Өзіндік бақылауға арналған сұрақтар мен тапсырмалар
Эксперимент нәтижесін тәжірибеге енгізу: қорытындыдан іске дейін
Экспериментті зерттеу толық аяқталды деу үшін тек ғылыми қорытынды жасау жеткіліксіз. Қорытындыларға сүйеніп, тәжірибелік ұсыныстар әзірленіп, олар нақты білім беру тәжірибесіне енгізілуі қажет. Алайда алынған нәтижелерді өмірге енгізбес бұрын, олардың нақты педагогикалық жағдайға сәйкестігін салыстырып, дәлелді түрде негіздеу маңызды.
Неге сәйкестендіру қажет?
Бірдей нәтиже әр мектепте, әр сыныпта немесе әр оқушы тобында бірдей әсер бермеуі мүмкін. Сондықтан енгізу шешімі нақты психологиялық-педагогикалық контексті ескере отырып қабылданады: оқушылардың ерекшелігі, ұжымның ахуалы, ресурстар, уақыт, оқу бағдарламасы және ұйымдық талаптар.
Психологиялық-педагогикалық жағдайды анықтауға бағытталған сұрақтар
-
Алынған тәжірибелік деректер нақты қандай педагогикалық тәжірибе мәселесімен байланысты?
-
Эксперимент нәтижесіне сүйене отырып, осы тәжірибеде нені оңтайлы өзгертуге болады?
-
Өзгерісті қалай қисынды ұйымдастырып, аз күш жұмсай отырып, көбірек нәтиже алуға болады?
-
Нәтижелерді тәжірибеге қандай кезекпен енгізген дұрыс?
-
Енгізуден күтілетін тиімділікті қалай бақылауға болады?
-
Енгізу үдерісінің толық әрі нәтижелі аяқталғанын қандай критерийлер арқылы анықтауға болады?
Ғылыми тұжырымнан енгізу бағдарламасына дейін
Ғылыми тұжырымдар тәжірибелік жұмыс барысында алынған нәтижелерге, құбылыстар мен үдерістердің ішкі қажетті байланыстары туралы білімге, олардың өзара жинақталуына, сондай-ақ даму заңдылықтарын түсіндіретін теориялық негіздерге сүйенеді. Осы ғылыми қорытынды негізінде зерттеу нәтижелерін тәжірибеге енгізудің бағдарламасы мен ұсыныстары жасалады.
Енгізу бағдарламасы нені қамтуы керек?
Мұндай бағдарламада нәтижелерді тәжірибеге енгізуге қатысты сұрақтарға нақты әрі дәл жауап беріледі және жұмысты жүргізудің жоспары құрылып, орындалуы басқарылатын деңгейге жеткізіледі.
Нақты қадамдар
Енгізу бойынша орындалатын әрекеттер тізбегі және олардың логикасы.
Мерзімдер
Әр қадамның орындалу уақыты, кезеңдер бойынша уақыт шегі.
Жауапты тұлғалар
Орындаушылар, үйлестірушілер және бақылауға жауапты тараптар.
Критерийлер мен белгілер
Нәтиже мен үдерісті бағалау өлшемдері, табыс индикаторлары.
Есеп беру форматы
Мониторинг жүргізу, нәтижені тіркеу және қорытынды есепті рәсімдеу тәртібі.
Енгізу бағдарламасы мен жоспар, әдетте, зерттеу авторымен келісіліп әзірленеді. Бұл ғылыми дәлдікті сақтап, тәжірибеде бұрмалануды азайтуға көмектеседі.
Өзіндік бақылауға арналған сұрақтар мен тапсырмалар
Төмендегі сұрақтар мен тапсырмалар педагогикалық зерттеу жүргізу логикасын түсінуді тереңдетуге және зерттеушілік құзыреттерді жүйелеуге бағытталған.
-
«Педагогикалық зерттеу» ұғымына өз түсіндірмеңізді беріңіз. Ұғымның құрылымдық сызбасын (ұғым «ағашын») құрастырыңыз.
-
Мұғалімнің зерттеушілік қызметінің мәні неде? Ол мұғалімнің кәсібилік деңгейіне қалай әсер етеді?
-
Педагогикалық тәжірибе өтетін мектептің ғылыми мәселелерінің ерекшеліктеріне талдау жасаңыз.
-
Қарастырып отырған психологиялық-педагогикалық мәселе бойынша әдебиеттер каталогын құрастырыңыз.
-
Болашақ мұғалімдердің ғылыми-зерттеу жұмыстарының мәні неде?
-
Ғылыми-педагогикалық зерттеу жүргізудегі үлгілеудің (модельдеудің) орны қандай?
Логикалық тәртіпке келтіріңіз
Төмендегі ұғымдарды зерттеу логикасына сай реттеңіз:
-
Зерттеу қызметі барысында қандай кәсіби құнды сапалар қалыптасады?
-
Педагогикалық зерттеудің негізгі кезеңдерінің дербес кестесін құрастырыңыз; әр кезеңнің мақсатын анықтаңыз.
-
Білім саласындағы өзіңіз таңдаған ғылыми мәселенің өзектілігін негіздеңіз.
-
Таңдап алған ғылыми мәселе бойынша әдебиетке шолу жасаңыз.
-
Педагогикалық зерттеулердің түрлерін және олардың ерекшеліктерін атаңыз.
-
Педагогикалық тәжірибедегі эксперименттік және бақылау топтары арасындағы айырмашылық туралы көзқарасыңызды негіздеңіз. Бұл топтардың зерттеудегі орны қандай?
-
Объект пен зерттеу нысаны (пән) арасындағы айырмашылықты түсіндіріңіз.
-
Эксперименттің мақсаты, міндеттері және болжамы дегеніміз не?
-
Әдістемелік зерттеулердің эмпириялық зерттеулерден айырмашылығы неде? Теориялық зерттеулердің ерекшелігін сипаттаңыз.
-
«Педагогикалық зерттеу әдісі» ұғымын анықтаңыз. Әртүрлі әдебиеттерден педагогикалық зерттеуге берілген анықтамаларды жинақтаңыз.
-
Мектепте сабақтарға қатысу барысында қандай зерттеу әдістері жиі қолданылатынын талдаңыз.
-
Тәжірибе жүргізудің ерекшелігі неде? Тәжірибенің құрылымдық компоненттерінің иерархиялық байланыстарына талдау жасаңыз.
-
Педагогикалық тәжірибе кезінде оқушы тұлғасын және ұжымды зерттеуге арналған бағдарлама құрастырыңыз.
-
Оқытушының тапсырмасы бойынша сауалнамалар деректерін қолмен өңдеуді орындаңыз.
-
Жаңашыл педагогтердің тәжірибесін зерттеу қызметін жүзеге асыру деңгейі бойынша талдаңыз. Олардың әдістемесі жаңашылдық ерекшелігін қандай деңгейде қамтамасыз етеді?
-
Педагогикалық зерттеу әдістері туралы білімнің мәнін қалай түсіндіресіз?
-
Эксперименттік деректерді статистикалық өңдеу не үшін қажет?
-
Педагогикалық зерттеулерде орташа арифметикалық көрсеткіш қалай есептеледі?
-
Корреляция ұғымына түсінік беріңіз.