Бақылау жұмысына дайындық
Бақылау жұмысына дайындық
Бақылау жұмысын сапалы ұйымдастыру үшін мұғалім ең әуелі тексерілетін объектіні және бақылаудың мақсатын дәл анықтап алуы қажет. Объект пен мақсат оқушыларға түсінікті, ал мақсат нақты әрі өлшенетін болуы тиіс.
1) Объект пен мақсатты нақтылау
Мысалы, оқушылар меңгерген «Функциялар және олардың графиктері» тақырыбы бойынша бақылаудың объектісі ретінде: функция ұғымын және функцияның берілу тәсілдерін алуға болады.
Мақсатты нақты тұжырымдау үлгілері
- Оқушылардың бірмәнділік қасиетін түсінуі (x және y айнымалылары арасындағы функционалдық тәуелділік) және нақты тәуелділікте бұл қасиеттің орындалуын тексере алуы.
- Формуламен берілген функциядан кестелік және графиктік тәсілге ауыса алуы.
2) Мақсатқа сай бақылау амалын және тапсырма түрін таңдау
Қалыптасқан объект пен мақсатқа сәйкес бақылау амалын дұрыс таңдау маңызды. Тапсырманың түріне қарай оқушыдан шешімді қалай ұйымдастыратыны, қандай тәсілді қолданатыны және жауабын қалай негіздейтіні талап етіледі.
«Ұғым ішінде қорытындылау» дағдысын тексеретін тапсырмалар
Тапсырма 1
y айнымалысы (төртбұрыштың ауданы) мен x айнымалысы (төртбұрыштың ұзындығы) арасындағы байланыс функция бола ма, егер төртбұрыштың ені 7 см екені белгілі болса? Жауабыңды түсіндір.
Тапсырма 2
a және b айнымалылары арасындағы байланыс функция бола ма, егер байланыс әртүрлі жағдайлар арқылы берілсе? Әр жағдайда жауабыңды міндетті түрде негізде.
Осындай тапсырмаларды байланыс кесте немесе график арқылы берілген жағдайларға да қолдануға болады. Оқушыларға екі айнымалы арасындағы тәуелділік ұсынылып, оның функция екенін дәлелдеу (немесе теріске шығару) талап етіледі.
Формуладан кесте құру және график салу
Бақылау жұмысына формуласы белгілі болған жағдайда функцияны анықтайтын кесте құру және график салу тапсырмалары да енуі қажет.
Үлгі тапсырма
x және y айнымалыларының тәуелділігі формуламен берілген. Аргумент тек мына мәндерді қабылдайды: -5; -1/3; 0; 1/3; 3 (тек қана осы мәндер). Көрсетілген тәуелділік функция бола ма? Осы тәуелділікке арналған кесте құр және графигін сал.
Бақылау жұмысының мазмұны қойылған мақсатқа сай болуы үшін мұғалім тапсырмалардың шешілу жолдарын жан-жақты талдап, оқушылар жіберуі мүмкін барлық қателерге алдын ала назар аударуы керек.
3) Бағалау өлшемдерін алдын ала ойластыру
Мұғалім бақылау жұмысын қалай бағалайтынын алдын ала анықтап алуы тиіс: қандай қателер қате, ал қайсысы кемшілік ретінде есептеледі, олардың бағалауға әсері қандай болады.
Жалпы бағалау өлшемдері мен талаптары оқушыларға алдын ала белгілі болуы қажет — бұл әділдікті қамтамасыз етеді және оқу әрекетін мақсатты түрде ұйымдастыруға көмектеседі.