Есептемегенге бәрі түгел
Сауда мен достық
Адамның сау басын саудаға салуы — тәуекелі көп іс. Ең бастысы: саудаға достық жүрмейді. Базарда әркім өз пайдасын көздейді, сондықтан қарым-қатынас та есепке құрылуы мүмкін.
Сауда түбі — борыш, ал шаруа түбі — кеніш. Бұл сөз еңбекпен келген ырыс тұрақтырақ, ал орынсыз сауда қарызға тіреуі мүмкін екенін еске салады.
Есеп пен нарық
Базар — көп адам өтетін, көп мінез көрінетін орта: базарда мың кісіні көресің, әркім өз ыңғайына қарай амандасып, өз арбасын тартады. Сол себепті үйдегі есепті базардағы нарық бұзады — жоспарды сыртқы жағдай өзгертіп жіберуі мүмкін.
Өсу мен көбейю
- Теңге тиыннан өседі.
- Жылқы құлыннан өседі.
Есептің мәні
- Есепсіз дүние жоқ.
- Сөзіңе қарап, саудагер екеніңді аңғардым.
Ақша кетуге тырысады, ал адам есеп ұстауға тырысуы керек. Өйткені жұмсалмаған шығынның да, жиналмаған қордың да сұрауы бар.
Жинақ, үнем және тәртіп
Үнем — үлкен байлықтың емес, тәртіптің жемісі. Қолда бардың қадірі кейде білінбейді, ал уақытында жиналған аз дүние кейін қор болады.
Күнделікті қағидалар
- Алтын тапсаң, санап ал.
- Ескі киімді баптағаның — жаңа киімді сақтағаның.
- Қолда барда алтынның қадірі жоқ.
Үнемнің бейнесі
- Тамшыдан тама берсе, дария болады.
- Судың да сұрауы бар.
- Есептемегенге бәрі түгел көрінеді.
Сауын ішсең — мың күндік, ал сойып жесең — бір күндік. Яғни пайдалыны сақтап, өнім беретінін көбейту — ұзаққа жеткізеді.
Үзіп жеген үнемге жатпайды. Сондықтан қасықтап жинағанды шөміштеп төкпе: аз-аздан құраған қорды бір сәттік әуестікке шашып жіберме.
Асығыстықтан сақтану
Кейде жақын мүмкіндік көзді байлайды: базары жақын байымас деген сөз — күнде қол созымда тұрған нәрсе қадірін кетіріп, тәртіпті әлсірететінін білдіреді. Қолдағының құны жоқ деп қарау да сол қателікке бастайды.
Мал бағу мысалы
Жаман қойшы жайлауынан бір күн жейді, жақсы қойшы жайлауынан мың күн жейді. Яғни бір күндік пайдаға бола ертеңгі берекені құрбан етпеу керек.
Шашу оңай, ал жинау қиын. Осыны ұмытпаған адам қаржысын да, уақытын да, еңбегін де ұқыпты ұстайды.