Сынып оқушыларының жанұяларымен танысу
Жасөспірімдік кезең: тәрбиелеу мен өзін-өзі тәрбиелеудегі ерекшелік
Тәрбиелеу және өзін-өзі тәрбиелеу мүмкіндігі тұрғысынан жасөспірімдік шақтың өзіндік өзгешелігі бар. Бұл кезең көбіне өзгермелі, өтпелі кезең ретінде сипатталады, өйткені осы уақытта баланың психикалық және физикалық дамуы, іс-әрекеті мен жеке басының құрылымында түбірлі өзгерістер жүреді.
Сондықтан қарым-қатынас формаларын, оқу-тәрбие іс-әрекетін ұйымдастыруды, сондай-ақ әлеуметтік педагог пен айналасындағы ересектер тарапынан басшылық стилін қайта қарастыру қажет болады.
Кенет өзгеретін мінез-құлық нені білдіреді?
Кеше ғана сыпайы болған жасөспірімнің мінезінде аяқ астынан дөрекілік, әдепсіздік, қиқарлық, тәртіпсіздік байқалуы мүмкін. Ол ересектердің айтқанын талғаммен, сын тұрғысынан қабылдап, дәлелді әрі қисынды уәж талап етеді.
Мұндай өзгерістер тәжірибесі аз мұғалім мен тәрбиешінің жасөспіріммен ортақ тіл таба алмауына әкеліп соғуы ықтимал. Сондықтан әлеуметтік педагогтар тәрбие жұмысын ұйымдастырғанда осы ерекшеліктерді міндетті түрде ескеруі керек.
Құндылықтар мен адамгершілік сана қалыптасатын уақыт
Жасөспірімдік жас — дүниетанымның, адамгершілік сенімнің, принциптер мен арман-мұраттың, бағалау өлшемдерінің белсенді қалыптаса бастайтын шағы. Дәл осы кезеңде балаларда адамгершілік сана-сезімнің іргетасы қаланады. Мұны әлеуметтік педагогтар ерекше назарда ұстауы тиіс.
Жасөспірім тұлғасының қалыптасуы оның адамгершілік іс-әрекеті мен өнегелілік тәжірибесінің сипатына тікелей байланысты. Бұл — баланың өз әрекетін бағалауы, жауапкершілік алуы және мінез-құлық нормаларын саналы таңдауы күшейетін кезең.
Өзіндік сана: «Мен» бейнесін ашу және ішкі әлемге қызығушылық
Жасөспірімдер үшін өсіп-жетілудің маңызды қыры — өзіндік сана-сезімнің қалыптасуы және өзін жеке тұлға ретінде танып, өз қажеттіліктерін түсіну. Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, бұл жаста жасөспірімнің өз ішкі өміріне, жеке басындағы қасиеттерге деген қызығушылығы артады.
Ол өзіне үңіліп, «менін» ашады, өзіндегі күшті және әлсіз жақтарды білуге ұмтылады. Бұл үдеріс жасөспірімнің бүкіл психикалық өміріне, танымдық әрекетінің сипатына, айналасындағылармен көзқарасы мен адамдармен қарым-қатынасының қалыптасуына ықпал етеді.
Не өзгереді?
Танымдық қызығушылық, өзін бағалау, еркіндікке ұмтылыс және дербес шешім қабылдау қажеттілігі күшейеді.
Не қиындық тудырады?
Сыншылдықтың артуы, эмоциялық тұрақсыздық, ересектердің талаптарына қарсылық көрсету, тәртіп бұзуға бейімділік.
Педагогке не маңызды?
Қарым-қатынаста теңқұқылы диалог құру, дәлелмен сөйлеу, бала тәжірибесін кеңейтетін орта қалыптастыру.
Әлеуметтік педагогтың ата-аналармен жұмысы
Ата-аналармен жүргізілетін жұмыстың оқу жылына арналған басты мақсаты — мектеп пен жанұяның өзара түсіністігін нығайтып, баланың дамуына бағытталған келісілген іс-қимылды қамтамасыз ету.
Негізгі міндеттер
- Тәрбиеге кешенді көзқарасты жүзеге асыруда мектеп пен жанұяның өзара түсіністігі мен келісілген іс-қимылын қамтамасыз ету.
- Жанұяда және мектепте ата-аналардың тәрбиелеу белсенділігін барынша дамыту.
- Әрбір жанұяда балаларды жан-жақты дамыту мен тәрбиелеуге қажетті жағдайлар жасауға жәрдемдесу.
- Балаларды еңбекке тәрбиелеу және денесін шынықтыру бағытында ата-аналардың белсенділігін жүйелі түрде күшейтуге көмектесу.
- Сынып ұжымы дәстүрлерінің дамуына және белсенділіктің өсуіне ықпал ету.
Оқу жылына арналған жұмыс бағыттары (үлгі жоспар)
| Мерзімі | Педагогикалық ағарту тақырыптары | Жанұялармен жеке-дара жұмыс | Ата-аналар комитетімен жұмыс |
|---|---|---|---|
| Қыркүйек | Оқушыларды дамытудың әлеуметтік-психологиялық жағдайы және оның баланың жеке басына әсері |
|
Ата-аналар жиналысын өткізуге дайындық: ата-аналар комитеті мүшелері мен белсенді топ өкілдерін іріктеу; жұмыс жоспарын құру. |
| Қазан | Сіз өз балаңызды мектепте қандай ұжымда көргіңіз келеді? Бұл үшін тәрбиешілер не істеуі керек? | Жанұяларға бару; ақыл-кеңес беру; пікірлесу. | Сыныптың тәрбие жұмысына ата-аналарды тарту жолдарын нақтылау, жоспарды келісу. |
Ескерту: Берілген жоспар мәтіндегі үзіндіге сүйеніп өңделді; қажет болса, айлар мен тармақтарды мектептің нақты жағдайына сәйкес толықтыруға болады.