Тауар сапасының бәсекеге жарамдылығы
Мазмұны
Бөлімдер
- Кіріспе 3
- I. Сапа және оның теориясы 7
-
- Сапа көрсеткіштерінің мәні мен қызметі 7
- Тауар сапасының бәсекеге жарамдылығы 8
- Сапа көрсеткіштері —
- II. Сапаны басқару 11
-
- Өнім сапасын басқару жүйесі 11
- Стандарт және стандарттау ұғымы 13
- Сапаға қойылатын талаптар —
- III. Қазақстан Республикасындағы сапа менеджменті жүйесін жетілдіру 15
- Қорытынды 20
- Пайдаланылған әдебиеттер 23
- Қосымша 24
Қысқаша сипаттама
Бұл мәтін сапа ұғымының теориялық негіздерін, өнім сапасының бәсекеге қабілеттілікке әсерін және нарық жағдайында сапаны басқарудың маңызын талдайды. Негізгі ой: бүгінгі экономикада табысты өсіру тек шығынды қысқартумен шектелмейді — тұтынушы құндылығын арттыру, сапа, жаңашылдық және сервисті күшейту шешуші факторға айналды.
Жұмыс көлемі
21 бет
Фокус
Сапа, бәсеке, менеджмент
Кіріспе
Зерттеу жұмысының өзектілігі
ХІХ ғасырдағы француз экономисі Жан Батист Сэй (1767–1832) кәсіпорын қызметінің классикалық қағидасын тұжырымдады: пайданы көбейту үшін өндіріс шығындарын азайту қажет. Еркін әрі жетілген нарықтық бәсеке жағдайында бұл ереже ұзақ уақыт тиімді жұмыс істеді.
Мұның себебі сол кезеңде өнеркәсіп фирмаларының өндірістік қызметі, өнім ассортименті және өткізу нарықтары салыстырмалы түрде тұрақты болды. Тұрақты нарықта фирмалар белгілі бір үлес үшін бәсекеге түсіп, өз үлесін көбейтуге ұмтылды. Ол кезде стратегиялық мақсат көбіне бағаны төмендету және шығынды қысқарту арқылы жүзеге асты.
Осы дәуір теориялық экономикада бағалық бәсеке дәуірі ретінде белгілі: бәсекелестеріне қарағанда бағасы төмен өнім ұсынған компания алға шықты. Америкалық экономист П. Самуэльсон да өндірушілер баға бәсекесіне төтеп беріп, пайданы арттыра алатынын, бірақ ол үшін шығынды минимумға дейін төмендетіп, өндірістің ең тиімді әдістерін енгізу қажет екенін атап өткен.
Қазіргі бәсеке логикасы: шығын емес, құндылық
Қазіргі жетілмеген, бағалық емес бәсеке жағдайында тек шығынды қысқарту арқылы пайданы өсіруге ұмтылу, әсіресе нарықта бәсеке күшейген кезде, ерте ме, кеш пе төлем қабілетсіздігіне әкелуі мүмкін.
Бүгінгі әлемдік экономика өтпелі сипатқа ие: бір елдер (соның ішінде бұрынғы социалистік мемлекеттер) нарықтық экономикаға өтуде, дамушы елдердің бір бөлігі индустриялануға қадам басуда, ал дамыған елдер ақпараттық дәуірге бет бұрды. Ақпараттық дәуірде тұтынушылар сұранысы көпқырлы болып, ұлттық нарық шекарасынан асып, сұраныс құрылымы да үздіксіз өзгеруде.
Сондықтан нарықта табысқа ұмтылған фирма мына қағиданы ескеруі тиіс: табысты арттырудың негізгі жолы — шығынды қысқарту ғана емес, құндылық ұсынып, сатуды өсіру.
Зерттеудің мақсаты мен міндеттері
Тәжірибе көрсеткендей, бағалық емес және қатаң бәсеке жағдайында тұтынушы таңдауының алдыңғы қатарына жаңашылдық, сапа, дизайн, жиі жаңарту, әртүрлі ассортимент және сатудан кейінгі сервис шығады. Мұндай ортада өндірістік шығынды белгілі бір шектен төмен түсіру әрдайым мүмкін бола бермейді.
Микроэкономика мамандарының бағалауынша, кәсіпорын қызметінің бағдары әлемдік деңгейдегі өндірісті ұйымдастыру қағидаларына сәйкес келуі қажет. Бұл, ең алдымен, жоғары икемділік, ассортиментті жылдам өзгерту және өнімді жиі жаңарту қабілеті деген сөз.
Негізгі тұжырым
Қатаң стандарттарға сүйенген жаппай өндіріс тұтынушылардың тез өзгеретін сұранысына әрдайым бейімделе бермейді. Сондықтан кәсіпорын жаңа технологияға, өндірісті ұйымдастырудың заманауи нысандарына көшуге және өнім сапасы мен сервисті жүйелі түрде күшейтуге ұмтылуы тиіс.
Сапа талаптарының өзгеруі және сервис рөлі
Тұтынушылардың өнім сапасына қойылатын талаптары тек өсіп қана қойған жоқ — олардың сипаты түбегейлі өзгерді. Қазір жақсы өнім шығару жеткіліксіз: сатудан кейінгі сервисті ұйымдастыру, қосымша фирмалық қызметтер көрсету, сондай-ақ тұтынушының жекеленген сұранысына бейімделу маңызды.
Нарықтық ортадағы кәсіпорынның жаңа міндеттері
Нарықтық орта жағдайында және кәсіпорынның экономикалық, құқықтық дербестік алуы оның міндеттерін кеңейтеді. Мемлекеттік экономикада негізгі буынның іс-әрекеті көбіне өндірістік функциямен шектелсе, аралас әрі әлеуметтік бағытталған нарықтық экономикада кәсіпорын әлеуметтік міндеттемелерді де қатар атқарады.
Экономикалық қызметтің құрылымы
- Өндірістік қызмет: қоғамдық тұтынуды қанағаттандыру үшін тауар мен қызмет өндіру.
- Табысты бөлу және мақсатты қолдану: табысты өндірісті ұлғайтуға және ұжымды әлеуметтік дамытуға бағыттау.
- Өткізу қызметі: нарық конъюнктурасын, бәсеке ортасын және сұраныстың төлем қабілетін ескере отырып өнімді нарыққа шығару.
- Кәсіпкерлік қызмет: бұрын көбіне шағын бизнеспен байланыстырылғанымен, қазіргі нарықта кез келген кәсіпорын үшін өзекті бағыт.
Кәсіпорынның кәсіпкер ретіндегі шешімдері
- Нарықтық тұтыныс құрылымын дұрыс бағалап, табысты максимизациялау мен сатып алушы пайдалылығын арттыруды қатар көздеу.
- Кәсіпорынның мақсатын анықтап, адамдарды соған жету үшін ұйымдастыру; ынталандыру мен мотивация жүйесін құру.
- Нарық жағдайында кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін тұрақты қолдап отыру.
- Менеджмент арқылы ішкі ортаны тиімді басқару және маркетингтік тәсілдер арқылы сыртқы нарық ортасын басқару.
Қорытынды ой
Қазіргі бәсеке жағдайында кәсіпорынның тұрақты дамуы сапаны басқаруды жүйелеумен, инновацияны енгізумен, сервисті күшейтумен және нарыққа бейімделгіш ұйымдастыру моделін қалыптастырумен тығыз байланысты.