Қаржылық қатынастардың объектісі ретіндегі қаржы ресурстары мен қорлары
Кіріспе
Қаржы ұғымы француз тіліндегі «қолдағы ақша, кіріс» мағыналарымен байланысты. Мемлекеттің қалыптасуы және оның дамуына сәйкес тауар-ақша айырбасының кеңеюі нәтижесінде қаржы экономикалық өмірдің маңызды категориясына айналды. Ол ақша қаражаты қорларын және оларды қалыптастыру мен пайдалану процесін сипаттайды.
Негізгі мәні
Қаржының мәні ең алдымен тауар-ақша қатынастарын білдіруімен айқындалады.
Материалдық негізі
Мемлекеттік кірістер мен қорлардың басты көзі — ішкі жалпы өнім, ал оның құрамды бөлігі — ұлттық табыс.
Ақша қоры — мемлекеттің қолындағы ірі экономикалық ресурс. Осы ресурстарды қаржы арқылы бөлу және қайта бөлу негізінде мемлекет өндірістің дамуына, өндіру мен тұтыну ауқымына ықпал етіп, маңызды әлеуметтік-экономикалық міндеттерді шешеді.
Қаржының экономикалық жүйедегі орны
- Қаржы — ақша қатынастарының ажырамас бөлігі, бірақ ол экономикалық жүйедегі барлық ақша қатынастарын толық қамтымайды.
- Ол, негізінен, табыс пен қорлардың қозғалысына қатысты айырықша ақша қатынастарын білдіреді.
- Қаржы қатынастарының көрінісі әрқашан ақшалай нысанда болады: ақша болмаса, қаржы да болмайды.
Маңызды логикалық түйін
Кез келген ақша қатынасы қаржы қатынасы бола бермейді, бірақ кез келген қаржы қатынасы — ақша қатынасы.
Қаржы қатынастары өзінің табиғаты бойынша бөлгіштік қатынастарға жатады. Қаржының көмегімен экономиканың барлық құрылымдық бөліктерінде және шаруашылық жүргізудің әртүрлі деңгейлерінде қоғамдық өнім құнын қайта бөлу процестері жүзеге асады. Дәл осы бөлгіштік сипат қаржыны экономикалық категория ретінде айқындайтын басты белгілердің бірі.
Қаржының айрықша белгілері
Қорларды қалыптастыру
Ақша қорларын құру және оларды жүйелеу.
Мақсатты жұмсау
Қорларды нақты міндеттерге бағыттап пайдалану.
Директивалық сипат
Міндетті төлемдер мен нормативтік талаптардың болуы.
Баламалылықтың болмауы
Қаржыға тепе-тең айырбас қағидасы тән емес.
Анықтама
Қаржы — бұл қоғамдық өнімді бөлу және қайта бөлу процесінде туындайтын ерекше экономикалық қатынастардың жиынтығы. Нәтижесінде ұдайы өндіріс қатысушыларының әртүрлі қажеттіліктерін өтеу үшін олардың ақшалай табыстары мен қорлары қалыптасады және пайдаланылады.
Басқаша айтқанда, қаржы — ақшалай қорларды қалыптастыру, бөлу және пайдалану барысында пайда болатын экономикалық қатынастар.
Қаржының қажеттілігі неден туындайды?
- Тауар-ақша қатынастарының болуы және дамуы.
- Қоғамдық дамудың әлеуметтік-экономикалық қажеттіліктері.
- Табыстарды қалыптастыру және ресурстарды жұмсауды бақылау қажеттілігі.
Қаржының басты арналымы
Қаржының негізгі міндеті — мемлекет пен шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржы ресурстарына деген қажеттілігін қамтамасыз ету және бұл ресурстардың тиімді әрі мақсатты жұмсалуына бақылау жасау.
І. Құндық категория ретіндегі қаржының ұғымы, мәні және қажеттілігі
1.1 Ұлттық өндіріс көлемдерін өлшеу
Ұлттық экономиканы бағалауда қолданылатын өлшемдер мен көрсеткіштер.
1.2 Құндық категориялардың өзара байланысы
Баға, еңбекақы, несие және қаржы: ұқсастықтар мен айырмашылықтар.
1.3 Қаржы ресурстары мен қорлары
Қаржылық қатынастардың объектісі ретіндегі ақша қорларының мәні.
ІІ. Қоғамдық ұдайы өндірістегі қаржы және қаржы жүйесін талдау
Қорытынды
Қаржы — қоғамдық өнім құнын бөлудің және қайта бөлудің нәтижесінде қалыптасатын, ақшалай қорларды жасау мен пайдалануды қамтамасыз ететін айрықша экономикалық қатынастар жүйесі.
Пайдаланылған әдебиеттер
Бұл бөлім әдетте қаржы теориясы мен экономикалық талдау бойынша оқу құралдары, ғылыми мақалалар және нормативтік құжаттар тізімімен толықтырылады.