырылған институт ретінде қызмет етеді.
Пассивтік операциялардың рөлі
Банктің қызметін жүзеге асыруға қажетті ресурстар ең алдымен пассивтік операциялар арқылы жинақталады.
Активтік операциялармен байланыс
Пассивтердің құрылымы банк жүргізетін активтік операциялардың ауқымы мен бағытын айқындайды, ал банк саясатының өзгеруі ресурстардың сипатына тікелей әсер етеді.
Банк ресурстары: ұғымы және ауқымы
Банк ресурстары ұғымы банктің несиелік ресурстары түсінігінен кең. Себебі ресурстар тек несиелеуге ғана емес, сонымен қатар өзге де активтік және комиссиондық операцияларды қаржыландыруға пайдаланылады. Банктің мақсаты — өтімділікті қамтамасыз ете отырып, жұмылдырылған қаражаттарды табыс әкелетін бағыттарға тиімді орналастыру.
Ресурстардың негізгі құрамы
- Меншікті қаражат — банк капиталының негізі, тұрақтылық пен тәуекелді жабудың бастапқы тірегі.
- Тартылған қаражат — депозиттер және өзге де клиенттік қаражаттар арқылы қалыптасатын негізгі ресурс базасы.
- Қарыз қаражат — банкаралық несие және басқа да қарыз тарту құралдары арқылы толықтырылатын ресурстар.
Зерттеудің өзектілігі
Қазіргі нарықтық экономика жағдайында екінші деңгейлі банктер үшін ең маңызды міндеттердің бірі — банк ресурстарының қалыптасу көздерін дұрыс таңдап, оларды тиімді жоспарлау. Бұл мәселе жаңа құрылған банктер үшін де, ұзақ уақыттан бері жұмыс істеп келе жатқан банктер үшін де бірдей маңызды: ресурстарды жинақтау ғана емес, оларды табыстылық пен өтімділік теңгерімін сақтай отырып орналастыру қажет.
Өтімділік
Ресурстар банктің төлем қабілеттілігін үздіксіз қамтамасыз етуі тиіс.
Табыстылық
Жұмылдырылған қаражат табыс әкелетін бағыттарға орналастырылуы қажет.
Тәуекелді басқару
Пассивтер құрылымы активтік операциялардағы тәуекел деңгейіне ықпал етеді.
Жұмыстың мақсаты және құрылымы
Бұл курстық жұмыстың негізгі мақсаты — қазіргі нарық талаптарына сай банктің ресурстарын (меншікті және тартылған қаражаттар жиынтығын) тиімді орналастырудың бағыттарын көрсету, олардың қалыптасу көздерін жоспарлау, реттеу және қалыптастыруға қатысты мәселелерді жүйелі түрде ашу.
I-бөлімде қарастырылатын мәселелер
- Банк ресурстарының ұғымы, мазмұны және құрылымы.
- Ресурстарды жоспарлау және оларды құқықтық реттеу қағидаттары.
II-бөлімде қарастырылатын мәселелер
- Банктің меншікті қаражаттары: меншікті капитал және оның жеткіліктілігі.
- Банктің тартылған қаражаттары: депозиттік операциялар (депозиттер, салымдар/аманаттар қабылдау) және депозиттік емес операциялар (банкаралық несие).
- Инвестициялық операциялардың банк ресурстарын орналастырудағы үлесі.
Дереккөздер және жұмыс көлемі
Жұмысты дайындау барысында жан-жақты ізденіс жүргізіліп, А.Ә. Ілияс, С.Б. Мақыш, А.А. Әбішева, С.А. Святова, Ғ.С. Сейітқасымов, Н.Н. Хамитов еңбектері қорытындыланып пайдаланылды. Курстық жұмыс көлемі — 61 бет.
Түйін
Екінші деңгейлі банктер үшін ресурстардың қалыптасу көздерін дұрыс жоспарлау — өтімділікті сақтау, тәуекелді басқару және табыстылықты арттырудың шешуші шарты.