Еркек дауысты әйелде ұят болмас, Қатын дауысты еркекте қуат болмас
Нақыл сөздер: ер мен әйел, отбасы, сыйластық
Төмендегі ойлар — тұрмыс пен мінез, ерлі-зайыптының жарасымы, сый-құрмет пен жауапкершілік туралы халық нақылдары. Әр сөйлем қысқа болғанымен, астарында өмірлік өлшем жатыр.
Жарасым мен мәртебе туралы
Асыл жар — ердің сәулеті. Жақсы жұбай — жарым бақыт.
Қарама-қарсы қою арқылы түйін
- Алтын басты әйелден, бақыр басты еркек артық.
- Жаман ерден жайдағы жақсы, жаман қатыннан бойдағы жақсы.
- Еркек дауысты әйелде ұят болмас, қатын дауысты еркекте қуат болмас.
Жақсы жардың құдіреті
- Жақсы әйел жаман еркекті еркек етеді, жаман еркек жақсы әйелді келсап етеді.
- Жаман әйел жақсы еркекті ез қылады, жақсы әйел жаман еркекті ел қылады.
- Жақсы әйел жаман ерін хан қылады, жаман әйел жақсы ерін даң қылады.
Тіршілік ырғағы
- Ерте тұрған еркектің ырысы артық.
- Ерте тұрған әйелдің бір ісі артық.
Татулық, ұрыс және келісім
Араға сөз түсірме
Ерлі-зайыптының ортасына есі кеткен отырар.
Ұрыс та болады
Ерлі-қатын ұрысар да керісер, керісер де келісер.
Нәтиже — көңіл күй
Ерлі-қатын тату болса шырағы жанар, ерлі-қатын араз болса өмірден көңілі қалар.
Өсиет: қадірлеу мен құрмет
Сый — сақтайтын өлшем
- Өз жарыңды жаттай күт — жат көрсін де түңілсін.
- Бір-біріңді қадір тұт — жұрт үлгі алсын, үңілсін.
Құрметтің қайтарымы
- Ері әйелін сыйласа — ердің бақыт тапқаны.
- Ерін елі сыйласа — әйел бақыт тапқаны.
Қосымша нақылдар
Аймауыттай ат мінсең, жақын болар алысың.
Адалынан жар сүйсең, оңғарылар бар ісің.
Бірінші әйел — шекер, екінші әйел — бекер.
Сыланайын десем, байдан қорқам; сыланбайын десем, тоқалдан қорқам.
Әйел жомарттық қылғанда, еркек намарттық қылғаны — өлім.
Жаман еркек той бұзар, жаман әйел үй бұзар.
Жақсы әйел жаман еркекке біткен бақ.
Жақсы жер, алтын қоныс — алтын тақ.