Педагогикалық мониторинг
Педагогикалық мониторинг ұғымы, оның зерттеу қызметіндегі мәні мен орны
Бұл сабақ жоспары педагогикалық мониторингтің мәнін ашуға және ғылыми ақпаратты жүйелеудің негізгі тәсілдерін сипаттауға бағытталған. Мониторинг педагогикалық объекті мен құбылыстың күйін, өзгеріс динамикасын және нәтижелілігін деректер арқылы айқындауға көмектеседі.
1) Педагогикалық мониторинг: дереккөздер және олардың рөлі
Педагогикалық мониторинг — атқарылған жұмыстың нәтижелерін, сондай-ақ баспа дереккөздері (монография, диссертация, журнал мақаласы және өзге жарияланымдар) арқылы педагогикалық объекті мен құбылыстың жағдайын зерделеу.
а) Монографиялар
Монография — белгілі бір мәселені жан-жақты қамтитын ғылыми еңбек. Қалыптасқан талап бойынша мұндай еңбектің көлемі шамамен 100 бет болады. Негізгі жұмыс тәсілдері: мәтінді мұқият талдау, дәйексөздерді дәл белгілеу, библиографияны және пәндік көрсеткіштерді тексеру.
ә) Журнал мақалалары мен жинақтар
Әртүрлі басылымдардағы жаңа жарияланымдарды жүйелі түрде қарап отыру маңызды. Мысалы: «Халықтық білім», «Ауыл мұғалімі», «Педагогика» және басқа басылымдар.
б) Ғылыми мақалалар
Ғылыми мақалалар көбіне зерттеліп отырған мәселенің проблемалық қырын ашады. Мұнда жаңа деректер жарияланып, тақырып терең әрі жан-жақты талданады.
в) Диссертациялар
Диссертация — белгілі бір мәселені ұзақ уақыт бойы зерттеудің нәтижесін жүйелі түрде баяндайтын ғылыми еңбек. Онда түсіндірмелік ақпарат беріледі, зерттеудің логикасы ашылады, эксперименттік жұмыстың нәтижелері көрсетіледі. Диссертацияның қысқаша мазмұны автореферат түрінде рәсімделеді.
2) Мониторинг: ақпаратты жинау ғана емес, өңдеу және жіктеу
Педагогикалық мониторинг ақпаратты жинақтаумен шектелмейді. Ол жиналған материалдарды өңдеу, жүйелеу және талдауға бағытталған әдістемелерді де қамтиды.
-
а) Материалдарды карточкаға түсіру
Кітапханалық үлгідегі карточкаларда дереккөздің атауы, авторы, шыққан жылы мен орны, сондай-ақ қысқаша мазмұны мен қарастырылатын мәселелері көрсетіледі.
-
ә) Түсіндірмелік жазбалар
Дереккөз мазмұнына және жүргізілетін жұмысқа қатысты нақты әрі қысқа сипаттамалар беріледі; маңызды нәтижелер мен байқаулар тіркеледі.
-
б) Тезистік конспектілеу
Оқылған материалдардың негізгі идеялары логикалық бірізділікпен тезис түрінде жазылады және қысқа конспект жасалады.
-
в) Рефераттау
Зерттеу еңбегінің қысқаша әрі логикалық мазмұнын құрастыру. Нәтижесінде басты идеялар айқындалады, деректер бағаланады және өз зерттеу материалына қатынас нақтыланады.
-
г) Дәйексөз келтіру
Конспектілеудің бір түрі: дереккөзден алынған үзіндіні барлық библиографиялық деректерімен дәл беру. Дәйексөз келтіру өз көзқарасын негіздеуге немесе автор позициясын талдап, сын тұрғысынан қарастыруға көмектеседі.